ޢާއިޝަތު ޝިޔާމާ އަޙްމަދު ވ. މުޙައްމަދު ޔޫސުފް މޫސާ
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2623/Cv-C/2019
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރި ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީގެ މުއްދަތުން ބޭރަށް އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ދިގުވާތީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވޭތޯ؛ 5 ވަނަ ފަންގިފިލާގެ ހުއްދަ ނެތްކަމުގެ ދިފާޢު ދަށު ކޯޓުން ނުބެލުމަކީ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރެވޭ ސަބަބެއްތޯ؛ އަދި ލަސްވާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް 1,500ރ. ދޭން ބުނާ މާއްދާގެ ދަށުން ފައިސާ ނަގައިދިނުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތަކީ ދިން ފަރާތުގެ ފަރާތުން ކަންކަން ކުރުމަށް އެޓަރނީއަށް ހުއްދަ ދެވިފައިވާ މުއްދަތެވެ؛ ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީން ލާޒިމުކޮށްފައި ނުވާނަމަ، އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ވެވޭ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު އެ މުއްދަތަށް ވުރެ ދިގުނުވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 31-33)
- ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީއާ ގުޅޭ ދެބަސްވުމެއް އޮތްނަމަ އެއީ ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީ ދިން ފަރާތާއި ލިބުނު ފަރާތާ ދެމެދު އޮތް ކަމެކެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގެ ޙަޤީޤީ ބައިވެރިންގެ މެދުގައި އެއްބަސްވުމާއި އޭގެ މުއްދަތާ މެދު ޚިލާފެއް ނެތްނަމަ، އެކަމުގެ ނުކުތާ މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢަށް އަސަރުކުރާ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 35-37)
- ޚުލާޞާ ބަޔާނަކީ ހެކި ހުށަހަޅައި ނިމުމަށްފަހު މުޅި މައްސަލަ ޚުލާޞާކޮށް ވާހަކަދެއްކުމަށް ދެވޭ އެންމެ ފަހު ފުރުޞަތެވެ؛ ކުރިން ހުށަނާޅާ އޮތް ކަމަކަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނުދައްކައި ޚުލާޞާ ބަޔާނުގައި އައު ކަންކަން ހުށަހެޅުމުން އެ ކަންކަމަށް ބުރަދަނެއް ނުދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 41-42)
- ޚުލާޞާ ބަޔާނުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހުށަހަޅާ ދިފާޢަކަށް ބުރަދަން ނުދެވޭނަމަ ދަށު ކޯޓުން އެކަން ސަބަބާއެކު ބަޔާންކުރުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ؛ ނަމަވެސް އެ ދިފާޢަށް ބާރުދޭ ހެއްކެއް ނެތްނަމަ، އެ ނުކުތާއާ މެދު ދަށު ކޯޓުން ގޮތެއް ނުނިންމުމަކީ ޙުކުމް ބަދަލުކުރެވޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 43-44)
- ދަށު ކޯޓުން ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/28 ގެ އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ވާޤިޢާތަކަށް ތަޠުބީޤުކޮށްފައިވާއިރު، އެ ތަޠުބީޤު ގޯސްކަމަށް ނުބުނެ ހަމައެކަނި އެ އުޞޫލުތަކަށް ނުބަލާކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއަކީ އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 45)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ [2021] SC 102 (ޕެރ. 27)
- ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާ (ދަށު ކޯޓުން ތަޠުބީޤުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ފާހަގަކޮށް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2020/SC-A/28 (ދަށު ކޯޓުން ތަޠުބީޤުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ފާހަގަކޮށް)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.