އަޙްމަދު ޢާމިރު ވ. ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ޕާޓީ
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން އިންވޮއިސްތަކުގެ ޖުމުލަ ޢަދަދާއި -/15,862,626ރ. ގެ ޖޫރިމަނާ ނަގައިދިނުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ. ހައިކޯޓުން، ކުރީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ޖޫރިމަނާ ނުނަގާތީ އެއީ ކުރިން ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ ގޮތާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނެ، އައި.އެންޑް.ޓީ މައްސަލައަށް ޙަވާލާދީ ޖޫރިމަނާގެ ފައިސާ އުނިކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- އަޙްމަދު ޢާމިރު ހިންގާ ދެ ސްޓޫޑިއޯއިން 2007-2009 ގައި ޑީ.އާރު.ޕީއަށް ވީޑިއޯ ހަދައިދިނުމުގެ ޚިދުމަތް ދީފައިވާއިރު، ނުދައްކާ ހުރި -/4,045,550ރ. އާއި، އިންވޮއިސްގައިވާ ގޮތުން ދުވާލަކު 5% ގެ ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި -/16,338,501ރ. ހޯދުމަށް ސިވިލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- އިންވޮއިސްތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގައި ފައިސާ ނުދެއްކުމުން އަރާ ޖޫރިމަނާ (ޝަރުޠު ޖަޒާއީ) ގެ ފައިސާ ސިވިލް ކޯޓުގެ ޙުކުމުން ހައިކޯޓުން އުނިކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްތޯ؛ އެގޮތުން، ކުރީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ޖޫރިމަނާ ނުނެގުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދީފައިވާ ލުޔެއްތޯ، އަދި އިންވޮއިސްގައިވާ ޖޫރިމަނާގެ ޝަރުޠަކީ ނަގައިދެވޭނެ ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސްތޯ ނުވަތަ ޕެނަލްޓީ ކްލޯޒެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އަޙްމަދު ޢާމިރު ބުނީ ޖޫރިމަނާ މަޢާފުކޮށްފައި ނުވާއިރު، އަދި ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު އެއްވެސް ނުކުތާއެއްގައި މަޢާފުކުރިކަމަށް ބުނެފައި ނުވާއިރު، ހައިކޯޓުން ޝަރުޠު ޖަޒާއީ އުނިކުރީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށެވެ. ޑީ.އާރު.ޕީ ބުނީ ޝަރުޠު ޖަޒާއީގެ ގޮތުން އެއްވެސް ފައިސާއެއް ދައްކަން ނުޖެހޭކަމަށް ހައިކޯޓުން ނިންމީ ރަނގަޅަށް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޖޫރިމަނާ މަޢާފުކުރިކަމަށް ބެލެވޭނެ ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނެތަސް، ޙަސަން ޢަލީމަނިކު ވ. އަޙްމަދު ޖަނާޙްގެ އުޞޫލުތަކާއި ޑަންލަޕް އަދި ކެވެންޑިޝްގެ މިންގަނޑުތަކަށް ބަލާއިރު، ދުވާލަކު 5% ގެ ޖޫރިމަނާއަކީ ޢުޤޫބާތެއްގެ ގޮތުން ހިމަނާފައިވާ ޕެނަލްޓީ ކްލޯޒެއް ކަމުން، ސަބަބު ތަފާތުވިޔަސް ހައިކޯޓުގެ ނިންމުން ދެމެހެއްޓުނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- 2016/HC-A/03
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- —
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލު، ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ތަފާތު ސަބަބުތަކެއްގެ މައްޗަށް)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ކުރީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ލަސްވެގެން ދައްކާ ފައިސާއަށް ޖޫރިމަނާ ނުނަގައި ފައިސާ ބަލައިގަތުމަކީ، ޖޫރިމަނާ މަޢާފުކުރިކަމަށް ފައިސާ ލިބެންވާ ފަރާތުން ބުނެފައިނުވާ އަދި އެ ފައިސާއަށް ދަޢުވާކޮށްފައިވާ ޙާލަތުގައި، ފަހުގެ އިންވޮއިސްތަކާ ގުޅިގެން ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާފަދަ ލުޔެއް ދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެ ޤާނޫނީ ޖާގައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 15-18)
ޝަރުޠު ޖަޒާއީގެ ދަށުން ކަނޑައެޅޭ ޢަދަދު ގެއްލުމާ ނުބައްދަލުކަމަށް ފެނުމުން ފަނޑިޔާރުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމަކަށް އެ ޢަދަދު ކުޑަކުރުމުގެ އުޞޫލު (އައި.އެންޑް.ޓީ މެނޭޖްމަންޓް ވ. މައިކްރޯ އިންވެސްޓްމަންޓް (A/16-SC/2015) އިން ދޭހަވާ ގޮތަށް) މިހާރު ބަދަލުވެފައިވާ އުޞޫލެކެވެ؛ މިހާރު ތަބާވާންޖެހޭނީ ޙަސަން ޢަލީމަނިކު ވ. އަޙްމަދު ޖަނާޙް ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އުޞޫލަށެވެ. (ޕެރ. 20-21)
ޝަރުޠު ޖަޒާއީއާ ގުޅޭ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް މައްސަލައިގެ އިސްތިއުނާފު ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ކުރިއަށް ދަނިކޮށް ބަދަލުވެފައިވާނަމަ، ހޯދަން އެދޭ ފައިސާ ލިބިދެވޭނެތޯ ބަލަންވާނީ ފަހުގެ ކަމާގުޅޭ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 22)
ޝަރުޠު ޖަޒާއީގެ ދަށުން ފައިސާ ނަގައިދިނުމުގެ ކުރިން، އެ މާއްދާއަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމުން ލިބޭ ގެއްލުން ފޫބެއްދުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރުގެ އެކަށޭނެ އަންދާޒާއެއް (ލިކުއިޑޭޓެޑް ޑެމެޖަސް) ތޯ ނުވަތަ ޚިލާފުވާ ފަރާތަށް ޢުޤޫބާތެއް ކުރިމަތިކުރުމަށް ހިމަނާފައިވާ ޕެނަލްޓީ ކްލޯޒެއްތޯ ބަލަންވާނެއެވެ؛ ފައިސާ ނަގައިދެވޭނީ ފުރަތަމަ ބާވަތުގެ މާއްދާއެއް ނަމައެވެ. (ޕެރ. 23)
މާއްދާއަކީ ޕެނަލްޓީ ކްލޯޒެއްތޯ ދެނެގަތުމަށް ޑަންލަޕް މައްސަލައިގެ މިންގަނޑުތައް ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ: ސާބިތުކުރެވޭނެ އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމާ އަޅާކިޔާއިރު އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށްވުރެ ބޮޑު ޢަދަދެއްނަމަ، ފައިސާ ނުދެއްކުމުގެ ޚިލާފަށް ދައްކަންޖެހޭ ޢަދަދު ދައްކަން އޮތް ޢަދަދަށްވުރެ ބޮޑުނަމަ، އަދި އެކި މިންވަރުގެ ގެއްލުން ލިބޭ ކަންކަމަށް އެއްފަހަރާ ދައްކަންޖެހޭ އެއް ޢަދަދެއްނަމަ ޕެނަލްޓީއެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ؛ ގެއްލުން ފުރިހަމައަށް އަންދާޒާކުރުން ދަތިވުމަކީ އެކަށޭނެ އަންދާޒާއެއް ނުވުމުގެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 24-25)
ކެވެންޑިޝް / ޕާކިންގއައި މައްސަލައިގެ އުޞޫލުން، އެއްބަސްވުމުގެ މައި އިލްތިޒާމުން ބޭރުގެ ސެކަންޑަރީ އިލްތިޒާމެއްގެ ގޮތުގައި، އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ޚިލާފުވި ފަރާތަށް ނުބައްދަލު ބުރައެއް ނުވަތަ ޢުޤޫބާތެއް ކުރިމަތިކުރުވުމުގެ މަޤްޞަދުގައި (in terrorem) ހިމަނާފައިވާ މާއްދާއަކީ ޕެނަލްޓީ ކްލޯޒެއް ކަމުގައި ކޯޓުން ބަލާނެއެވެ. (ޕެރ. 26)
ފައިސާ ނުދައްކާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް 5% ޗާޖުކުރާނެކަމަށް އިންވޮއިސްގައިވާ ޢިބާރާތަކީ، އެކަމުން އަރާ ޢަދަދު ޕްރިންސިޕަލް އެމައުންޓަށްވުރެ ގިނަ ގުނަ ބޮޑުވެ، ލިބުނު ގެއްލުމަކާ ގުޅުމެއް ސާބިތުނުވެ، ފައިސާ ދެއްކުމުގެ މައި އިލްތިޒާމުން ބޭރުން އުފައްދާފައިވާ އިތުރު އިލްތިޒާމެއް ކަމުގައިވާތީ، ގެއްލުން ފޫބެއްދުމުގެ ޢިބާރާތެއް ނޫން، ޢުޤޫބާތެއްގެ ގޮތުން ހިމަނާފައިވާ ޕެނަލްޓީ ކްލޯޒެކެވެ؛ އެ ފައިސާއަކީ ނަގައިދެވޭނެ ފައިސާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 30-32)
ހައިކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބުތައް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަބަބުތަކާ ތަފާތުވިޔަސް، ނިންމުމުގެ ނަތީޖާ ރަނގަޅުނަމަ އެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެނެވޭކަށް ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 33)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
- A/16-SC/2015 (އައި.އެންޑް.ޓީ މެނޭޖްމަންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މައިކްރޯ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
- [2021] SC 50 (ޙަސަން ޢަލީމަނިކު ވ. އަޙްމަދު ޖަނާޙް)
- A/27-SC/2013 (ސީ.ޕީ.އެސް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ވަރކްސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
- Dunlop Pneumatic Tyre Co Ltd v New Garage & Motor Co Ltd [1915] AC 847
- Cavendish Square Holding BV v Talal El Makdessi; ParkingEye Ltd v Beavis [2015] UKSC 67
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- މަޙާޒު ޢަލީ ޒާހިރު، ޢަލީ ރަޝީދު ޙުސައިން، ޑރ. މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.