ޕްރިމިއަރ ޕްރޮޕަރޓީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް މަނިކު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކުންފުނިން ޢިމާރާތް ކުރަން ނުފަށައި ކުލި ނުދައްކައި އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެފައިވާތީ، ބިމުގެ ވެރިފަރާތަށް އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް އެންގޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށާއި އެހެން ފަރާތަކާ ކުރި މުޢާމަލާތްތައް ބާޠިލުކުރާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ބިމުގެ ވެރިފަރާތާއި ކުންފުންޏާ ދެމެދު ހުޅުމާލޭގެ ގޯތި 25 އަހަރަށް ޢިމާރާތްކުރާ ގޮތަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް 2015 ގައި އެއްބަސްވެ، ފުރަތަމަ އަހަރުގެ ކުލި 192,000 ރުފިޔާ ބިމުގެ ވެރިފަރާތަށް ލިބުނެވެ. ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ގޯތި އެހެން ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށްދީފައިވާތީ ކުންފުނިން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ބިން ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޢިމާރާތްކުރުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު ފެށޭ ތާރީޚާއި، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ޢިމާރާތް ނުކޮށް ކުލި ނުދެއްކުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެއްތޯ، އަދި އެ ސަބަބުން ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން އެހެން ފަރާތަކާ ކުރި މުޢާމަލާތްތައް ބާޠިލުކުރަން ޖެހޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ކުންފުނިން ބުނީ ޢިމާރާތްކުރަން ދީފައިވާ އަހަރަކީ ކުލި ނުދައްކާ އަހަރަކަށްވާތީ ދައްކާފައިވާ ކުލި އެ އަހަރަށް ބެލުން ގޯސްކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމުގެ 15 ވަނަ މާއްދާއިން ޢިމާރާތް ނުކުރުމަކީ ބާޠިލުކުރެވޭ ސަބަބެއް ނޫންކަމަށާއި، ބިމުގެ ވެރިފަރާތުގެ ޢަމަލަކީ މަކަރާއި ޙީލަތުން ކުރި ބާޠިލު މުޢާމަލާތެއް ކަމަށެވެ. ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ބުނީ ޢިމާރާތް ނުކޮށް ކުލި ނުދައްކައި އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވީ ކުންފުނިކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ކުރެހުން ފާސްވި 27 ޑިސެންބަރު 2015 އިން ފެށިގެން ޢިމާރާތްކުރުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވިއިރު މަސައްކަތް ފަށާފައި ނުވާތީއާއި، ދައްކާފައިވާ ކުލި ބެލެވޭނީ 2016-2017 ގެ ކުލި ކަމުގައި ކަމަށާއި އޭގެ ފަހުން ކުލި ދައްކާކަމުގެ ދަލީލެއް ނެތުމުން، ކުލި ނުދެއްކުމަކީ ޖައުހަރީ ޚިލާފުވުމެއްކަމަށާއި ހުއްދަ ހޯދުމުގެ ޒިންމާ ކުންފުނީގެ މައްޗަށް އޮތްކަމަށް ކޯޓުން ފާހަގަކުރިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 157/Cv-C-HD/2017
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ނިންމުމުގެ ބައި ކިޔަން ނުއެނގޭ؛ ތަޙުލީލުން ދައްކާގޮތް)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
އެއްބަސްވުމުގައި ޢިމާރާތްކުރުމަށް ދެވޭ މުއްދަތު ގުނަން ފަށާނީ ކުރެހުމުގެ ހުއްދަ ލިބޭ ދުވަހުން ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ މުއްދަތު ފެށޭނީ ކުރެހުން ފާސްކޮށްދިން ތާރީޚުންނެވެ؛ ޢިމާރާތްކުރުމަށް ދެވޭ މުއްދަތުގައި ކުއްޔެއް ނުހިނގާނެއެވެ. (ޕެރ. 4.4-4.6)
އެއްބަސްވުމުގައި ޢިމާރާތްކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތު ފާއިތުވިއިރުވެސް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ޢިމާރާތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިނުވުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެކެވެ. (ޕެރ. 4.7)
ފުރަތަމަ އަހަރުގެ ކުލީގެ ގޮތުގައި ދައްކާފައިވާ ފައިސާ ބެލެވޭނީ ޢިމާރާތްކުރުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ފެށޭ ފުރަތަމަ ކުލި އަހަރުގެ ކުލީގެ ގޮތުގައެވެ؛ އޭގެ ފަހުން ހިނގި ދުވަސްތަކަށް ކުލި ދައްކާފައިވާކަން އެނގޭނެ ދަލީލެއް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ހުށަނާޅާނަމަ، ކުލި ދައްކާފައިވާ ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4.8)
އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ކުލި ދެއްކުމަކީ ބިން ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ މިފަދަ އެއްބަސްވުންތަކުގެ ޖައުހަރީ އަދި އަސާސީ ކަމެކެވެ. ކުލި ނުދެއްކުމަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ކަމަކާ ޚިލާފުވުމެވެ. ޖައުހަރީ ކަމަކާ ޚިލާފުވުމަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުން ޖާއިޒު ސަބަބެކެވެ. (ޕެރ. 4.8)
ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކުން ނަގަންޖެހޭ އެންމެހައި ހުއްދަތައް ނެގުމުގެ ބާރު ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީއެއްގެ ދަށުން ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ދީފައިވާނަމަ، ހުއްދަތައް ހޯދުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތެވެ؛ އަދި ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ލިޔުމެއް ފޯރުކޮށްނުދީ އޮތްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4.9)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
- 2018/SC-A/01
- 2018/SC-A/02
- 2018/SC-A/03
- 2018/SC-A/04
- 2018/SC-A/05
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު · ތާއީދުކުރެއްވީ: ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.