ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/56,57,58ހައިކޯޓު · 3 އޮކްޓޫބަރު 2021 · ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ނިޔާޒް އަދި އިތުރު 2 މީހުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 3 އޮކްޓޫބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10/SHN/579-2019/2021/05ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ބަލައިފާސްކުރުން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 33 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ގެ ދަށުން ހެކި ބަލައިނުގަނެވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ ގުޅިގެން ދަޢުވާ މަދަނީ މިންގަނޑުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ފޯމުތައް ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މަސްތުވާތަކެތި ރައްކާކޮށް ވިޔަފާރިކުރާ ކަމަށް ލިބުނު މަޢުލޫމާތާ ގުޅިގެން ކޯޓު އަމުރަކުން ގެއެއް ބަލައިފާސްކުރިއިރު ކެނެބިސް ފެނި، ތިން ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމާއި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމުގެ ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި އުފުލިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މަދަނީ މިންގަނޑުން ދަޢުވާ ކުރިއަށްދާނެތޯ ބެލުމާއި، 117-119 ވަނަ މާއްދާގެ ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގެ މަރުޙަލާ އެއްކޮށްލައިގެން، ފުލުހުން ބަލައިފާސްކުރުމުގައި 33 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުވެފައިވާތީ ހެކި ބަލައިނުގަނެ މުޅި ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ 33 ވަނަ މާއްދާއާ 115 ވަނަ މާއްދާއަށް ޙަވާލާދީ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރީ ރަނގަޅަށް ނޫން ކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/108,109,110 ތަޠުބީޤުކުރީ ރަނގަޅަށް ނޫން ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޤާނޫނުން ވަކިކޮށްފައިވާ 115 ވަނަ މާއްދާގެ މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގެ މަރުޙަލާ އެއްކޮށްލުމުން ދަޢުވާ އަލުން އުފުލުމުގެ ފުރުޞަތު ނެތިދާތީއާއި، މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމުގެ ދަޢުވާގެ ހެކިތަކާމެދު އެއްވެސް ގޮތެއް ނުނިންމައި މުޅި ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރުމުން، ނިންމުންތަކަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ނިންމުންތަކެކެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10/SHN/579-2019/2021/05
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުންތައް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މަދަނީ މިންގަނޑުން ދަޢުވާ ކުރިއަށްދާނެތޯ ބެލުމާއި، 117، 118 އަދި 119 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގެ މަރުޙަލާއަކީ، އެ މަރުޙަލާތަކުގެ ނިންމުންތަކުގެ މައްޗަށް ތަރުތީބުވާ އިޖުރާއަތު ތަފާތު، މުޅިން ތަފާތު ދެ މަރުޙަލާއެވެ. (ޕެރ. 14-15)

HN2ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

115 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ނިންމުމަކީ، ދަޢުވާގެ ލިޔުމަށް ބަދަލުގެނެސް ނުވަތަ އިތުރު ހެއްކާއެކު ހަމަ އެ ދަޢުވާ އަލުން އުފުލުމަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން މައްސަލަ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ނިންމައިފިނަމަ، ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް މަރުޙަލާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 16)

HN3ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

މި ދެ މަރުޙަލާ އެއްކޮށްލައިގެން އެއް މަރުޙަލާއެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. ދައުލަތާއި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް އެކަމަށް އެއްބަސްވި ނަމަވެސް ޝަރީޢަތުން އެ ގޮތަށް ކަންކުރެވޭނެ ނޫނެވެ. ޝަރީޢަތުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ. (ޕެރ. 19-20)

HN4ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ދަޢުވާ ފޯމުގައި ހިމެނޭ އެހެން ދަޢުވާއަކާ (މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމުގެ ދަޢުވާ) ގުޅިގެން ހުށަހެޅި ހެކިތަކާމެދު ފަރާތްތަކުން އެއްވެސް ހުށަހެޅުމެއް ނުކޮށް، ޝަރީޢަތުން އެއްވެސް ކަމެއް ބަޔާން ނުކޮށް، އެ ދަޢުވާ ހިމެނޭހެން މުޅި ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރުމަކީ ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 21-22)

HN5ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގެ ޢާއްމު އުޞޫލަކީ އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ކަންކަމާމެދު ގޮތް ނިންމުމެވެ. ނަމަވެސް ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ޤާނޫނާ ނުވަތަ ޢަދުލުއިންޞާފުގެ ހަމަތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް އޮތްނަމަ، އެކަން ޚަޞްމަކު އިސްތިއުނާފުގައި ފާހަގަކޮށްފައި ނުވި ނަމަވެސް، އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި އެކަމާމެދު ގޮތެއް ނިންމިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 23)

HN6ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޖިނާއީ މައްސަލަތަކަކީ މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ މަޞްލަޙަތު ހިމެނޭ ކަމެއްކަމުން، ތަޙްޤީޤާއި ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ ޒިންމާ ހަވާލުވެފައިވާ ފަރާތްތަކުން އެ ޒިންމާ ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު އަދާކުރަންވާނެއެވެ. އެ މަރުޙަލާތަކުގައި ޤާނޫނީ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފަށް ކަންކޮށްފިނަމަ ޝަރީޢަތުން އެކަން ރަނގަޅުކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 25-26)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ރ)، (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 117، 118 އަދި 119 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 108 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)، 138 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)، 115، 116 އަދި 148 ވަނަ މާއްދާ
  • 2020/SC-A/100 [2021 SC 30] (އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ ލަޠީފާ ޢަލީ ޙަސަން)
  • 2018/HC-A/62 (ޢަބްދުއްލަޠީފު ޢަލީ ވ އާމިނަތު ފަޚްރިއްޔާ)
  • 2021/SC-A/108,109,110

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ