Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2022/HC-B12/84,85,86,87,88,89,90,91 · 7 ސެޕްޓެމްބަރު 2022 · ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޢަބްދުލް މުޙައިމިން އަދި 7 މީހުން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ ތަޙްޤީޤު ބާޠިލު ތަޙްޤީޤެއްކަމަށް ކަނޑައެޅި

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމިގޮތް

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B5/SHN/(801-2019)/2022/10

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް
ޝެއަރ ކުރައްވާ

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ފުލުހުންނަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށްތަކުގެ ތަޙްޤީޤު ނޭޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަނާއި ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނަށްވެސް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބޭ ކުށްތަކެއްކަމުގައި ވާއިރު، ފުލުހުން ހިންގި ތަޙްޤީޤަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ތަޙްޤީޤެއްތޯ، އަދި ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުން ރައްދުކޮށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުމަކީ އެ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ފުލުހުންތަކެއްގެ މައްޗަށް އަނިޔާދިނުމާއި މުދަލަށް ގެއްލުންދިނުމުގެ ދަޢުވާތައް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި އުފުލި. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅީ ތަޙްޤީޤު ހިންގާފައިވަނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް، އިޚްތިޞާޞް ނެތި ފުލުހުން ކަމަށް ބުނެ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމަށް.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމީ ފުލުހުންނަށް ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނެތްކަމަށާއި މައްސަލަތައް މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެ ކަމަށް.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނީ ނިންމުމަކީ 36 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށް. ދައުލަތުން ބުނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ފުލުހުންނަށް ކުށް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާކަމަށާއި، NIC އަށް ހަމައެކަނި (އެކްސްކްލޫސިވް) ބާރެއް ދީފައިނުވާ ކަމަށް.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ކުށް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ އިޚްތިޞާޞް NIC އަށާއި HRCM އަށްވެސް ލިބޭކަން ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ޤަބޫލުކުރާތީ ކޮންކަރަންޓް ޖުރިސްޑިކްޝަން އޮތް ޙާލަތެއް ކަމަށާއި، އެ ޙާލަތުގައި 36 ވަނަ މާއްދާއަށް ޢަމަލުކުރުން ލާޒިމު ކަމަށާއި، އެ މާއްދާގައިވާ ގޮތަށް ތަޙްޤީޤު ކުރެވިފައިނުވާތީ ތަޙްޤީޤު ބާޠިލު ކަމަށް ކަނޑައެޅި.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ތަޙްޤީޤަކީ ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ބިނާވާ ބިންގަލާއި އަސާސެވެ. އަނިޔާ ލިބުނު މީހާގެ ޙައްޤުގައްޔާއި މުއްތަހަމުގެ ޙައްޤުގައި އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތެއް ލިބޭކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ރަނގަޅު ތަޙްޤީޤެއް ކުރުން ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރިއެވެ.
  2. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައިވާ 'ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާ' ގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި ފުލުހުން ހިމެނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ސުވާލަކީ ފުލުހުންނަށް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ ބާރު އޮތުމާ ނެތުމެއް ނޫން، ތަޙްޤީޤު ހިންގާފައިވަނީ 36 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށްތޯއެވެ.
  3. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާ ތަޠުބީޤުކުރެވޭނީ، ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އެއް އިދާރާއިން ތަޙްޤީޤުކުރަމުންދާ ކުށަކީ ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އެހެން އިދާރާއަކަށްވެސް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބޭ ކުށެއްކަމުގައިވާ (ކޮންކަރަންޓް ޖުރިސްޑިކްޝަން އޮންނަ) ޙާލަތުގައެވެ. 36 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ 'ވަކި ޚާއްޞަ ބާވަތެއްގެ ޖިނާއީ ތަޙްޤީޤު ހިންގުމުގެ ބާރު' އަކީ އެކްސްކްލޫސިވް ޖުރިސްޑިކްޝަނެއްގެ ގޮތުގައި ބެލޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ.
  4. މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޤާނޫނެއްގައި ވަކިގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރަންވާނެކަމަށް ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ އެއީ ބަރީޢަވުމެއްނެތް ވާޖިބެކެވެ. 36 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި 'އެ ކުށުގެ ތަޙްޤީޤު ހިންގަންވާނީ މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ' ކަމަށް ބުނެފައިވާތީ، އެއީ އިޚްތިޔާރީ މާއްދާއެއް ނޫން، ޢަމަލުކުރުން ލާޒިމު މާއްދާއެކެވެ.
  5. ކުށެއް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ އިޚްތިޞާޞް އެހެން އިދާރާތަކަށްވެސް ލިބޭކަން ޕްރޮސިކިއުޝަނުން އިޢުތިރާފުވެފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، 36 ވަނަ މާއްދާގައި ތަޞައްވުރުކޮށްފައިވާ ފަދަ ތަޙްޤީޤެއް (އެ އިދާރާއަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުން ނުވަތަ ޖޮއިންޓް އިންވެސްޓިގޭޝަނެއް) ކުރެވިފައިނުވާނަމަ، ފުލުހުން ހިންގި ތަޙްޤީޤަކީ ޤާނޫނީ އިންތަކާއި މިންތަކުގެ ބޭރުން ކޮށްފައިވާ ބާޠިލު ތަޙްޤީޤެކެވެ؛ އަދި ފުލުހުންނަށް ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް ހުރަހެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅުން ރައްދުކުރުމަކީ 36 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެކެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.