ޢަލީ ޙުސައިން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާނޫނާ ޚިލާފު؛ ޝަރީޢަތްކުރާނެ ތަނެއް އޮތްކަން ކަނޑައެޅުމަށްފަހު ފުރުޞަތު ދޭންޖެހޭ ކަމަށް ނިންމި
ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމިގޮތް، މަދަނީ މިންގަނޑުން ކުރިއަށް ގެންދިއުމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުން
ދަށު ކޯޓު: ނ. މާފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު D8C/2022/01
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ދަޢުވާއިގެން ކުރިއަށްދާނެ ތަނެއް އޮތް ކަމަށް ފަނޑިޔާރު ނިންމުމުގެ ކުރިން ހެކިހާމަކުރުމުގެ މަރުޙަލާގައި ދިން މުއްދަތު ފާއިތުވީ ކަމަށް ބުނެ، ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތައް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަށް ނުދިނުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ؛ އަދި އެ ފުރުޞަތު ދޭންވީ ކޮން ވަގުތަކުތޯ.
ޚުލާޞާ
ވާޤިޢާ: ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއްގައި އަތްލުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި، ހެކިހާމަކުރުމުގެ މަރުޙަލާ ނިމުމުން ދިން މުއްދަތުގެ ފަހުން ދިފާޢުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތަށް އެދުނެވެ.
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: މާފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމީ، ހެކިހާމަކުރުމުގެ މަރުޙަލާ ނިމުމުން ދެފަރާތަށް ދެވޭ އެންމެ ދިގު މުއްދަތު ދިނުމަށްފަހު އެ މުއްދަތު ފާއިތުވެފައިވާތީ، މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމުމަށްފަހު އިތުރަށް އެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމަށެވެ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތް ބުނީ ދަޢުވާއިގެން ކުރިއަށްދާނެ ތަނެއް އޮތް ކަމަށް ނިންމުމަށްފަހު ފުރުޞަތު ދޭންޖެހޭނަމަވެސް އެ ފުރުޞަތު ބަންދުކުރީ ކަމަށާއި، ފަނޑިޔާރު ދައުލަތަށް ބުރަވީ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ދިން މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު ފުރުޞަތު ނުދެވޭނެ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ޤާނޫނުގެ ދެ މާއްދާ އެކުގައި ބަލާއިރު، ފަރާތަކުން ނޭދޭ ހިނދު ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭނީ ޝަރީޢަތްކުރާނެ ތަނެއް އޮތްކަން ކަނޑައެޅުމަށްފަހުގައި ކަމުން، ކުރިން ދިން ފުރުޞަތު ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ '332' ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތައް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދެނީ މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ފަރާތަކުން އެ ފުރުޞަތު ބޭނުންވެގެން އެދުމުންނެވެ؛ '336' ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދޭ ފުރުޞަތަކީ ދަޢުވާއިގެން ކުރިއަށްދާނެ ތަނެއް އޮތް ކަމަށް ފަނޑިޔާރު ނިންމުމަށްފަހު މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅައި ފަނޑިޔާރު ދޭ ފުރުޞަތެކެވެ.
- ޝަރީޢަތުގެ ކުރީގެ މަރުޙަލާ ބެހިގެންވަނީ އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމާއި ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކުގެ ބައިގައެވެ؛ ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކުގެ މަރުޙަލާއަށް ދާނީ މައްސަލައެއްގައި ޝަރީޢަތްކުރާނެ ތަނެއް އޮތް ކަމަށް ފަނޑިޔާރު ކަނޑައެޅުމުންނެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓު [2022] SC 30).
- ފަރާތަކުން ނޭދޭ ހިނދު ދަޢުވާއިގެން ކުރިއަށްދާނެ ތަނެއް އޮތްކަން ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގެ މުއްދަތު ދިނުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ޝަރީޢަތްކުރާނެ ތަނެއް އޮތް ކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށްފަހު '336' ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅައި އެ ފުރުޞަތު ފަނޑިޔާރު ދޭންވާނެއެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ '332' ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ '336' ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ '335' ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓު: ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢާއިޝަތު ޢާޒިމާ ޝަކޫރު [2022] SC 30
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.