މޯލްޑިވްސް ޕޯސްޓް ލިމިޓެޑް ވ. މަރްޔަމް ލީނާ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން، އިތުރު ގަޑީގެ ފައިސާ

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 275/VTR/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށްތޯ، އަދި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކޮށް ވަކިކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެން މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ނަގައިދިން ބަދަލުގެ މިންވަރަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތް ބަދަލެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: މޯލްޑިވްސް ޕޯސްޓްގައި އެސިސްޓަންޓް އޮޕަރޭޝަންސް އޮފިސަރެއްގެ ގޮތުގައި 22 ޖަނަވަރީ 2019 އިން ފެށިގެން މަސައްކަތްކުރި މުވައްޒަފު، 17 ޖުލައި 2019 ގެ އިތުރުގަޑީގެ ފައިސާ ނުދިނުމާ ގުޅިގެން ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރުމަށްފަހު ނަސޭޙަތާއި އިންޒާރު ދީ، 05 ސެޕްޓެންބަރު 2019 ގައި ކުންފުންޏަށް ލިބިދޭ އިޚްތިޔާރުގެ ދަށުން ކަމަށް ބުނެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ވަކިކުރީ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްނުކޮށް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 29(ހ)(1) ގެ ދަށުން ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކޮށް، ވަކިކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެން މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް (ނޯޓިސް ފައިސާ އުނިކޮށް) ދިނުމަށް ނިންމިއެވެ؛ އިތުރުގަޑީގެ ފައިސާގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވެ ރައްދުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނިން ބުނީ ޙާޟިރީއާއި ސުލޫކާއި މަސައްކަތުގެ ފެންވަރުގެ މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން ނަސޭޙަތާއި އިންޒާރު ދީފައިވާތީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކުރެވިފައިވާކަމަށާއި، ބަދަލަކީ A/27-2019/SC އާއި A/36-2019/SC އާ ޚިލާފު ބަދަލެއްކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ނަސޭޙަތްތަކަކީ އިތުރުގަޑީގެ ފައިސާއަށް ޝަކުވާކުރުމާ ގުޅިގެން ދިން އެއްޗެއްކަމަށާއި ޔުނިޓް ހެޑްގެ އިޝާރާތުން މަސައްކަތްކުރިކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ފެށީ އިތުރުގަޑީގެ ފައިސާއާ ބެހޭ ޖަދަލުގެ ފަހުން ކަމަށާއި، ޢަމަލުނުކުރާ ޤަވާޢިދެއް ކުއްލިއަކަށް ތަންފީޛުކޮށް އުފައްދާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ވަކިކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނޫންކަމަށް ބަލައި ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުނެވެ؛ ބަދަލަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތް އެކަށީގެންވާ ބަދަލެއްކަމަށް ކަނޑައެޅުނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ އުޞޫލަކީ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކުރެވިފައި އޮތުމެވެ؛ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ޢަދުލުވެރި ސަބަބަކަށް ވުމާއި، އިޖުރާޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކުރި އިޖުރާއަތު ޢަދުލުވެރި އިޖުރާއަތަކަށް ވުމެވެ (ޕެރ. 14-15).
2. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކުރުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއް ކަމަށާއި، އެކަން ސާބިތުނުކުރެވިއްޖެނަމަ ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތިކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ (ޕެރ. 16).
3. ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޤަވާޢިދާއި އުޞޫލުތައް ހުރިހާ ޙާލަތެއްގައި ހުރިހާ މުވައްޒަފުންނާމެދު އެއްގޮތަކަށް ހިންގަންޖެހޭނެއެވެ؛ ގުޅުން ރަނގަޅު ދުވަސްތަކުގައި ޢަމަލުނުކޮށް ހުރި ޤަވާޢިދެއް، މުވައްޒަފަކާ ކުންޏެއް ޖެހުމުން އަކުރުން އަކުރަށް ތަންފީޛުކުރަން ފެށުމަކީ އިންޞާފުވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 23-25).
4. ލިޔުމުން ހުއްދަ ނުހޯދާ ވެރިމީހާގެ އިޝާރާތަށް ބުރަވެ އިތުރުގަޑީގައި މަސައްކަތްކޮށް ފައިސާ ދޫކުރަމުން ދާ ތަނެއްގައި، ހަމަ އެ އުޞޫލުން ކުރި މަސައްކަތަށް ދުރާލާ ލިޔުމުން ހުއްދަ ނުހޯދާކަމަށް ބުނެ ފައިސާ ނުދިނުމަކީ ހަމައެއް ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެ ފައިސާއަށް ޝަކުވާކުރުމާއި އެ ސަބަބަށް އިތުރުގަޑީގައި މަސައްކަތްކުރަން ދެކޮޅުހެދުމަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަންޖެހޭ ޖާއިޒު ސަބަބެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 26-30).
5. ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޤަވާޢިދާއި އުޞޫލުތައް މުވައްޒަފުންނަށް ދުރާލާ ފެންނަން ޖެހޭނެއެވެ؛ ހިތްހަމަނުޖެހޭ ކަމެއް ދިމާވުމުން މުވައްޒަފެއްގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވުމުގެ ގޮތުން ޤަވާޢިދެއް ކުއްލިއަކަށް ނެރެ އެއަށް ބިނާކޮށް ފިޔަވަޅު އަޅައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ ފާޅުކަން ބޮޑު ބޭއިންޞާފެކެވެ (ޕެރ. 27).
6. ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމަށް އަމުރުކުރާއިރު ގެއްލިފައިވާ މުއްދަތުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ދޭން އަމުރުކުރުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ގެ ދަށުން ވަޒީފާ ދެމިގެންދާކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނަމަވެސް، މުޅި މުއްދަތުގެ ހުރިހާ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ނަގައިދިނުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމުގެ ޒިންމާ އަނެއް ފަރާތުގައި އޮވެ، ބޭއިންޞާފު މުއްސަނދިކަމެއް ނުލިބޭނެ ގޮތަށް ބަދަލު ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ (ޕެރ. 32-33).

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
• 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވެލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއު)
• މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. އަސްފާޤް ވަހީދު (ސުޕްރީމް ކޯޓު)
• 2019/SC-A/27
• 2019/SC-A/36
• 2012/HC-A/40