ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/99ހައިކޯޓު · 17 ޖޫން 2020 · ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

މާލޭ ހައި ޕވޓ ލޓޑ ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 17 ޖޫން 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1959/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، އެއްބަސްވުން އުވާލީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށްކަން ސާބިތު ނުވާތީ ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ވަކީލުގެ ފީ ލިބިދޭކަށް ނެތް ކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މާލޭ އިންގްލިޝް ސްކޫލުގެ މަސްއޫލުވެރިންނާއި މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަނާ ދެމެދު ޕްރައިވެޓް އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްކޫލެއް ހިންގުމަށް 2008 ގައި ވި އެއްބަސްވުމުގެ ޙައްޤުތައް، މިނިސްޓްރީގެ ރުހުމާއެކު 2010 ގައި މާލޭ ހައި ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް ބަދަލުކުރިއެވެ. 10.1 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ތާރީޚަށް ސްކޫލު ނުހިންގާތީ ކަމަށް ބުނެ މިނިސްޓްރީން 2015 ގައި އެއްބަސްވުން އުވާލިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޕްރައިވެޓް އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްކޫލެއް ހިންގުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ 10.1 ވަނަ މާއްދާގައި ކުށަކުން ލިޔެވިފައިވާ ތާރީޚަކަށް ޙަވާލާދީ، މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަނުން އެއްބަސްވުން އުވާލުމަކީ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ކުރެވިފައިވާ ކަމެއްތޯ؛ އަދި ދަށުކޯޓަށް ނުހުށަހަޅާ ލިޔުންތައް އިސްތިއުނާފުގައި ބަލައިގަނެވޭތޯއާއި ވަކީލުގެ ޚަރަދު ނަގައިދެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، 10.1 ވަނަ މާއްދާގެ ތާރީޚަކީ ސޮއިކުރި ތާރީޚަށްވުރެ ކުރީގެ މުސްތަޙީލު ތާރީޚެއް ކަމަށާއި، ސްކޫލު ހިންގާފައިވާކަން ރަޖިސްޓްރީން ސާބިތުވާ ކަމަށާއި، ޑީޑް އޮފް އެސައިންމަންޓާއި ޢަރަބިއްޔާ އެއްބަސްވުމަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ތާރީޚު ލިޔެވުނީ ކުށަކުން ކަމަށާއި ރަނގަޅު ތާރީޚަކީ 11 ޖެނުއަރީ 2009 ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުށަކުން ލިޔެވުނު ތާރީޚު އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތަށް ނުވަތަ ކޯޓު މެދުވެރިކޮށް އިޞްލާޙު ނުކުރާތީ ދެމިއޮތް ކަމަށާއި، މިނިސްޓްރީން ޙައްޤުތައް ބަދަލުކުރުމަށް ރުހުންދީ، މުއްދަތު އިތުރުކޮށް، ހުއްދަތައް ނުދީ ހުރުމަކީ ހެޔޮ ނިޔަތެއް ނެތްކަން ދައްކާ ކަމެއް ކަމަށާއި، ރަޖިސްޓްރީން ސްކޫލު ހިންގާފައިވާކަން އެނގޭތީ އެއްބަސްވުމުގެ 27.1 (ބ) ގެ ދަށުން އުވާލުން ޞައްޙަ ނޫން ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ވަކީލުގެ ޚަރަދު ދެނެގަނެވޭނެ ލިޔުމެއް ނުހުށަހަޅާތީ ނުދެވޭ ކަމަށް ބެލިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1959/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ އެއްބަސްވުން އުވާލީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބޭކަމަށް ކަނޑައެޅި، ވަކީލުގެ ޚަރަދު ނުދެވޭ

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

ހައިކޯޓުން މައްސަލަތައް ބަލަނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކަމުގައި ބަލައިގެން ކަމުން، ދަށުކޯޓުގައި މައްސަލަ ބަލަމުންދިޔައިރު ވުޖޫދުގައި ހުރި، އަދި ހުށަހެޅުމަށް ނުކުޅެދުނު ސަބަބެއް ބުނެދެވިފައި ނުވާ ލިޔުންތައް އިސްތިއުނާފުގައި ބަލައިގަނެ ރިޢާޔަތްކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (ހ)، (ށ))

HN2މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

އެއްބަސްވުމެއްގައި ލިޔުމުގެ ކުށަކުން ލިޔެވިފައިވާ ތާރީޚެއް އިޞްލާޙުކުރެވޭނީ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެ މަތިން (ލިޔުމުން ދެފަރާތުން ސޮއިކޮށް) ނުވަތަ ކޯޓު މެދުވެރިކޮށް (rectification) ކަމާއި، އެއްބަސްވުމުގެ އެއް ބައިވެރިއަކަށް އެ މާއްދާއެއް އަމިއްލައަށް ބަދަލުކުރުމުގެ ބާރެއް ނުލިބެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (ނ)، (ރ))

HN3މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

ކޮންޓްރެކްޓެއް ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ތަންފީޛުކުރުމަކީ 'ޢަހުދަށް ވަފާތެރިވުމުގެ ޤާޢިދާ' އާއި 'ޕެކްޓާ ސަންޓް ސަރވެންޑާ' ގެ މަބްދައުގެ މަތިން ބައިވެރިންގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވާ ކަމެކެވެ. އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިންގެ ނިޔަތް ދެނެގަތުމަށް އެމީހުންގެ ޢަމަލުތައް ބަހައްޓާފައިވާ ގޮތަށް ބަލަން ޖެހެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (ބ))

HN4މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

އެއްބަސްވުން ތަންފީޛުކުރުމަށް އޮތް ހުރަހަކަށް އަމިއްލައަށް ވެހުރެ، ހެޔޮ ނިޔަތެއްނެތި، ލިޔުމުގެ ކުށެއް އޮތް ސާފު ނޫން މާއްދާއަކާ ޙަވާލާދީ ދައުލަތުގެ އިދާރާއަކަށް އެއްބަސްވުން އުވާލާކަށް ނުނިންމޭނެއެވެ؛ ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ޙައްޤުތައް ބަދަލުކުރުމަށް ރުހުންދީ، މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް އެއްބަސްވެފައިވުމަކީ ހެޔޮ ނިޔަތެއް ނެތްކަން ދައްކާ ކަމެކެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (ބ))

HN5މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

ދައުލަތުގެ އިދާރާއަކުން ދޫކޮށްފައިވާ ރަސްމީ ލިޔުމެއްގައިވާ މަޢުލޫމާތަކީ ރަނގަޅު ނޫން މަޢުލޫމާތެއް ކަމަށްވާނަމަ އެކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ދައުލަތުގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ ލިޔުމުން ދެނެގަނެވެން ހުރި ކަމެއް ސާބިތުކުރުމަށް ހެކިން ޙާޟިރުކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (ބ)، (ޅ))

HN6މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

ހުށަހެޅިފައިވާ ލިޔުންތަކުގެ މައްޗަށް މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢާމެދު ފައިޞަލާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްނަމަ، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވުމުގެ މަޞްލަޙަތެއް ނެތެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (ކ))

HN7މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

ވަކީލުގެ ޚަރަދު ދައްކަން އެއްބަސްވުމުގައި މާއްދާއެއް އޮތަސް، ނަގައިދެވޭނީ ވަކީލަށް ޚަރަދުކުރެވުނު އެކަށީގެންވާ އުޖޫރަ ދެނެގަނެވޭނެ ލިޔުމެއް ހުށަހަޅައިފިނަމައެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (މ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ)
  • މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަނާއި މާލޭ އިންގްލިޝް ސްކޫލުގެ މަސްއޫލުވެރިންނާ ދެމެދު 28 ޑިސެމްބަރ 2008 ގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ 10.1، 23.1، 27.1 (ބ)، 29.2 ވަނަ މާއްދާތައް
  • 06 އެޕްރީލް 2010 ގެ ޑީޑް އޮފް އެސައިންމަންޓްގެ 4 ވަނަ މާއްދާ އާއި 5 ވަނަ މާއްދާގެ (a) އާއި (b)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/32 (ޑަބްލިއު.އެލް.ޓީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ ދިވެހި ދައުލަތް)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/17
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/192
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/89
  • Chartbrook Ltd v Persimmon Homes Ltd [2009] UKHL 38
  • FSHC Group Holdings Ltd v Glas Trust Corporation Ltd [2019] EWCA Civ 1361

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޝަރީޢަތުގެ ވީޑިއޯ

ހައިކޯޓުގެ ޔޫޓިއުބް ޗެނަލުން، މައްސަލަ ނަންބަރުން ގުޅާފައި.

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ