ޑީ.އައި ރިޒޯޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: ޓެކްސް، ޚަސްމުން ނޭދޭ ގޮތަކަށް ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަ ނިންމިދާނެތޯ، މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 25 ވަނަ މާއްދާ މާނަކުރުން

ދަށު ކޯޓު: ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލް TAT-CA-G/2016/004

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ގުޅުންހުރި ފަރާތަކަށް ޓްރެވެލް ޕެކޭޖް ވިއްކި އަގުގެ ޖީ.އެސް.ޓީ ހިސާބުކުރުމުގައި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގަވާއިދުގެ 25 ވަނަ މާއްދާ (ޚާއްޞަކޮށް (ކ)) މާނަކުރަންވީ ގޮތާއި، މީރާއަށް ބާޒާރުގެ އަގު ކަނޑައެޅިދާނެ ގޮތް؛ އަދި ޚަސްމަކު ނޭދޭ ގޮތަކަށް (އަލުން ޓެކްސް ކަނޑައެޅުމަށް މީރާއަށް އަންގައި) ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ނިންމިދާނެތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ޑީ.އައި ރިޒޯޓްސްއިން އެ ކުންފުނީގެ ޙިއްޞާދާރު ކުންފުނިތަކަށް (އަލްޕިޓުއަރ) ދިއްގިރި ރިޒޯޓުގެ ކޮޓަރިތައް/ޓްރެވެލް ޕެކޭޖްތައް ބާޒާރު އަގަށްވުރެ ކުޑަ އަގުގައި ވިއްކި ކަމަށް ބުނެ، އޮޑިޓަކަށްފަހު މީރާއިން ބާޒާރުގެ އަގު ކަނޑައަޅައި އިތުރަށް US$332,221 ޖީ.އެސް.ޓީ ދައްކަން އެންގިއެވެ. އިޢުތިރާޟަށްފަހުވެސް މީރާއިން އެ ނިންމުން ދެމެހެއްޓިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުން 5 މެމްބަރުންގެ އިއްތިފާޤުން، މީރާގެ ނިންމުމަކީ ގަވާއިދުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގައި ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭ މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ކަނޑައެޅުމުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ނަގާފައިވާ ޢަދަދު 30 ދުވަހުގެ ތެރޭ އަނބުރާ ދީ، 25 (ހ)(2) ގެ ދަށުން އަލުން ޖީ.އެސް.ޓީ ކަނޑައެޅުމަށް މީރާއަށް އެންގިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ޑީ.އައި ރިޒޯޓްސްއިން ބުނީ ޓްރައިބިއުނަލަށް ނުލިބޭ ބާރެއް ބޭނުންކޮށް ޚަސްމަކު ނޭދޭ ފަރުވާއެއް ދީފައިވާ ކަމަށެވެ. މީރާއިން ބުނީ 25 (ކ) ޓްރައިބިއުނަލުން މާނަކުރީ ގޯހަށް ކަމަށާއި، ކޮންމެ ޓެކްސް މައްސަލައެއް ތަފާތުވާތީ ބާޒާރުގެ އަގު ކަނޑައަޅާ އެއް އުޞޫލެއް އެކުލަވާލުން މުސްތަޙީލު ކަމަށާއި، އަލުން ކަނޑައެޅުމަށް އެންގުމުން ޓެކްސް އިދާރީ ޤާނޫނުގެ މާއްދާއެއްގެ ބާރު ކެނޑޭ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ސްޓަރ ރިޒޯޓް ޤަޟިއްޔާގައި 25 (ކ) މާނަކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ތަބާވެ ޓްރައިބިއުނަލުގެ މާނަކުރުން ރަނގަޅުކަމަށް ބެލިއެވެ؛ މޯލްޑިވްސް ޕެޝަންސް ޤަޟިއްޔާތަކުގައިވާ ގޮތުން އަލުން ޓެކްސް ކަނޑައެޅުމަށް އެންގުމުގެ ބާރު ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މީރާގެ ފިޔަވަޅުތަކަކީ އިދާރީ ފިޔަވަޅުތަކެއް ކަމަށްވާތީ ހަމަހަމަކަމާއެކު އެއް ހަމައަކުން ޢަމަލުކުރުމަށް، އަލުން ހިސާބުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު ޝާއިޢުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް ވިދާޅުވީ މަޤްޞަދަށް ބަލައި މާނަކުރާއިރު 25 (ކ)(1) މި މުޢާމަލާތަށް ހިނގާނެ ކަމަށާއި، އާމްސް ލެންތް އުޞޫލުން ބަލާއިރު މީރާގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމަށެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ގަވާއިދުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގައި "ގުޅުންހުރި އެހެން ފަރާތެއް މެދުވެރިވެގެން" ކަމަށް ބުނެފައިވާތީ، އެ މާއްދާގެ އެހެން އަކުރުތަކާއި ސުރުޚީއަށް އެކުގައި ބަލާއިރު، (ކ) ހިނގަނީ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެވޭ ފަރާތަކީވެސް ޖީ.އެސް.ޓީއަށް ރަޖިސްޓްރީކުރެވިފައިވާ ފަރާތާ ގުޅުންހުރި ފަރާތަކަށް ވާ ޙާލަތުގައެވެ. (ހައިކޯޓުގެ 2020/HC-A/145,156 ޤަޟިއްޔާއަށް ތަބާވެ؛ އެ މާނަކުރުމުން ދުރަށް ދާނެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް މީރާއަށް ބުނެދެވިފައި ނުވާތީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ މާނަކުރުން ރަނގަޅެވެ.)
2. ގަވާއިދުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން މީރާއިން ހުއްދަކުރާ އުޞޫލަކުން ބާޒާރުގެ އަގު ކަނޑައަޅާއިރު، އެ އުޞޫލު ޢާއްމުކޮށް ޝާއިޢުކުރަން ޖެހޭނެކަމަށް ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގައި ބުނެފައި ނެތް ނަމަވެސް، އެފަދަ އުޞޫލެއް އޮތުމަކީ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތްތަކަށް ދައްކަންޖެހޭ ޓެކްސްގެ މިންވަރު ދަނެގަތުމަށް ނުހަނު ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. (2020/HC-A/145,156)
3. ބާޒާރުގެ އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި ވެބްސައިޓެއްގައިވާ އަގުތަކަށް ބެލުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި މައްސަލައެއް ނޫން ނަމަވެސް، އަގު އަޅައިކިޔަންވާނީ އެއް ބާވަތެއްގެ، އެއް ފެންވަރެއްގެ، އެއް ޙާލަތެއްގައިވާ މުދަލާއި ޚިދުމަތާއެވެ.
4. ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން، އަލުން ޓެކްސްގެ އަދަދު ކަނޑައެޅުމަށް މީރާއަށް އެންގުމުގެ ބާރު ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (2019/HC-A/339 އަދި 2021/SC-A/112 (މޯލްޑިވްސް ޕެޝަންސް) އަށް ތަބާވެ)
5. ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންވެފައި ނުވާނަމަ، ޓެކްސް ނެގުމުގައި މީރާއިން އަޅާ ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ ބޭނުމަށް އިދާރީ ފިޔަވަޅެކެވެ. އެ ފިޔަވަޅު ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށާއި ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށް، ސަބަބު ސާފުވާ ގޮތަށް އަޅަންވާނެއެވެ؛ އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ ހަމަހަމަކަމުގެ އުޞޫލުން، ޓެކްސްގެ އިލްތިޒާމު އެއް ބާވަތެއްގެ މައްސަލަތަކުގައި އަދާކުރަންޖެހޭނީ އެއް ހަމައަކުންނެވެ. ([2023] SC 45 (މައިނަރ އިންޓަރނޭޝަނަލް) އަށް ތަބާވެ)
6. އެހެންކަމުން، މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި އަލުން ޓެކްސް ހިސާބުކުރުމުގެ ކުރިން، ހިސާބުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތެއް މީރާއިން އެކުލަވާލައި ޢާއްމުކޮށް ޝާއިޢުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/2011 (މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި "33") ގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ރ)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު R-43/2011 (މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގަވާއިދު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި "35")، ޚާއްޞަކޮށް (ހ)(2)، (ށ)، (ނ)، (ރ) އަދި (ކ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނު) - ލިޔުމުގައި 23 ވަނަ މާއްދާ (ފަރާތެއްގެ ބަހުސް) އަދި 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (ޚިލާފު ރައުޔު)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު R-25/2012 (ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލްގެ ގަވާއިދު) - ލިޔުމުގައި 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 43 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި "12")
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި "32")
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) (ފަރާތެއްގެ ބަހުސް)
• 2020/HC-A/145,156 (މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ ވ. ސްޓަރ ރިޒޯޓް އެންޑް ހޮޓެލްސް ކޮމްޕެނީ)
• 2019/HC-A/339 (މޯލްޑިވްސް ޕެޝަންސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މީރާ)
• 2021/SC-A/112 (މޯލްޑިވްސް ޕެޝަންސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މީރާ)
• [2023] SC 45 (މައިނަރ އިންޓަރނޭޝަނަލް (ލަބުއާން) ލިމިޓެޑް ވ. މީރާ)
• 2018/SC-A/31 (އަޙްމަދު ޝިޔާޛް ވ. ފުރަނަ ހޯލްޑިންގްސް)
• 2014/SC-A/52
• 2013/SC-A/44
• 2010/HC-A/66
• 2018/HC-A/21-S