ވައިޓް ސްޓަރ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢަބްދުﷲ ސަލީމް ޢަލީ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން، ބަދަލު ނަގައިދިނުން، މުވައްޒަފެއްތޯ ކަނޑައެޅުން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 145/VTR/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ލިޔުމުން ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމެއް ނެތް ދޯނީގެ ކެޕްޓަނަކީ ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފެއްތޯއާއި، ދަޢުވާ ފޯމުގައި ކުންފުނީގެ ނަން ކުށްވުމުން މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެތޯއާއި، ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމުގައި ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވިތޯއާއި، ނަގައިދިން ބަދަލު ރަނގަޅުތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ނެތި ވައިޓް ސްޓަރ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުގެ ދޯނީގެ ކެޕްޓަނަކަށް މަސައްކަތްކުރަމުން އައި ފަރާތެއް، ދޯންޏަށް ގެއްލުން ލިބުނުކަމަށް ބުނެ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން އޭނާއަކީ ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފެއްކަމަށާއި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަވާން ބޭނުން ނުވާތީ، 48,000 ރުފިޔާގެ ބަދަލާއި 3,000 ރުފިޔާގެ ރޯދަމަހުގެ ޢިނާޔަތް ނަގައިދިނުމަށް ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނިން ބުނީ އޭނާއަކީ މުވައްޒަފެއް ނޫންކަމަށާއި، ދޯނިން ފޭބުމަށް އެންގީ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން ކަމަށާއި، ހެކިން ނުނެގުމާއި ބަދަލު ޢަދުލުވެރި ނޫންކަމަށެވެ. މުވައްޒަފުން ބުނީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ރަނގަޅުކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ކެޕްޓަނަކީ ކުންފުނީގެ ކޮންޓްރޯލުގައި ކުންފުނީގެ މަސައްކަތްކުރި މުވައްޒަފެކެވެ؛ ވަކިކުރިކަމަށް ކުންފުނިން އިޢުތިރާފުވެއެވެ؛ ގެއްލުމުގެ ސަބަބު ހެކިން ސާބިތުނުކުރެވުނެވެ؛ ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ދިންކަން ނޭނގެއެވެ؛ ބަދަލު ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަން ނުދެއްކުނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަޢުވާ ފޯމުގައި ކުންފުނީގެ ނަން ލިޔުމުގައި ކުށެއް ހެދިފައިވިޔަސް، ދަޢުވާ ރައްދުކުރި ކުންފުނި ސާފުވެ އެ ކުށް އިޞްލާޙުކޮށްފައިވާނަމަ، ހަމައެކަނި އެކަމަށް ބަލައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ނިންމަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ؛ މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަކުރަން އެންގުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 9.3-9.4)
2. ލިޔުމުން ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމެއް ހެދުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ވާޖިބެއްކަމުން، އެއްބަސްވުމެއް ނެތުމުން މުވައްޒަފުގެ ޙައްޤުތައް އަދާކުރުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތް ކެނޑިނުދެއެވެ؛ އެފަދަ ޙާލަތުގައި މުވައްޒަފެއްކަން ދެނެގަނެވޭނީ ދެފަރާތުގެ ޢަމަލުތަކަށް، އައި.އެލް.އޯގެ ރިކޮމެންޑޭޝަން ނަންބަރު 198 ގައިވާ ފަދަ ކަންކަމަށް (މަސައްކަތުގެ ތަބީޢަތު، ވަގުތާއި ތަން، ކޮންޓްރޯލް، މާލީ ބަރޯސާވުން، މުސާރަ، ސާމާނު، އަދި މަންފާ ލިބޭ ފަރާތް) ބަލައިގެންނެވެ (2012/HC-A/271). (ޕެރ. 10.1)
3. ކުންފުނީގެ ދޯނީގައި، ކުންފުނީގެ މަންފާއަށް، ކުންފުނިން ކަނޑައަޅާ ވަގުތުތަކާއި ތަންތަނަށް ދަތުރުކުރާ ކެޕްޓަނަކީ ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފެކެވެ. (ޕެރ. 10.2-10.3)
4. ކުރީގެ ޢަމަލުތަކާއި ކެރެކްޓަރ ދެއްކުމަށް ހުށަހަޅާ ހެކި ބަލައިގަތުމަކީ ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރެކެވެ؛ މައްސަލައިގެ ނިންމުމަށް އަސަރުނުކުރާ ހެކިންގެ ބަސް ނުނެގުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 11.2-11.3)
5. ވަކިކުރިކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އިޢުތިރާފުވެފައިވާއިރު، އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި އެއީ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅެއްކަމަށް ބުނުމުން ގޮތް ބަދަލެއް ނުވެއެވެ؛ ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބު ސާބިތުކުރަންޖެހޭ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ހެކި ހުށަނާޅައި ހަމައެކަނި ބުނާ ބުނުމަކުން މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމެއް ނުވެއެވެ؛ ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ދިންކަން ނޭނގޭނަމަ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަންވެސް ޤާއިމެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 12، 13.1-13.3)
6. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލަކީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތަށް ބަލައި ޓްރައިބިއުނަލަށް އެކަށީގެންވާ އަދި ޢަދުލުވެރިކަމަށް ފެންނަ އަދަދެކެވެ؛ އެ ބަދަލު ކޮން ޤާނޫނީ ހަމައަކާ ޚިލާފުތޯ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 14.1-14.2)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (ލިޔުމުގައި '32')
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާ، (ހ) އަދި (ރ) (ލިޔުމުގައި '33')
• ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ގަވާއިދު 2015 ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ (ބ)
• ILO Employment Relationship Recommendation, 2006 (No. 198)
• 2012/HC-A/271 (ހެލްޕް ޑްރައިވިންގ ސްކޫލް (މުޙައްމަދު އަޙްމަދު މުޙައްމަދު) ވ. ޙަސަން ރިޒްމީން)
• 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވެލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއު)
• 2014/SC-A/27، 2014/SC-A/30 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
• 2017/SC-A/14 (ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ޕލކ ވ. ފާޠިމަތު މަލީޙާ ޖަމާލް)