ވޭސްޓް މެނޭޖްމެންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު ޙަސަން

ނަތީޖާ: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ، މަދަނީ، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 208/VTR/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ނޯޓިސް ނުދީ ޑްރައިވަރެއް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިނުވާކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށްތޯ، އަދި ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކުރުމަކީ ޙައްލެއްގެ ގޮތުގައި ރަނގަޅުތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ވެމްކޯގެ ޑްރައިވަރެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި މުވައްޒަފު، ތަޙްޤީޤަކާ ގުޅިގެން މުސާރަ ނުހިނގާ ގޮތަށް 14 ދުވަހަށް ސަސްޕެންޑްކުރުމަށްފަހު، އުޅަނދުގެ ރޭސް ޕެޑަލްގެ މައްޗަށް ގަލެއް އަރުވައިގެން ތަކުރާރުކޮށް އުޅަނދު ދުއްވުމާއި ފަރުވާކުޑަކުރުމާއި ބޭއަދަބީ ބަހުން މުޚާތަބުކުރުމާ ގުޅިގެން ޑިސިޕްލިނަރީ ކޮމިޓީގެ ލަފާގެ މަތިން ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާތީ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކޮށް، ވަކިކުރިތާ ފެށިގެން މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ދިނުމަށެވެ؛ ނަމަވެސް މުވައްޒަފުގެ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ބުރަވެވޭތީ 2 މަހުގެ މުސާރަ އުނިކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ވެމްކޯ ބުނީ ޢަމަލުތަކަކީ ވަޒީފާގެ އިލްތިޒާމުތަކާ އަސާސީ ގޮތުން ޚިލާފު ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލުތަކެއް ކަމަށާއި، ތަފްޞީލު އެނގި ނަޞޭޙަތްދީފައި ހުރުމުން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާ ކަމަށާއި، އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމަކީ ޙައްލެއް ނޫންކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ އެހެން ޑްރައިވަރުންވެސް އެގޮތަށް މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށާއި، ނަޞޭޙަތަށްފަހު ކުށް ތަކުރާރުވެފައި ނުވާކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ހުށަހެޅުނު އީމެއިލްތަކާއި އިންސިޑެންޓް ރިޕޯޓުތަކުން ތަކުރާރުކޮށް ގަވާއިދާ ޚިލާފު ޢަމަލުތައް ކޮށްފައިވާކަމާއި އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާކަން ބުރަވެވޭތީ ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބު އޮތެވެ؛ މުވައްޒަފަށް މައްސަލަ އެނގިހުރި ކަމަށާއި ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާތީ ބަޔާން ނުނެގުން އެކަނި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލޭކަމަށް ނުބެލެވޭތީ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ILO ގެ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ކޮންވެންޝަން 1982 (ނަންބަރު 158) ގެ 4 އަދި 7 ވަނަ މާއްދާއިން ދޭހަވަނީ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮތްކަން (މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން) ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭކަމާއި، ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރަންޖެހޭކަމެވެ. (ޕެރ. 13)
2. މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވޭތޯ ބަލަންޖެހޭނެއެވެ؛ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކޮށްފައިވަނީ ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްކަމާއި، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކުރި އިޖުރާއަތުތައް ޢަދުލުވެރި އިޖުރާއަތުތަކަކަށް ވުމެވެ. (ޕެރ. 14)
3. ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ ފަދަ ޢަދުލުވެރި ސަބަބެއް އޮވެގެން، އެބަހީ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވާ ޙާލަތުގައެވެ؛ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލަކަށް ބެލެވޭނީ ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް ޢަމަލެއް، އެބަހީ އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވުން، ނުވަތަ ދެފަރާތުގެ މެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ އިތުބާރާއި އަމާނާތްތެރިކަން ގެއްލޭފަދަ ކަމެއް، ނުވަތަ ވަޒީފާގެ އިލްތިޒާމުތަކާ އަސާސީ ނުވަތަ ސީދާ ގޮތެއްގައި ޚިލާފުވުމެވެ. (ޕެރ. 15)
4. ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މުވައްޒަފުންގެ ގަވާއިދުގައި ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ލިބިދޭ ޢަމަލުތައް (މަސައްކަތުގެ އިރުޝާދުތަކާ ޚިލާފުވުމާއި ކުންފުނީގެ އުޅަނދުފަހަރު އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ބޭނުންކުރުން ފަދަ) މުވައްޒަފު ތަކުރާރުކޮށް ކޮށްފައިވާކަމާއި އިސްވެރިންނާ ބޭއަދަބީ ބަހުން މުޚާތަބުކޮށްފައިވާކަން ހުށަހެޅުނު ލިޔެކިޔުމުން ބުރަވެވޭނަމަ، އޭގެ ސަބަބުން އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާކަމަށް ބެލެވި، ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބު ހުރިކަމަށާއި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 16.8–16.10)
5. މުވައްޒަފަކަށް ތަކުރާރުކޮށް އިރުޝާދު ދީ، ހާދިސާތަކުގެ ރިޕޯޓުތައް ކިޔައިދީ ނަޞޭޙަތް ދެވިފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ސަސްޕެންޑް ކުރިކަން އަންގާ ލިޔުމުގައި ތަޙްޤީޤުކުރެވޭ މައްސަލައިގެ ތަފްޞީލު ބަޔާންނުކުރުމަކީ މައްސަލައާމެދު ސުވާލު އުފެދޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އަދި ސަސްޕެންޝަންގެ މުއްދަތުގައި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތުމުން، ޑިސިޕްލިނަރީ ކޮމިޓީއިން މުވައްޒަފުގެ ބަޔާނެއް ނުނެގުން އެކަނި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާކަމަށް ބެލޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 16.11–16.12)
6. ފުރަތަމަ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއިން މައްސަލަ ނިމިގެން ދިއުމުން، ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމާބެހޭ ދެވަނަ ނުކުތާއާމެދު ރިޢާޔަތްކުރުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 17)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ (ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން؛ ލިޔުމުގައި '32 ވަނަ މާއްދާ')
• Termination of Employment Convention, 1982 (No. 158) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާ އަދި 7 ވަނަ މާއްދާ
• ވޭސްޓް މެނޭޖްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑްގެ ސްޓާފް ރޫލްސް އެންޑް ރެގިއުލޭޝަންސްގެ ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލުތަކާއި ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމާބެހޭ މާއްދާތައް
• 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވެލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއު)
• 2014/SC-A/27 އަދި 2014/SC-A/30 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް؛ ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ޕލކ ވ. ފާޠިމަތު މަލީޙާ ޖަމާލް)
• 2017/SC-A/14
• 2018/SC-A/49 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން)