2017/HC-A/180ހައިކޯޓު · 17 ޖުލައި 2019 · ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ނަޞްރުﷲ ކަމާލުއްދީން ވ. އިސްމާޢީލް ޝުޖާޢު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

ހައިކޯޓު · 17 ޖުލައި 2019ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 616/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް: ސިވިލް ކޯޓުން ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެއްބަސްވުމަކީ ބާޠިލު އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ޙުކުމްކުރި.
ވާޤިޢާ: މއ. ހުރަވީގޭގެ ގްރައުންޑް ފްލޯރާއި ފުރަތަމަ ބުރީގެ އެއް އެޕާޓްމަންޓް ފިޔަވައި ދެންހުރި ތަންތަން، 2012 ވަނަ އަހަރު ވެވުނު އެއްބަސްވުމަކުން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތަށް ކުއްޔަށް ދިނުމުގައި، އިތުރުކުރާ 15 އަހަރަށް ކުލީގެ ގޮތުގައި 100,000 ރުފިޔާ ކަނޑައަޅާފައިވި. ކުލީގެ ވެރިފަރާތުން ބުނީ މަންމައާއި ދަރިފުޅު ބަލިވެ ފައިސާއަށް މަޖުބޫރުވެގެން އެއްބަސްވީކަމަށް.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު: ގޭގެ ފަންގިފިލާތައް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ވެވުނު އެއްބަސްވުމަކީ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ނުރަނގަޅު ނުފޫޛު ބޭނުންކޮށްގެން، ނުވަތަ ކުލީގެ ވެރިފަރާތް މަޖުބޫރުވެގެން، ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ މުޤާބިލެއް ނެތި ވެވުނު ބާޠިލު އެއްބަސްވުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ނުފޫޛު ބޭނުންކޮށްގެން އެއްބަސްވުން ވެވުނުކަމަށާއި، ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ތަފާތު ހަމަތަކެއް ގެންގުޅުނުކަމަށާއި، އެކަށީގެންވާ މުޤާބިލެއް ނެތްކަމަށާއި، ތިންވަނަ ފަރާތްތަކުގެ ޢިމާރާތްތައް ހިމެނޭކަމަށާއި، ކުރީގެ އެއްބަސްވުމުގެ ޙައްޤުތައް ދޫކޮށްލުމުގައި (novation) އޮޅުން އަރާފައިވާކަމަށް.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ހެކިބަހުން ނުފޫޛެއް ނުވަތަ މަޖުބޫރުކުރުމެއް ސާބިތުނުވާ؛ 4 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ޝަކުވާއެއް ނުކުރޭ؛ ނުފޫޛުގެ މަޤާމެއްގައި ހުރިކަން ސާބިތުނުވާ؛ އަގެއްހުރި މުޤާބިލެއް ލިބިފައިވާތީ މުޤާބިލު މަދުކަމަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރާނެ ސަބަބެއް ނޫން.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު: ސިވިލް ކޯޓު 616/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު: ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

އެއްބަސްވުމެއް ވެވުނީ މަޖުބޫރުވެގެން ނުވަތަ ނުފޫޛު ބޭނުންކޮށްގެންކަން ސާބިތުނުވާނަމަ، އަދި އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިޔާ އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ނުކޮށް އެއްބަސްވުމަށް 4 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ފާއިތުވުމަށްފަހު ޝަކުވާ ހުށަހަޅާނަމަ، އެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްދެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (އިސްފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން އާއި ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޢަލީގެ ރައުޔު)

މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

HN2މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުރަނގަޅު ނުފޫޛު (undue influence) ބޭނުންކޮށްގެން ވެވޭ އެއްބަސްވުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ބާޠިލު އެއްބަސްވުމެއް ނޫން ނަމަވެސް، ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތް ޚިޔާރުކޮށްފިނަމަ ބާޠިލުކުރެވިދާނެ (voidable) އެއްބަސްވުމެކެވެ؛ އެކަން ސާބިތުވުމަށް ނުފޫޛު ހިންގޭ މަޤާމެއްގައި ހުރުމާއި، އެ މަޤާމުގެ ނުފޫޛު ބޭނުންކުރުމާއި، މުޢާމަލާތަކީ އަނެއް ފަރާތަށް ގެއްލުންހުރި މުޢާމަލާތަކަށްވުން ސާބިތުވާންޖެހެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ރައުޔު)

މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

HN3މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ނުސީދާ (presumed) ނުރަނގަޅު ނުފޫޛުގެ ދަޢުވާއެއްގައި، ފުރަތަމަ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ހުރީ އޭނާގެ އިޚްތިޔާރަށް ނުފޫޛު ފޯރުވޭ މަޤާމެއްގައި (އަމުރުކުރަނިވި ބާރު، ފިޑިއުޝަރީ ގުޅުން، ނުވަތަ ބުއްދީގެ ތަޞައްރުފު ނުފުދުން) ކަން ސާބިތުކުރަންޖެހެއެވެ؛ އެކަމާއި ގެއްލުންހުރި މުޢާމަލާތެއްކަން ސާބިތުވުމުން، ނުފޫޛު ނުފޯރުވާކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ފުރޮޅެއެވެ. ފައިސާއަށް ބޭނުންވެ އަތްމަތި ދަތިވުމަކީ އަނެއް ފަރާތް ނުފޫޛުގެ މަޤާމެއްގައި ހުރިކަން ދައްކާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ރައުޔު)

މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

HN4މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ނުރަނގަޅު ނުފޫޛުގެ ޤާޢިދާއަކީ މީހަކު އަމިއްލައަށް ވިސްނުން ކުޑަކޮށް ކުރާ ކަމަކުން ކުރިމަތިވާ ދެރަތަކުން ސަލާމަތްކުރުމަށް ހިންގޭ ޤާޢިދާއެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ގަދަބާރުން، ހީލަތުން ނުވަތަ އޮޅުވާލައިގެން މުދާ އަތުލެވިފައިވާ ފަރާތްތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ޤާޢިދާއެކެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ރައުޔު)

މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

HN5މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

މުޤާބިލަކީ އެއްބަސްވުމެއް ޞައްޙަވުމުގެ އަސާސީ އުންސުރެއް ނަމަވެސް، މުޤާބިލު އެކަށީގެންވޭތޯ ކަނޑައަޅަނީ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިންނެވެ؛ މުޤާބިލުގެ ގޮތުގައި ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި އަގެއްހުރި އެއްޗެއް ދީފައިވާނަމަ، ވަޢުދަކީ ލިބުނު އަގަށްވުރެ ބޮޑު އެއްޗެއްތޯ ނުވަތަ އެއްބަސްވުމަކީ އެއްފަރާތަކަށް ޖެހިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްތޯ ކޯޓުން ނުބަލައެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ރައުޔު)

މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާ އަދި 15 ވަނަ މާއްދާ
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1)
2010/HC-A/278
2012/HC-A/139
2015/HC-A/164
2010/SC-A/02
2013/HC-A/363
2015/SC-SJ/14
2014/SC-A/10
2008/SC-A/09

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު: ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙަސަން ޢަލީ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު
ޚިލާފު ރައުޔު: ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ