ޑެލްގްރޭންޑް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ހުސައިން ފަޟީލް

ނަތީޖާ: ބައެއް ބަދަލުކުރި؛ ބަދަލުގެ ބައި ބާޠިލުކޮށް 6 މަހުގެ މުސާރަ (120,000ރ) އަށް ކުޑަކުރި، ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޑިސްމިސަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 26/VTR/2021

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މުވައްޒަފު ވަޒީފާ ދޫކޮށްލި ދޫކޮށްލުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޑިސްމިސަލެއްކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްތޯ؛ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 1 އަހަރުގެ މުސާރަ ނަގައިދިނުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުތޯ؛ އަދި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ގެއްލުމާއި ލޯނުގެ ކައުންޓަރ ކްލެއިމް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ޓްރައިބިއުނަލަށް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމެއް ނުވަތަ ވަޒީފާގެ ބަޔާނެއް ނެތި ކުންފުންޏެއްގައި އިންޖިނިއަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރި މުވައްޒަފެއްގެ ވަޒީފާ، އޭނާގެ ރުހުމެއްނެތި ޕާޓްޓައިމަކަށް ބަދަލުކޮށް މުސާރަ 20,000ރ އިން 6,000ރ އަށް ދަށްކުރުމުން، ތަކުރާރުކޮށް ޙައްޤުތައް ހޯދަން އެދުމަށްފަހު 26 އޮކްޓޫބަރު 2019 ގައި ނޯޓިސްދީ ވަޒީފާއިން ވަކިވިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަކިވުމަކީ ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޑިސްމިސަލެއްކަމަށާއި އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި ވަކިކުރުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 1 އަހަރުގެ މުސާރަ (240,000ރ) ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދިނުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނިން ބުނީ މުވައްޒަފު 2018 ގައި އަމިއްލައަށް ވަކިވެ ފަހުން ކޮންޓްރެކްޓް އުޞޫލުން މަސައްކަތްކުރިކަމަށާއި، ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޑިސްމިސަލްގެ ޢުންޞުރުތައް ފުރިހަމަނުވާކަމަށާއި، ބަދަލު ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށާއި، ކައުންޓަރ ކްލެއިމް ނުބެލުމަކީ ގޯހެއްކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ޤާނޫނީ ޙައްޤުތައް ނުދިނުމުން މަޖުބޫރުވެގެން ވަކިވީކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: 2018 ގެ ނޯޓިސްއަށްފަހުވެސް ދާއިމީ މުވައްޒަފެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރި ކަމާއި، ޤާނޫނުން ލާޒިމުކުރާ އެއްބަސްވުމާއި ބަޔާން ނުދީ، ރުހުމެއްނެތި ޕާޓްޓައިމަށް ބަދަލުކޮށް މުސާރަ ކުޑަކުރުމުން ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޑިސްމިސަލް ސާބިތުވެއެވެ. ނަމަވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ދީފައިވާ ބަދަލުތަކަށާއި ޙާލަތަށް ބަލާއިރު 1 އަހަރުގެ މުސާރައަކީ ގިނަ ބަދަލެއްކަމުން 6 މަހުގެ މުސާރައަށް ކުޑަކުރިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޑިސްމިސަލް ވުޖޫދުވަނީ، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ކަނޑައެޅިގެން އެ ޤާނޫނާ ނުވަތަ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކޮށް، އެކަން ރަނގަޅުކުރުމަށް މުވައްޒަފު ދޭ ނޯޓިސްގެ މުއްދަތުގައި ރަނގަޅުނުކޮށްފިނަމަ، ނޯޓިސް ދީ މުވައްޒަފު ވަކިވުމުންނެވެ؛ އެ ޙާލަތުގައި އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީކަމަށް ބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 12-13)
2. ދަށު ކޯޓުގައި ބަހުސްނުކޮށް، ދަށު ކޯޓުން ތަޠުބީޤުވެސް ނުކުރާ ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ޤަޟިއްޔާތަކުގެ އުޞޫލުތައް، އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހުށަހަޅައިގެން ތަޠުބީޤުކުރަންޖެހޭނެ ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14)
3. ވަޒީފާ ދޫކޮށްލުމުގެ ނޯޓިސް ދިނުމަށްފަހުވެސް، ކުރީގެ ޝަރުޠުތަކާއި މުސާރައިގައި ދާއިމީ ވަޒީފާގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން ގޮސްފައިވާނަމަ، މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިނުވެ ދާއިމީ މުވައްޒަފެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިހުރިކަމަށް ބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 17.4)
4. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 15 ވަނަ މާއްދާއިން ލާޒިމުކުރާ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމާއި ވަޒީފާގެ ބަޔާން، މުވައްޒަފު ތަކުރާރުކޮށް އެދުނު ނަމަވެސް ނުދީ، މުވައްޒަފުގެ ރުހުމެއްނެތި ވަޒީފާ ޕާޓްޓައިމަކަށް ބަދަލުކޮށް މުސާރަ ކުޑަކުރުމަކީ، މުވައްޒަފު ވަޒީފާ ދޫކޮށްލަން މަޖުބޫރުވާ ޙާލަތެއް ކުރިމަތިކުރުވުމެވެ؛ އެއީ ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޑިސްމިސަލެކެވެ. (ޕެރ. 19-20)
5. ވަޒީފާއާބެހޭ މައްސަލަތަކުގައި ބަދަލު ނަގައިދެވެނީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގެ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ވަޒީފާގެ ބާވަތާއި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ބޭއިންސާފު ޢަމަލުތަކާއި، އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ކުރި މަސައްކަތާއި، ލިބެމުންދިޔަ މުސާރައާއި، އެހެން ވަޒީފާއެއް ހޯދުމަށް ހޭދަވާނެ މުއްދަތަށް ބަލައިގެންނެވެ؛ ޓްރައިބިއުނަލުން ރިޢާޔަތްކުރި ކަންކަން ބަޔާންނުކޮށް 1 އަހަރުގެ މުސާރަ ނަގައިދިނުމަކީ މި މައްސަލައިގައި އެކަށީގެން ނުވާ ބޮޑު ބަދަލެކެވެ. (ޕެރ. 23-26)
6. ބަދަލުން އެހެން އާމްދަނީ އުނިކުރަންޖެހޭނީ އެހެން އާމްދަނީއެއް ލިބިފައިވާކަން އެނގެންއޮތްނަމައެވެ؛ މުވައްޒަފަށް އެހެން އާމްދަނީއެއް ލިބުނުކަމުގެ ހެއްކެއް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ހުށަނާޅާނަމަ، އެކަން ނުބަލައި ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމިކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 27)
7. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 88-3 ވަނަ މާއްދާއަކީ މީހުން ޙާޟިރުކުރުމާއި ލިޔެކިޔުން ހޯދުމުގެ ބާރު ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެއް ކަމުން، މަދަނީ ގެއްލުމާއި ދަރަނީގެ ކައުންޓަރ ކްލެއިމް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ކުރި ނިންމުން އެ މާއްދާއާ ޚިލާފުވާ ގޮތެއް ބަޔާންނުކޮށްފިނަމަ، ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ހުށަހެޅިފައެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 28-30)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 15 ވަނަ މާއްދާ، 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، 88-3 ވަނަ މާއްދާ
• ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 3 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/36 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. އަސްފާޤު ވަޙީދު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/27 (ޢަލީ ވަޙީދު ވ. ދައުލަތް (މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް އެންޑް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ))
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/67 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު ޢަބްދުﷲ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-A/49 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/SC-A/82 (ސްޓޭޓް ޓްރޭޑިންގ އޯގަނައިޒޭޝަން ޕލކ ވ. މުޙައްމަދު މުޚްތާރު)