ނަން ފޮރުވާފައި ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

މި ޤަޟިއްޔާގައި ފަރާތްތަކުގެ ނަން ފޮރުވާފައި.

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: - -

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކު ކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގައި، ހެކިންގެ ތަޙުޤީޤު ބަޔާނާއި ޝަރީޢަތުގެ ބަޔާނުގައި ހުރި ފުށުއެރުންތަކުގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ ބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދު ބަހެއް ނޫންތޯއާއި، ތުހުމަތަކީ ޒާތީ ހަސަދައަކުން އުފެއްދި ތުހުމަތެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ 12 ބާވަތުގެ ހެކިތަކަކީ ވަކިވަކި މުސްތަޤިއްލު ހެކި ކަމަށް ބެލެވޭތީ ލިސްޓްކޮށްފައިވާ ހެކިތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދު ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ވަސީލަތްތަކެކެވެ. (ޕެރ. 12-13)
2. ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުތޯ ބަލަނީ (1) ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އަދި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ، (2) ޝަކުވާ އުފުލި ފަރާތުގެ އަޚުލާޤާއި ޢަމަލުތަކާއި ކުއްޖާގެ އުޅުން، (3) ކުއްޖާ ޝަކުވާކުރުމުގައި ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބަލައިގެންނެވެ. އެތެރެފުށުން އެއްގޮތްވުމަކީ ތެދުބަހުން ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނެ ފަދަ ތަފްސީލްތައް ހުރުމެވެ؛ ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވުމަކީ ދެން ހުރި ހެކިތަކުން ކުއްޖާގެ ބަހަށް ބާރުލިބުމެވެ. (ޕެރ. 14-16)
3. ހެކިވެރިއެއްގެ ކުރީގެ ބަޔާނާއި ޝަރީޢަތުގައި ދިން ބަޔާނުގައި ހުރި ތަޢާރުޟުވުމެއް ބަލާއިރު، ކޮންމެ ތަޢާރުޟުވުމަކުން ހެކިބަހުގެ ޞައްޙަކަން ނަފީނުވާނެއެވެ؛ ތަޙުޤީޤު ބަޔާނަކީ ކްރޮސް އެގްޒަމިނޭޝަނެއް ނެތި ނެގޭ ބަޔާނެއް ކަމާއި ހުރިހާ ހެކިތަކަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ހެކިބަހުގެ ބުރަދަން ވަޒަންކުރަންވާނެއެވެ؛ ދަޢުވާގެ ޖައުހަރަށް ލޮޅުމެއް ނާންނަ ކުދިކުދި ފަރަގުތަކަށް ބުރަދަނެއް ނުދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 21-23)
4. ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ މައްސަލަތަކުގައި އެކި މަޙައްލުތަކުގައި ކުއްޖާ ކިޔައިދިނުމުގައި ތަފާތު އައުމަކީ ކުއްޖާގެ ބަހުގެ ޞައްޙަކަން ގެއްލިގެންދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ތަޙުޤީޤު ބަޔާނުގައި ނެތް ވާޤިއާއެއް ދެން ހުރި ހެކިތަކުން ޤާއިމުވާނަމަ އެއީ ހެކިވެރިޔާގެ ތެދުވެރިކަމާ ސުވާލު އުފެދޭ ވަރުގެ ޖައުހަރީ ފުށުއެރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 20، 24-27)
5. ދަށު ކޯޓުގައި ނުވަތަ އިސްތިއުނާފީ ދަޢުވާ ފޯމުގައި ފާހަގަނުކުރާ އިޖުރާއީ ނުކުތާއަކާމެދު ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 32 (ހ)، 43 އަދި 45 ވަނަ މާއްދާއާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އާމިނަތު ނާޒްލީ ވ. ސީގޭޓް ޤަޟިއްޔާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އިސްތިއުނާފު މަރުޙަލާގައި ގޮތެއް ނުކަނޑައަޅައެވެ؛ އަދި ކުޑަކުދިންގެ ހެކިބަސް ނެގުމަށް ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކުރުމަކީ ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިޚްތިޔާރީ، ވަރަށް އިސްތިސްނާ ޙާލަތެއްގައި ކުރާ ކަމެއް ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ([2025] SC 22) ކަނޑައަޅާފައިވާތީ ކުއްޖާ ޙާޟިރުކޮށް ހެކިބަސް ނުނެގުމަކީ އުނިކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 29-30)
6. ކުއްޖާ ޝަކުވާކުރީ ދޮގުހަދައިގެން ނުވަތަ ނުބައި ނިޔަތެއްގައި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން ނުފުދޭނެއެވެ؛ އެކަން އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުށަހަޅައިގެން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، ދައުލަތަށް ބުރަ ފުރޮޅޭނީ އެފަދަ ހެކި ހުށަހަޅައިފިނަމައެވެ. (ޕެރ. 31-35)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ (ޅ، ކ، އ އަކުރުތައް ހިމެނޭ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 48 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 43 އަދި 45 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލް) ވ. ޢަލީ ޝާހް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2018/SC-A/24
• ސުޕްރީމް ކޯޓު [2023] SC 24 (ޢަބްދުﷲ ނަޡީފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު [2025] SC 22
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2013/SC-A/20 (އާމިނަތު ނާޒްލީ ވ. ސީގޭޓް ދަ އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
• ހައިކޯޓު 2018/HC-A/225 (މުޙައްމަދު ޝިފާޢު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ރައުޔުގެ ޕެރ. 36-37)
• ހައިކޯޓު 2022/HC-A/407