ސްޓޭންޑާރޑް އެންޑް އޮރިޖިނަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ކެޕިޓަލް އެޖް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1108/Cv-C/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މުދާ ފޯރުކޮށްދިން ކަމަށްބުނެ އަގު ހޯދުމަށް ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއްގައި، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ތައްޔާރުކުރި ބެލެންސް ކޮންފަރމޭޝަން ލެޓަރަކީ ބެލެންސް އޮފް ޕްރޮބެބިލިޓީސްގެ މިންގަނޑުން ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވޭ ހެއްކެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވިޔަފާރީގެ މައްސަލަތަކާއި މަދަނީ އެންމެހައި މައްސަލަތަކުގައި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރަންޖެހޭ މިންގަނޑަކީ ބެލެންސް އޮފް ޕްރޮބެބިލިޓީސް އެވެ؛ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ހެކިތަކުން އެފަރާތުގެ ބުނުން ޙަޤީޤަތަކަށް ނުވުމަށްވުރެ ޙަޤީޤަތަކަށް ވުން މާގާތްކަން ފަނޑިޔާރަށް ކޮންވިންސްކޮށްދޭން ޖެހޭނެއެވެ، ނަމަވެސް ކޮންމެ ވާހަކައެއް ތެދުކަން ސައްތައިން ސައްތަ ޔަޤީންކޮށްދޭން ލާޒިމެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 11-12)
2. ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތްކަމަށް ބަޔާންކުރާ ވާޤިޢާތަކަކީ އެފަރާތުގެ ރިވާޔަތެވެ؛ އެ ވާޤިޢާތައް ސާބިތުވާނީ ހުށަހަޅާ ހެކިތަކުންނެވެ. (ޕެރ. 12)
3. ޚަޞްމަކު ހުށަހަޅާ ދަފްޢެއް ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮންނާނީ އެފަރާތެއްގެ ކިބައިގައެވެ. (ޕެރ. 15)
4. ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން އަމިއްލައަށް ތައްޔާރުކޮށް ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތަށް ފޮނުވި ބެލެންސް ކޮންފަރމޭޝަން ލެޓަރަކީ، އެ ލިޔުމުގައިވާ ފައިސާއަކީ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން ދައްކަން އެއްބަސްވި ފައިސާކަން ދޭހަނުވާނަމަ، ޕަރޗޭސް އޯޑަރެއް، ޑެލިވަރީ ނޯޓެއް ނުވަތަ އެއްބަސްވުމެއް ނެތި، މުދާ ފޯރުކޮށްދިންކަން ސާބިތުކުރެވޭ ވަރުގެ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14-15)
5. ޙަޤީޤަތެއް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް ބެލޭނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ހަމަތަކުގެމަތިން އެކަމެއް ހިނގާފައިވާކަމަށް ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެ ހިނދެއްގައެވެ (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާ)؛ ފޯރުކޮށްދިން މުދަލަކީ ކޮންކަހަލަ މުދަލެއްކަން ވެސް ސާފުނުވާއިރު، ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމުމަކީ އެ މިންގަނޑާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13، 15-16)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާ
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/HC-A/151 ޤަޟިއްޔާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/12 ޤަޟިއްޔާ