އަމީން ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޕވޓ ލޓޑ ވ. އޫރީދޫ މޯލްޑިވްސް ޕލކ ލޓޑ
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކުންފުނީގެ ހިސާބު ލިޔުންތައް ބަހައްޓަންޖެހޭ މުއްދަތާއި ޓެކްސް ލިޔުންތައް ބަހައްޓަންޖެހޭ މުއްދަތާއި ބޭރުގެ ޤައުމުތަކުގެ ތަޤާދުމުގެ މުއްދަތުތަކާއި އިކުއިޓީގެ ހަމަތަކަށް ބަލައި، ޙައްޤު ހޯދުމަށް 11 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް މަސައްކަތެއް ނުކުރުމުން ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ނެތް ކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- 2005 ވަނަ އަހަރު އެންޓެނާ، ޝެލްޓަރާއި ޖަނަރޭޓަރުތަކުގެ ފައުންޑޭޝަން އެޅުމުގެ މަސައްކަތުގެ ބާކީ އަގާއި ޖޫރިމަނާ ހޯދުމަށް، 11 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ފަހުން 2016 ގައި ސިވިލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާކުރެވުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢާންމު ތަޤާދުމުގެ ޤާނޫނެއް (Limitation Act) ނެތްއިރު، ޙައްޤު އުފެދުނުތާ 11 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ފަހުން ހުށަހަޅާ ކޮންޓްރެކްޓާ ގުޅޭ މަދަނީ ދަޢުވާއެއް، ދުވަސް ގިނަވުމުގެ ސަބަބުން ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ނެތް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ސިވިލް ކޯޓަށް ބަލައިނުގަނެވޭނެތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ނިންމުމާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 އާއި 16 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ޙައްޤު ހަނިކުރި ކަމަށާއި، ކޮންޓްރެކްޓުގެ ދަޢުވާއެއްގައި އިކުއިޓީ ތަޠުބީޤުކުރުމާއި ކުންފުނީގެ ޤާނޫނާއި ޓެކްސް ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމާއި ބޭރުގެ ޤަޟިއްޔާތައް ތަޠުބީޤުކުރުން ރަނގަޅުނޫން ކަމަށެވެ. ދަޢުވާލިބުނު ފަރާތުން ބުނީ ލިޔެކިޔުންތައް ނެތް ކަމަށާއި ލަސްވެގެން ހުށަހަޅާ ބާޠިލު ދަޢުވާއެއް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޢާންމު ތަޤާދުމުގެ ޤާނޫނެއް ނެތްއިރު ޝަރީޢަތްކުރެވުމުގެ ޙައްޤު ހިފެހެއްޓޭނީ ޤާނޫނަކުން ކަމަށާއި، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޒަމާންވުމުން ޙައްޤު ނުވެއްޓޭ ކަމަށާއި، 2009/HC-A/327 ގެ އުޞޫލަށް ސިވިލް ކޯޓުން ތަބާވާން ޖެހުނު ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 1431/Cv-C/2016
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓު: 2020/SC-A/112 — ބައެއް ބަދަލުކުރި
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބެލުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ފޮނުވި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މަދަނީ ޙައްޤުތަކާއި ވާޖިބުތައް ކަނޑައެޅުމުގައި އިންޞާފުން ޝަރީޢަތްކުރެވުމުގެ ޙައްޤު ކޮންމެ މީހަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ. 16 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ ޙައްޤު ހިފެހެއްޓޭނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނަކުން، އެ ޤާނޫނުން ހިފެހެއްޓި މިންވަރަކަށް އަދި ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ. އެނޫން ޙާލަތުގައި ކޯޓުތަކަށް އެ ޙައްޤު ހިފެހެއްޓޭނެ ބާރެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ))
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢާންމު ތަޤާދުމުގެ ޤާނޫނެއް ނެތެވެ. ވަކި ޤާނޫނުތަކުގައި ބަޔާންކުރާ ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތުތަކަކީ ހަމައެކަނި އެ ޤާނޫނުތަކުގެ ބޭނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުތަކެއްކަމުން، އެއީ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ދަޢުވާތަކަށް ހިނގާނެ ހަމައެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ))
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ޤާނޫނުތަކުގައި ކަނޑައަޅާފައި ނުވާ ކަމެއްގައި ފަނޑިޔާރުން ބަލަންޖެހެނީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތަށެވެ. އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ އަޞްލަކީ ޒަމާންތަކެއް ވުމަކީ ޙައްޤު ވެއްޓިގެންދާ ކަމެއް ނޫންކަމެވެ. ތަޤާދުމުގެ ޤާނޫނަކީ ޙައްޤު ނެތިކޮށްލާ ޤާނޫނެއް ނޫން، ޙައްޤު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރުން މަނާކުރާ ޤާނޫނެކެވެ. ފިޤުހުގައި ދަޢުވާ އަޑުނާހާނީ ޝަރުޢީ އުޛުރަކާ ނުލައި ދަޢުވާ ނުކޮށް ޒަމާންތަކެއް ވޭތުވުމާއި، ޙައްޤުވެރިޔާ ހަނުހުރުމާއި، ދޭންޖެހޭ ފަރާތުން އިންކާރުކުރުމުގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވުމުންނެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ)-(ނ))
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން، މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ދަށު މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތައް ތަބާވާން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))
ހައިކޯޓުގެ 2009/HC-A/327 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަދައިން، މައްސަލަ ހުށަހެޅޭނެ މުއްދަތެއް ޤާނޫނަކުން ކަނޑަނާޅާހާ ހިނދަކު، މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ކޯޓަށް އޮތްނަމަ، ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވެފައިވާކަމަށް ބުނެ މައްސަލަ ބަލައިނުގަނެ ދޫކޮށްލުމަކީ ޢަދުލުއިންޞާފުގެ ހަމަތަކާއި އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. ދުވަސް ގިނަވުމަކީ ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެއް ނަމަވެސް، އެއީ ދަޢުވާ ބަލައިނުގަތުމުގެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 25/75 (ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/90 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- މަޖައްލާ އަޙްކާމުލް ޢަދުލިއްޔާގެ 1660 ވަނަ މާއްދާއިން 1675 ވަނަ މާއްދާއާ ދެމެދު، 1674 ވަނަ މާއްދާ އަދި 1801 ވަނަ މާއްދާ
- މިޞްރުގެ އަލްޤާނޫނުލް މަދަނީގެ 374 ވަނަ މާއްދާ
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2009/HC-A/327 (ޙަސަން އިބްރާހިމް ވ. ދައުލަތް)
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2015/HC-A/08
- Smith v Clay (1767) Eng R 55
- Lindsay Petroleum v Hurd (1874) LR 5 PC 221
- Costello v United States 365 US 265, 282 (1961)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.