ޔާމީން ޞާލިޙް ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ ބީޗްފްލެޓް ލިސްޓުގައި ނުހިމެނުނީ ރައްޔިތުން އިއްތިފާޤުވި އުޞޫލާ ޚިލާފަށްކަން ސާބިތުނުވާތީ، އެ ގޯތި ލިސްޓުގައި ހިމެނުމަށް މިނިސްޓްރީއަށް އަންގާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ދ. ވާނީ ރައްޔިތުން ކުޑަހުވަދޫއަށް ބަދަލުކުރުމުގައި ހައުސިންގ ޔުނިޓް ލިބޭ ފަރާތްތައް ކަނޑައެޅީ ކައުންސިލުގެ ކޮމިޓީއަކުން، ސުނާމީގެ ކުރިން ހުރި ގޯތިތަކާއި ވާނީގެ ރަށްވެހިން ކަމުގެ އުޞޫލުންނެވެ. ސުނާމީގެ ފަހުން ބައިކުރި 'ބީޗްފްލެޓް' ގޯތީގެ ޢިމާރާތްތަކުގެ މިލްކުވެރިންނަކީ ކުޑަހުވަދޫގެ ރަޖިސްޓްރީގައިވާ ފަރާތްތަކަށްވެ، އެ ގޯތި ލިސްޓުގައި ނުހިމެނުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ދ. ވާނީ ރައްޔިތުން ކުޑަހުވަދޫއަށް ބަދަލުކުރުމުގައި ހައުސިންގ ޔުނިޓް ލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ ލިސްޓުގައި ވާނީގެ ރަށްވެހިން ނޫން ފަރާތްތަކުގެ ނަމުގައިވާ ގޯއްޗެއް ނުހިމެނުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ހިޔާވަހިކަމުގެ ޙައްޤާއި މުދަލުގެ ޙައްޤާއި ތަފާތު ނުކުރުމާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ، އަދި އެފަދަ ގޯތީގެ މިލްކުވެރިންނަށް ބަދަލު ދޭންޖެހޭނެތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނީ ހިޔާވަހިކަމުގެ ޙައްޤާއި މުދަލުގެ ޙައްޤު ގެއްލި، ތަފާތުކުރުމަށް ލަކްވެ، އެއް ފަދަ ޙާލަތެއްގެ 2015/Cv-C/2086 ގެ ނިންމުމާ ޚިލާފު ގޮތަކަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ލިސްޓު ތައްޔާރުކުރީ ރައްޔިތުންގެ މަޝްވަރާއާއެކު ހެދި އުޞޫލުން ކަމަށާއި، އެ ގޯތި ޝަރުޠުތަކަށް ނުފެތޭ ކަމަށާއި، އެފަދަ ފަރާތްތަކަށް ބަދަލު ދިނުމުގެ އުޞޫލެއް މިނިސްޓްރީން ހަދަމުންދާ ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރީ ހިޔާވަހިކަމުގެ ޙައްޤު ލާޒިމުވަނީ ދައުލަތުގެ ކެރިފޯރުމުގެ މިންވަރަށް ކަމާއި، ހައުސިންގ ޔުނިޓް ދިނުމަކީ ގެއަކަށް ގެއެއްގެ ބަދަލު ދިނުމެއް ނޫންކަމާއި، ބީޗްފްލެޓް ލިސްޓުން ބޭރުވީ އުޞޫލާ އެއްގޮތަށް ކަމާއި، 2015/Cv-C/2086 ގެ ޙާލަތު ތަފާތުކަމާއި، މިލްކުވެރިންނަށް ޢަދުލުވެރި ބަދަލު ދޭންޖެހޭ ނަމަވެސް މިއީ ބަދަލު ހޯދުމުގެ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 597/Cv-C/2016
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް (ތަޙުލީލުން ދައްކަނީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމްކުރާ ގޮތް)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ހިޔާވަހިކަމުގެ ޙައްޤަކީ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއް ނަމަވެސް، އެ ޙައްޤު ރައްޔިތުންނަށް ހޯދައިދިނުމަށް ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވަނީ ދައުލަތުގެ ތަނަވަސްކަމާއި ކުޅަދާނަކަން ހުރި މިންވަރަކުންނެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޢާއިޝަތު ޙުސައިން މަނިކު ވ. ދައުލަތް އަދި ޙަސަން ޒާހިރު ވ. ދައުލަތް). (ޕެރ. 16-17)
މީހުން ދިރިނޫޅޭ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމާ ގުޅިގެން އަސާސީ ހިޔާވަހިކަން ގެއްލުނު ޢާއިލާތަކަށް އިސްކަންދީ ޚާއްޞަ ރައްކާތެރިކަން ދިނުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ތަފާތުކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17)
ކާރިޘާތަކުގައި ގެދޮރު ގެއްލުނު ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ބޯހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވާ ކަމަކަށްވުރެ ދައުލަތުގެ ކެރިފޯރުންތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބަރޯސާވާ ކަމެކެވެ؛ އަދި ރަށުން ބަދަލުކުރުމުގައި ހައުސިންގ ޔުނިޓް ދިނުމަކީ ރަށުގައިވާ ކޮންމެ ގެއަކަށް ގެއެއް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ދިނުމެއްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 18-19)
ޢާންމު މަންފާއަކަށްޓަކައި ރަށެއް މީހުން ދިރިނޫޅޭ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމަކީ އެ ރަށުގައިވާ މީސްމީހުންގެ ހިފައިނުގެންދެވޭ މުދާ ދައުލަތަށް ނެގުން ކަމަށް މާނަކުރެވޭތީ، އެ މުދަލުގެ ވެރިންނަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޢަދުލުވެރި ބަދަލެއް ދޭންޖެހޭނެއެވެ؛ މިއީ ހައުސިންގ ޔުނިޓް ލިސްޓުގައި ހިމެނުމުގެ ދަޢުވާއާ ތަފާތު، ބަދަލު ހޯދުމުގެ ދަޢުވާއެކެވެ. (ޕެރ. 21، 23، 25)
ކޮމިޓީއަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލުގެ ދަށުން ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަނުވާ ގޯއްޗެއް ލިސްޓުގައި ނުހިމެނުމަކީ އެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެ އުޞޫލުގެ ދަށުން ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާ ފަރާތަކާ ބެހޭ ކުރީގެ ނިންމުމަކީ ޙާލަތު ތަފާތު ފަރާތަކަށް ތަޠުބީޤުކުރެވޭނެ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 24-25)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 23 ވަނަ މާއްދާ (ހިޔާވަހިކަމުގެ ޙައްޤު) (ޕީޑީއެފްގައި '32')
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 18 ވަނަ މާއްދާ (ދައުލަތުގެ ވާޖިބު) (ޕީޑީއެފްގައި '31')
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (ޕީޑީއެފްގައި '33')
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (މުދަލުގެ ޙައްޤު) (ޕީޑީއެފްގައި '12')
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާ، 43 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކުގައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 7/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނު) (ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤަރާރާ ގުޅޭ ޙާޝިޔާގައި؛ ނަންބަރު ޔަޤީން ނޫން)
- 2017/SC-A/29
- 2017/SC-A/30
- 2009/HC-A/365
- 2017/HC-A/05
- 2019/HC-A/271
- 2015/Cv-C/2086
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.