ޢަބްދުއްލަޠީފު ޢަބްދުﷲ ވ. ދަ މޮރިޝަސް ކޮމަރޝަލް ބޭންކް (މޯލްޑިވްސް) ޕވޓ ލޓޑ
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން ދަރަނިއާއި 25,000 ރުފިޔާގެ ޤާނޫނީ ޚަރަދު 7 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަން އަންގައި، ނުދައްކައިފިނަމަ ރަހުނުކުރި ގޯތި ވިއްކާލުމުގެ ޙައްޤު ބޭންކަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކުންފުންޏަކަށް ބޭންކުން ދޫކުރި 1,280,000 ރުފިޔާގެ އޯވަރޑްރާފްޓް ފެސިލިޓީއަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ޔަޤީންކަން ދީ، އޭނާގެ ގޯތި ރަހުނުކުރިއެވެ. ފައިސާ ނުދެއްކުމުން ބޭންކުން ދަރަނި ހޯދުމަށާއި ރަހުނު ވިއްކާލުމުގެ ޙައްޤަށް އެދި ދަޢުވާކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ރަހުނު ހިފާ ފަރާތުން މުސްތަޤިއްލު ދެ ހެކިންގެ ޙާޟިރުގައި ރަހުނުގެ މުޢާމަލާތް އޮޅުންފިލުވާދޭންޖެހޭ ކަމަށް ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވުމުން ރަހުނު ބާޠިލުވޭތޯ، ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނަށް ފައިސާ ހޯދަން ދަޢުވާކުރުމުގެ 3 އަހަރުގެ މުއްދަތު ފަހަނައަޅާ ގޮސްފައިވޭތޯ، އަދި ޤާނޫނީ ވަކީލު ފީ ނަގައިދިނުން ސައްޙަތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ ދެ ހެކިންގެ ކުރިމަތީގައި އޮޅުންފިލުވުމުގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާ ކަމަށާއި، 3 އަހަރުގެ ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ފަހަނައަޅާ ގޮސްފައިވާ ކަމަށާއި، ވަކީލު ފީ ކަނޑައެޅި އުޞޫލެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ރަހުނު އެއްބަސްވުން ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށް އޮޅުންފިލި ކަމަށް އެއްބަސްވެފައިވާތީ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުވެފައިވާ ކަމާއި، ދަރަނި ޚަލާޞްވާންދެން ރަހުނު ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށް ލިޔުމުން އެއްބަސްވެފައިވާތީ 3 އަހަރުގެ މުއްދަތު ނުހިނގާ ކަމާއި، ޤާނޫނީ ޚަރަދަށް އެއްބަސްވުމާއި އިންވޮއިސް އޮތްކަމަށް ބަލައި ޙުކުމް ޤާއިމުކުރިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 2067/Cv-C/2016
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައިވާ މަޤްޞަދަށް ބެލުމުގެ އުޞޫލަކީ ބަހެއް ނުވަތަ ޢިބާރާތެއް ބޭނުންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ބެލުން ނޫން، ޤާނޫނު ފާސްކުރުމުގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ގެންގުޅުނު މަޤްޞަދަށް ބަލައި އެ މަޤްޞަދާ އެއްގޮތަށް މާނަކުރުމެވެ.
ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ، ރަހުނުކުރުމުގެ ކުރިން މުސްތަޤިއްލު ދެ ހެކިންގެ ޙާޟިރުގައި ރަހުނުގެ މުޢާމަލާތާއި ނަތީޖާ ރަހުނު ހިފާ ފަރާތުން ރަހުނު ބަހައްޓާ ފަރާތަށް އޮޅުންފިލުވާދޭންޖެހޭ ޝަރުޠުގެ މަޤްޞަދަކީ މުޢާމަލާތާއި އޭގެ ނަތީޖާ ރަހުނު ބަހައްޓާ ފަރާތަށް އެނގުމެވެ؛ ވަކި ޢަދަދެއްގެ ހެކިން ޙާޟިރުކުރުމެއް ނުވަތަ ސީދާ ރަހުނު ހިފާ ފަރާތުން އޮޅުންފިލުވުމެއް ލާޒިމުކުރުމެއް ނޫނެވެ.
ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރާ އެއްބަސްވުންތަކުގައި ސޮއިކުރަނީ ބައިވެރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވެ، ކަންކަން އޮޅުންފިލާފައިވޭތޯ ކޯޓުން އަހައި ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހު ކަމުން، އެނޫން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު، އެފަދަ ރަހުނު އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކޮށްފައިވަނީ މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި، މުޢާމަލާތާއި ނަތީޖާ އެނގިގެން ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ؛ އަދި ރަހުނު އެއްބަސްވުން ކަމާބެހޭ ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވުމުން ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ އެ ޝަރުޠުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުވެއެވެ.
ބޮޑު މުޢާމަލާތެއްގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރާއިރު އެ އެއްބަސްވުމުގެ ޙަޤީޤަތް އެނގި އޮޅުންފިލުވުމަކީ ސޮއިކުރާ މީހާގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ މަޖުބޫރުކަމެއް ނުވަތަ އެކަށީގެންނުވާ ނުފޫޒެއް (undue influence) ފޯރުވިކަން ދައްކާނެ ހަމައެއް ނެތްނަމަ، ސޮއިކުރި ފަރާތަށް ފަހުން އެއްބަސްވުމުގައިވާ ކަންކަން ނޭނގޭ ކަމަށް ބުނެ ރަހުނު ދޫކޮށްނުލެވޭނެއެވެ. (Barclays Bank v O'Brien ތަފާތުކޮށް)
ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ ރަހުނާ ގުޅޭ ލޯނަށް ފައިސާ ހޯދަން ދަޢުވާކުރުމުގެ 3 އަހަރުގެ މުއްދަތު ލާޒިމުވަނީ ރަހުނު ބަހައްޓާ ފަރާތާއި ރަހުނު ހިފާ ފަރާތް ލިޔުމުން އެހެން ގޮތަކަށް އެއްބަސްވެފައި ނުވާ ޙާލަތުގައެވެ؛ ފައިސާ ދައްކައި ޚަލާޞްކުރެވެންދެން ރަހުނު ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށް ރަހުނު އެއްބަސްވުމުގައިވާނަމަ، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ފައިސާ ދައްކައި ޚަލާޞްކުރެވެންދެން ދެމިއޮންނާނެއެވެ.
ޤާނޫނީ ވަކީލު ފީ ނަގައިދެވޭނީ ދެ ޚަޞްމުންގެ ދެމެދުގައި ވަކީލު ފީއާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާނަމަ އެ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށެވެ؛ ރަހުނު އެއްބަސްވުން ތަންފީޒުކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ޚަރަދު ދަރަނިވެރިޔާ ދައްކަން އެއްބަސްވެފައިވާއިރު އިންވޮއިސް ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ، އެ ފީ ނަގައިދިނުން ރަނގަޅެވެ. (2009/HC-A/348 ގައިވާ އުޞޫލަށް ތަބާވެ)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ރަހުނާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ނަންބަރުތަކާއި (ނ) (PDF ގައި '36 ވަނަ މާއްދާ')
- ރަހުނު އެއްބަސްވުމުގެ ދަރަނި ޚަލާޞްވާންދެން ރަހުނު ދެމިއޮންނާނެ ކަމާއި ޤާނޫނީ ޚަރަދު ދަރަނިވެރިޔާ ދައްކަންޖެހޭ ކަމާ ބެހޭ މާއްދާތައް
- [1994] 1 AC 180 Barclays Bank v O'Brien
- 2009/HC-A/348
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.