ޢާމިރު ޔޫސުފް ވ. ޙަސަން ޢަލީދީދީ
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން ބޭންކުގެ އެސެސްމަންޓުން އިމާރާތުގެ އަގު 2,100,000 ރުފިޔާ ކަމަށް ބަލައި، ކުލިން ލިބުނު 762,000 ރުފިޔާ އުނިކޮށް 1,338,000 ރުފިޔާ ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ދައްކަން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ބިމުގެ ވެރިފަރާތާ އެއްބަސްވެގެން، 15 އަހަރަށް 2 ފްލޯރ ކުއްޔަށް ލިބޭ ގޮތަށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތުގެ ޚަރަދުގައި 6 ބުރީގެ އިމާރާތެއް ބިނާކުރިއިރު، ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ފްލޯރތައް ވަކިކޮށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް އިންކާރުކުރުމުން ޚަރަދު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ގޯއްޗެއްގައި އިމާރާތް ކުރީ ބިމުގެ ވެރިފަރާތާ އެއްބަސްވެގެން، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ޚަރަދުގައި ކަމަށާއި، ބިމުގެ ވެރިފަރާތް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް އިންކާރުކުރާތީ ޚަރަދު އަނބުރާ ދޭންޖެހޭ ކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމުގައި ހެކި ވަޒަންކުރި ގޮތާއި، ދަޢުވާކުރި ފަރާތާ ތިމާގެކަމުގެ ގުޅުން ހުރި ހެކިވެރިއެއްގެ ހެކިބަސް ބަލައިގަތުން ޞައްޙަތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ބުނީ މައްސަލައިގެ ޙަޤީޤަތްތަކާއި ހެކިތައް ރަނގަޅަށް ވަޒަންނުކުރި ކަމަށާއި، ބޭންކް ލޯނުން އިމާރާތްކުރިކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަށާއި، ޢާއިލާގެ މީހެއްގެ ހެކިބަސް ބަލައިގަތުމަކީ ހެއްކާބެހޭ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ބޭންކް ލޯނު ނެގުމުގެ ކުރިން 4 ބުރީގެ އިމާރާތް ހުރިކަމާއި ލޯނަކީ ނުނިމިހުރި މަސައްކަތް ނިންމުމަށް ނެގި ލޯނެއްކަން ލިޔުންތަކުން އެނގޭތީ، އަދި ތިމާގެކަމުގެ ގުޅުމަކީ އެކަނި ހެކިބަސް ރައްދުކުރާ ސަބަބެއް ނޫންތީ، ދަށުކޯޓުން ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ގޯހެއް ނުހަދައެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 1203/Cv-C/2015
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލު، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ދަޢުވާ ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރައަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެއް؛ ދަޢުވާކުރި ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކިބަހާއި، ހެކިބަހަށް ބާރުދޭ ލިޔުންތަކުގެ ޤަރީނާއިން (ކުލީގެ އެއްބަސްވުންތަކާއި ބޭންކުގެ ސެންކްޝަން ސިޓީއާއި ރަހުނު އެގްރީމެންޓު) ދަޢުވާ މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާނަމަ، އެ ހެކިތައް ނަފީކުރުމަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ހެކިން އެކަން ނަފީނުވާނަމަ ދަށުކޯޓުން ދަޢުވާ ސާބިތުވާ ކަމަށް ނިންމުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއް (ބައި (ހ)).
ތިމާގެކަމުގެ ސަބަބުން ހެކިބަސް ބަލައިނުގަނެވޭ ސަބަބުތަކާއި ދުރުގާތްމިނަކީ ވަކި ހަމަތަކެއްގެ މަތިން ޢަމަލުކުރެވޭ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކެއް ކަމުން، ހެކިވެރިޔަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ޢާއިލާގެ މީހެއް ކަމަށް ބުނުމަކީ އެކަނި ހެކިބަސް ޤަބޫލުނުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫން؛ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނަކީ އިޖުރާއީ ޤާނޫނެއް ކަމުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/36 ޤަޟިއްޔާގައި ތިމާގެކަމާ ގުޅިގެން ބަޔާންކުރި އުޞޫލު މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައިވެސް ހެކި ބަލައިގަތުމުގައި ހިނގާނެ (ބައި (ށ)).
ގާތް ގުޅުމުގެ ސަބަބުން މަޞްލަޙަތު ފުށުއަރާ ކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައަޅައި ހެކި ރައްދުނުކުރާހާ ހިނދަކު، ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ބައެއްކަން ކަށަވަރުނުވި ނަމަވެސް އެފަދަ ހެކިންގެ ހެކިބަހަކީ ފަނޑިޔާރަށް ވަޒަންކުރުމުގެ ބާރު ލިބޭ ހެއްކެއް؛ މަޢުޟޫޢީ ގޮތުން ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހި ދީފައިވާ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ ޙުކުމް ބިނާކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެ (ބައި (ށ)).
ހެކިވެރިން ހެކިބަސް ދޭ ކަންކަމަކީ އެމީހުންނަށް ދެނެގަނެވުނު ކަންކަމަށް ވާނަމަ، ތަފްޞީލީ މުޢާމަލާތްތަކާއި ޚަރަދުތައް އެމީހުންނަށް ނޭނގުމަކީ ހެކިބަސް ބަލައިނުގަނެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫން (ބައި (ށ)).
ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ހެކިންގެ ހެކިބަސް އެކަކު އަނެކާގެ ހެކިބަހަށް ބާރު ނުދީ ތަފާތު ކަންތައްތަކެއް ބަޔާންކުރާނަމަ، އެ ހެކިބަހުން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ދިފާޢު ސާބިތެއް ނުވާނެ (ބައި (ނ)).
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/36 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަލީ ޙަސަން)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- އިސް ފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު (ރިޔާސަތު)
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.