ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/205ހައިކޯޓު · 8 ނޮވެމްބަރު 2020 · މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

އަހްމެޓް އައިޑެނިޒް މޯލްޑިވްސް ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޖީ އެކްސް އެސޯސިއޭޓްސް ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 8 ނޮވެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2347/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
އެ ފައިސާ ނުލިބިވާކަމާއި ދެއްކުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހެނީ އަހްމެޓް އައިޑެނިޒް މޯލްޑިވްސް ކަމަށް މަދަނީ މިންގަނޑަށް ސާބިތުވާތީ، 1 މަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަން ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ގދ. މަގުދުއާގައި ރިސޯޓެއް ތަރައްޤީކުރުމަށް ޕްލޭނިންގ އެންޑް ޑިޒައިނިންގ މަސައްކަތަށް 2007 ގައި ތުރުކީ ކުންފުންޏަކާއި ގްރޫޕް އެކްސް ކުންފުންޏާ ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ނުލިބިވާ 330,000 ޑޮލަރު (ޙައްޤު ޖީ.އެކްސް އެސޯސިއޭޓްސްއަށް ބަދަލުވެފައި) ހޯދުމަށް ދިވެހި އެފިލިއޭޓް ކުންފުނި ކަމަށްވާ އަހްމެޓް އައިޑެނިޒް މޯލްޑިވްސްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ. ތުރުކީ ކުންފުނިން އިންވޮއިސްތައް ފޮނުވަން އެންގީ އެ ކުންފުނީގެ "މޯލްޑިވްސް ބްރާންޗް" ގެ ނަމުގައި ދިވެހި ކުންފުނީގެ އެޑްރެހަށެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ތުރުކީގެ ކުންފުންޏަކާއި ޑިޒައިން ކުންފުންޏަކާ ދެމެދު ވެވުނު ކޮންސަލްޓަންސީ އެއްބަސްވުމުގެ ފީ ދެއްކުމުގެ ޒިންމާ، އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއެއް ނޫން ދިވެހި އެފިލިއޭޓް ކުންފުންޏަށް އުފުލަންޖެހޭތޯ (ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތު، ޕްރިވިޓީ އޮފް ކޮންޓްރެކްޓް، އެޖެންސީ އަދި އެސްޓޮޕެލް)، އަދި އާބިޓްރޭޝަން މާއްދާއާއި ލަސްވެގެން ދަޢުވާކުރުމާއި ދަށުކޯޓުގައި ނުނަގާ ނުކުތާތައް އިސްތިއުނާފުގައި ނެގިދާނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ކުންފުނިން، އެއީ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއެއް ނޫންކަމަށާއި (ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނާއި ޕްރިވިޓީ އޮފް ކޮންޓްރެކްޓް)، މަންފާ ލިބޭ ފަރާތަކަށް ބަލައި ޒިންމާކުރުވުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓް ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށާއި، މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންނުކުރާކަމަށާއި، އާބިޓްރޭޝަން މާއްދާއަށް ޢަމަލުނުކުރާކަމަށާއި، 9 އަހަރު ލަސްވެގެން ދަޢުވާކުރިކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދިވެހި ކުންފުނި ތުރުކީ ކުންފުނީގެ އެޖެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ފައިސާ ދެއްކުމާ ޙަވާލުވެފައިވާތީއާއި، ދެ ކުންފުނި އެފިލިއޭޓްވެފައިވާ ގުޅުމެއް ހުރިކަމަށް ދައްކައިގެން ޢަމަލުކޮށްފައިވާތީ، އެސްޓޮޕެލްގެ ހަމަތަކުން ވަކި ޝަޚްޞިއްޔަތަށް ބުރަވެވޭނެ ޖާގައެއް ނެތެވެ. އާބިޓްރޭޝަނުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ޙައިޘިއްޔަތެއް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ނެތުމާއި، ދަށުކޯޓުގައި ނުނަގާ ނުކުތާތައް އިސްތިއުނާފުގައި ނުނެގޭތީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމްކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2347/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތުގެ (separate legal entity) މަފްހޫމަކީ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގެ އަސާސީ ސިފައެއް ކަމަށާއި، ކުންފުނިތަކަކީ އަމިއްލަ ނަމުގައި މުޢާމަލާތު ކުރުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވާ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞުތަކެކެވެ. (ޕެރ. 9)

HN2މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ޢާންމު އުޞޫލުން އެޖެންޓަކީ ޕްރިންސިޕަލްއާ އެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ މައްޗަށް ޒިންމާކުރުވޭނެ ފަރާތެއް ނޫނެވެ؛ ނަމަވެސް ހާމަކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ހާމަނުކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ ބާރު ނެތި ނުވަތަ ލިބިފައިވާ ބާރަށްވުރެ އިތުރަށް ޢަމަލުކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ އަމިއްލަ ޙައިޘިއްޔަތުން ކުރި ކަމެއްނަމަ، އެޖެންޓު ޒިންމާކުރުވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 12)

HN3މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ޕްރިންސިޕަލް ކުންފުނިން ފައިސާ ދެއްކުމަށް ހަވާލުކޮށް، އެ ކުންފުނީގެ ބްރާންޗެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކައިގެން އިންވޮއިސްތައް އެ ކުންފުނީގެ ނަމަށް ފޮނުވަން އަންގާފައިވާނަމަ، ތިންވަނަ ފަރާތާ ގުޅޭގޮތުން އެ ކުންފުންޏަށް ފައިސާ ދެއްކުމުގެ actual އަދި apparent authority އޮތެވެ؛ ހެޔޮނިޔަތުގައި ކުންފުންޏާ މުޢާމަލާތުކުރާ ފަރާތަށް ކުންފުނީގެ އެތެރޭގެ ހިންގުމުގެ ކަންކަން ބަލައި ސާފުކުރަން ނުޖެހޭނެއެވެ (indoor management rule). (ޕެރ. 13)

HN4މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

އެއް ކުންފުނީގެ ބަހާއި ޢަމަލުން ތިންވަނަ ފަރާތަށް ވަކި ގޮތަކަށް ރިޕްރެޒެންޓްކޮށް، އެ ފަރާތް އެއަށް ބަރޯސާވެ ޢަމަލުކޮށްފިނަމަ، ފަހުން ދެ ކުންފުންޏަކީ ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞުތަކެއްކަމަށް ބުނެ ދިފާޢު ނެގުމަށް ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕެލް އާއި އެސްޓޮޕެލް ބައި ރިޕްރެޒެންޓޭޝަންގެ ހަމަތަކުން ޖާގައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 14)

HN5މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ދެ ކުންފުނި ވަކި ކުންފުނިތަކެއް ކަމުގައިވިޔަސް، އެފިލިއޭޓްވެފައިވާ ޕޭރެންޓް-ސަބްސިޑިއަރީ ގުޅުމެއް ހުރިކަމަށް ދައްކައިގެން ޢަމަލުކޮށްފައިވާނަމަ، ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތުގެ އަސާސީ މާނައިގައި ހިފައިގެން ދިފާޢު ބިނާކުރެވިދާނެކަމަށް ބުރައެއް ނުވެވެއެވެ؛ ޝަރީޢަތުގައި ވާޤިޢާތައް ބަޔާންކުރަންވާނީ ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތަށާއި ލިޔެކިޔުންތަކުން ފެންނަ ގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 16)

HN6މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ދަށުކޯޓުގައި ނަގާފައިނުވާ ނުކުތާއެއް (މަސައްކަތް ނިންމި ތާރީޚާއި ފެންވަރާމެދު، ނުވަތަ ލަސްވެގެން ދަޢުވާކުރުމާމެދު) އިސްތިއުނާފު މަރުޙަލާގައި ނެގިދާނެ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 15، 17)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު (ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތުގެ އުޞޫލު)
  • Salomon v Salomon & Company Ltd [1897] AC 2
  • The Royal British Bank v. Turquand (1856) 6 El. & Bl. 327
  • Northside Developments Pty Ltd v. Registrar General of N.S.W. and Ors (1990) 93 ALR 385
  • 2017/HC-A/262

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ