ފިއުލް ސަޕްލައިސް މޯލްޑިވްސް ޕވޓ ލޓޑ ވ. އިބްރާހީމް އިރުފާން ރަޝީދު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލުގެ ވަގުތީ އަމުރު ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ، ގެއްލުން ވަޒަންކުރުން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 200/VTR/VA/2024/35

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި މަޤާމު ދަށްކުރިކަމަށް ބުނާ މުވައްޒަފު ކުރިން ހުރި މަޤާމަށް ދާއިމީ މުވައްޒަފަކު ނުނެގުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރުގައި ވަގުތީ އަމުރުގެ ޝަރުޠުތަކާއި ދެފަރާތުގެ ގެއްލުން ވަޒަންކުރުމުގެ އުޞޫލަށް ރިޢާޔަތްކުރެވިފައިވޭތޯއާއި، ކުރިން ނެރެދިނުމަށް ނުނިންމި ވަގުތީ އަމުރަކާ ގުޅޭ ކަމެއްގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަކީ ރެސް ޖުޑިކާޓާގެ މަބްދައާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ސޭލްސް އެންޑް މާކެޓިންގ މެނޭޖަރގެ މަޤާމުން އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން އެސިސްޓެންޓް މެނޭޖަރަކަށް ދަށްކުރެވުނު މުވައްޒަފަކު ޓްރައިބިއުނަލަށް ދަޢުވާ ހުށަހަޅައި، އެ މަޤާމަށް އެހެން ފަރާތެއް ނުނެގުމަށް ވަގުތީ އަމުރަށް އެދުނެވެ. ފުރަތަމަ އެދުމުގައި ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުނު ފަހުން ކުންފުނިން އެ މަޤާމަށް ދާއިމީ މުވައްޒަފަކު ހޯދަން އިޢުލާނުކުރުމުން އޭނާ ދެވަނަ ފަހަރަށް ވަގުތީ އަމުރަށް އެދުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނަންބަރު 200/VTR/VA/2024/35 ނިންމުމުގައި، މައުޟޫޢީ މައްސަލަ ނިމެންދެން އެ މަޤާމަށް ދާއިމީ މުވައްޒަފަކު ނުނެގުމަށާއި، އެކަމުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނިން ބުނީ ވަގުތީ އަމުރުގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަނުވާކަމަށާއި، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެހެން ފަރުވާ ދެވޭތީ އިޢާދަ ނުކުރެވޭ ގެއްލުމެއް ނެތްކަމަށާއި، އެއް ކަމެއްގައި ދެ ގޮތަކަށް ނިންމުމަކީ ރެސް ޖުޑިކާޓާއާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ހާލަތު ބަދަލުވެގެން ދެވަނަ އެދުން ހުށަހެޅުނު ކަމަށާއި ދެފަރާތުގެ ގެއްލުން ވަޒަންކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ޓްރައިބިއުނަލުން ތިން ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާކަން ކަނޑައަޅައި، ވަގުތީ މުވައްޒަފަކު ނެގުމުގެ ފުރުޞަތު ދޫކޮށްލައިގެން ދެފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތު ވަޒަންކޮށްފައިވާތީ ނިންމުމަށް ބަދަލުގެންނަން ނުޖެހެއެވެ. ދެ އެދުމުގައި އެދުނީ ތަފާތު ފަރުވާއަށް ކަމަށްވާތީ އެއް ކަމެއްގައި ދެ ގޮތަކަށް ނިންމާފައި ނުވެއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވަގުތީ އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތުގައި ތިން ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާން ޖެހެއެވެ: (ހ) އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ސިފަތު ނުވަތަ ހައިސިއްޔަތު ޤާނޫނީ ގޮތުން ލިބިގެންވުން، (ށ) ޤާނޫނީ ހިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ޤާއިމުވުން، (ނ) ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރެ އަޞްލު ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ އިޢާދަނުކުރެވޭފަދަ ގެއްލުމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުން. (ޕެރ. 27)
2. ވަގުތީ ފިޔަވަޅުތަކުގެ މަޤްޞަދަކީ މައުޟޫޢީ ޙައްޤަށް ނިހާއީ ޤަޟާއީ ހިމާޔަތް ލިބުމުގެ ކުރިން ފޫނުބެއްދޭވަރުގެ ގެއްލުން ވިޔަނުދިނުމާއި ކުޑަކުރުމަށް، ދެފަރާތުގެ ޙައްޤުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމާއެކު ވަގުތީ ޙައްލެއް ދިނުމެވެ؛ ތަދާރުކު ނުކުރެވޭ ގެއްލުމަކީ އިޞްލާޙުކޮށް ރަނގަޅު ނުކުރެވޭނެ ފަދަ ގެއްލުމެވެ. (ޕެރ. 29-30)
3. ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމުގައި ގެއްލުން ވަޒަންކުރާނީ އަމުރު ނެރުމާއި ނުނެރުމުން ދެފަރާތަށް ލިބޭ ގެއްލުމަށް ބަލައިގެންނެވެ؛ ވަގުތީ އަމުރަކުން ދެވޭ ފަރުވާއަކީ މައުޟޫޢީ ޙައްޤު ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށްވުރެ ފުޅާ ފަރުވާއަކަށް ނުވާންވާނެއެވެ؛ މި ނިންމުމަކީ ހެކި ވަޒަންކޮށް މައުޟޫޢުގައި ނިންމާ ނިންމުމެއް ނޫން، މަތިމަތިން ހުށަހެޅުންތަކަށް ބަލައި ހާލަތު ބަދަލުނުވުމަށް އިސްކަންދީ ނިންމާ ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 31-32)
4. އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން ނުވަތަ މަޤާމު ދަށްކުރުމުގެ މައްސަލަތަކުގައި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމަކީ ދަޢުވާ ބިނާކޮށްފައިވާ އަސާސީ ފަރުވާ ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ފަރުވާ ލިބުމަށް ހުރަސް ނޭޅޭނެ ގޮތަށް މަޞްލަޙަތު ހިމާޔަތްކުރުމަށް އެ މަޤާމަށް ދާއިމީ މުވައްޒަފަކު ނެގުން ހުއްޓުވާ ވަގުތީ އަމުރު ނެރެވިދާނެއެވެ؛ ވަގުތީ މުވައްޒަފަކު އައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު މުއައްސަސާއަށް ދޫކޮށްލުމުން ދެފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތު ވަޒަންވެއެވެ. (ޕެރ. 37-39)
5. ރެސް ޖުޑިކާޓާއަކީ އިޚްތިޞާޞް ލިބިފައިވާ ކޯޓަކުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލަކުން ވަކި ފަރާތްތަކެއްގެ ވަކި ކަމެއްގެ މައްޗަށް ނިޔާ ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، އިސްތިއުނާފުގެ ބޭރުން އެ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި އެ ކަމަކާ ގުޅިގެން އަލުން ދަޢުވާ ކުރުން މަނާކުރާ މަބްދައެވެ. (ޕެރ. 42)
6. އެއް މައްސަލައެއްގައި ތަފާތު ފަރުވާއަކަށް އެދި (މަޤާމު ހުސްކޮށް ބެހެއްޓުމާއި، ދާއިމީ މުވައްޒަފަކު ނެގުން ހުއްޓުވުން) ދެ ފަހަރު ވަގުތީ އަމުރަށް އެދުމުން ދެ ގޮތަކަށް ނިންމުމަކީ އެއް ކަމެއްގައި ދެ ގޮތަކަށް ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 47-48)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ
• 2012/SC-A/21 (ނެކްސްބިޒް ލިމިޓެޑް (އޮސްޓްރޭލިއާ) ވ. އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން)
• 2021/SC-A/43 (ރިޖްވުޑް ހޮޓެލްސް އެންޑް ސުއިޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު ސަދީފު)
• 2022/HC-A/116
• 2023/HC-A/18 (ޙަސަން ޚަލީލް ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން)
• 2021/SC-A/101
• 2024/SC-A/15
• 2024/HC-A/15 (އާމިނަތު ނަޝްވާ ޙަމީދު ވ. ފަހިދިރިއުޅުން ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
• 2016/SC-A/25 (ބަނީ ހޯލްޑިންގްސް (ބީ.ވީ.އައި) ލިމިޓެޑް ވ. އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ)
• 2020/SC-A/101
• 2015/HC-A/71
• 2016/HC-A/11
• 2019/HC-A/15-S