ޢަބްދުލްއަޢުލާ އަލީ ޚަލީލް ވ. ކ. ގުޅީ ކައުންސިލްގެ އިދާރާ

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ކ. ގުޅީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 2024-H11C-CIV-26

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން ގެސްޓްހައުސްގެ ކުރިމަތީގައި ކައުންސިލުން ފެންސް ޖެހުން ހުއްޓުވުމަށް އެދުނު ވަގުތީ އަމުރުގައި، އެދުނު ފަރާތަށް ޙިމާޔަތްކުރަންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ފާޅުކަންބޮޑު ގޮތެއްގައި ޤާއިމުވެފައިނުވާކަމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 242 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ވަގުތީ އަމުރަކީ ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ދަޢުވާއެއްގައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން ވަގުތީ ފަރުވާއެއް ނުވަތަ ވަގުތީ ރައްކާތެރިކަމެއް ހޯދައިދިނުމަށް ނެރެދޭ އަމުރެވެ؛ އަދި (ށ) ގެ 2 ގެ ދަށުން ވަކި ކަމެއް ނުކުރުމަށް އަންގައި ވަގުތީ އަމުރު ނެރެދެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 18-19)
2. ކޯޓަށް ހުށަހެޅިދާނެ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން (މައުޟޫޢީ ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން) ރައްކާތެރިކަމުގެ ވަގުތީ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން ވަގުތީ އަމުރު ނެރެދެވޭނީ، މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 243 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، މައްސަލައަކީ އަވަހަށް ފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހޭ ބާވަތުގެ މައްސަލައެއް (urgent matter) ކަމަށްވުން، ނުވަތަ އިންޞާފު ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް (in the interests of justice) ކަމަށްވުމުންނެވެ (2022/HC-A/352). (ޕެރ. 20)
3. ވަގުތީ އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ގޮތުން ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް ފާޅުކަންބޮޑު ގޮތެއްގައި އޮތުމަކީ ނެކްސްބިޒް ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅި ތިން ޝަރުޠުގެ ތެރެއިން އެކެވެ؛ މި ޝަރުޠު ފުރިހަމަވޭތޯ ބަލަނީ ޙަޤީޤަތްތަކުގެ ފުނަށް ނުފީނައި، މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާތަކަށާއި ހުށަހެޅިފައިވާ ލިޔުންތަކަށް މަތިމަތިން ބަލައިގެންނެވެ. (ޕެރ. 27-28)
4. ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ބިމާއި އިންވެގެން އޮންނަ ބީޗާއި ބީޗް ސަރަޙައްދު ބޭނުންކުރުމުގެ ޙައްޤު އެއްބަސްވުމުން ލިބިދޭކަން މަތިމަތިން ބެލުމުން ފެންނަނަމަ، އަދި ސަރުކާރުގެ އުޞޫލުގައިވާ ގްރީން އޭރިއާގެ ޝަރުޠަށް ބިނާކޮށް ހުށަހެޅުމެއް ކުރެވިފައިވާނަމަ، ޙިމާޔަތްކުރަންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ފާޅުކަންބޮޑު ގޮތެއްގައި ޤާއިމުވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 28-30)
5. ފުރަތަމަ ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާކަމަށް ދަށުކޯޓުން ކުށުން ކަނޑައަޅައި އެހެން ޝަރުޠުތަކަށް ބަލާފައިނުވާނަމަ، އެ ކަނޑައެޅުން ބާޠިލުކޮށް، ދެންހުރި ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވޭތޯ ބަލައި އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 31)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 242 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) ގެ 2
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 243 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ޓޫރިސްޓް ހޮޓަލާއި ޓޫރިސްޓް ގެސްޓްހައުސް ތަރައްޤީކުރުމަށް ކައުންސިލް މެދުވެރިކޮށް ބިން ކުއްޔަށްދިނުމަށް ބިން ކަނޑައެޅުމާބެހޭ އުޞޫލު (1 ވަނަ އިޞްލާޙު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2012/SC-A/21 (ނެކްސްބިޒް ލިމިޓެޑް (އޮސްޓްރޭލިއާ) ވ. އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން)
• ހައިކޯޓު 2022/HC-A/352