އިބްރާހީމް ތައުފިޤު ވ. ޢަބްދުﷲ ލަޠީފު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- 2013 މާރިޗު 1 ން 2016 އޭޕްރީލް 10 އަށް ކުލި އަދި ޖޫރިމަނާ 485,800 ރުފިޔާ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި 5 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް ދަޢުވާލިބުނު ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- 16 އަހަރަށް މަހަކު 12,000 ރުފިޔާއަށް ޢިމާރާތެއްގެ ބުރިއެއް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް 2012 ގައި ތަން ހުސްކުރުމަށް ޙުކުމްކުރިނަމަވެސް ތަން ޙަވާލުކުރީ 2016 އޭޕްރީލްގައެވެ. 2013 މާރިޗުން ފެށިގެން ތަން ޙަވާލުކުރި ދުވަހާ ހަމައަށް ކުލި އަދި ޖޫރިމަނާ ހޯދުމަށް ވެރިފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުރީގެ ޙުކުމަކުން ނިމުމަކަށް ގެނެވުނު ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައިވާ ކުލީގެ މިންވަރަށް، ތަން ހުސްނުކޮށް ހޭދަކުރި މުއްދަތަށް ކުލި އަދި ޖޫރިމަނާ ނަގައިދިނުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއްތޯ؛ އަދި ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރުމާއި، ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުނުކުރުމާއި، އިޖުރާއީ ނުކުތާތައް ބަލައިނުގަތުމުގައި ދަށުކޯޓުން ކުށެއް ހެދިތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ހާޟިރުނުވި ދުވަހު ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުނުކުރިކަމަށާއި، އިޖުރާއީ ނުކުތާތައް ބަލައިނުގަތް ސަބަބު ނޭންގިކަމަށާއި، ނިމުނު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ކުލި ނެގުމަކީ ޚިލާފުކަމަށާއި، ބަލިވެ ހާޟިރުނުވެވުނު ދުވަހެއްގައި ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ނިންމިކަމަށާއި، ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ފަނޑިޔާރަށް ތަޤްދީރީ ބާރު ލިބިގެންވާކަމާއި، އިޖުރާއީ ނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ ފައިޞަލާކުރަނިވި ޙުކުމަށްފަހުކަމާއި، ތަން ހުސްކުރާ ދުވަހާ ހަމައަށް ކުލި ދޭންޖެހޭކަމާއި، ހާޟިރުނުވެވޭ ސަބަބުގެ ލިޔުމެއް ކޯޓަށް ނުލިބޭކަމާއި، ރިޢާޔަތްނުކުރާ ހެކި ތަފްޞީލުނުކުރާކަމެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 1894/Cv-C/2016
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ދަށުކޯޓުން ޤާނޫނީ ގޮތުން ގޯހެއް ހަދާފައިވާކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން އިސްތިއުނާފުގެ މިންގަނޑު ހަމަނުވާނެއެވެ؛ ޤާނޫނީ ގޯހެއް ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާކަމަށް ބުނާނަމަ، އެކަމުގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސާފުކޮށް ބުނަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 11-12، 19-20)
ޝަރީޢަތުގައި ހިނގާ މައްސަލަތަކުގައި، ޚާއްޞަކޮށް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި، ސިޓީގެ ގޮތުގައި ބަޔާން ހުށަހަޅައި ބަލައިގަތުމުގެ ޢާންމު އިޖުރާއަތެއް ނެތެވެ؛ ފާހަގަކުރަން ބޭނުންވާ ކަންތައް ފާހަގަކުރަންވާނީ އަނެއް ފަރާތަށް ޖަވާބުދާރީވެވޭ ގޮތަށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައެވެ. (ޕެރ. 13)
ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ހާޟިރުނުވެ، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ވަކި ގޮތަކަށް ޢަމަލުކޮށްދިނުމަށް އެދިފައިވާ ޙާލަތުގައި، ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މައްސަލައިގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ (discretionary) ބާރެކެވެ؛ ކަންހިނގި ގޮތް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ސާފުކޮށްދީފައިވާ ޙާލަތުގައި މައްސަލަ ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 15)
ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކުގައި ނެގޭ އިޖުރާއީ ނުކުތާތަކާ ގުޅިގެން ކަނޑައަޅާ ކަނޑައެޅުންތައް ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ފައިޞަލާކުރަނިވި ޙުކުމެއް އިއްވުމުން، އެ ޙުކުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ ޙާލަތުގައެވެ. (ޕެރ. 16)
ތަން ވަކި ދުވަހެއްގެ ތެރޭގައި ހުސްކުރުމަށް (ޝަރީޢަތުން ނުވަތަ ވެރިފަރާތުން) އަންގާފައިވަނިކޮށް ތަން ޙަވާލުނުކުރާނަމަ، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ތަކެތި ނެރެ ތަން ހުސްކުރާ ދުވަހާ ހަމައަށް ކުލި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ދޭންޖެހެއެވެ؛ ކުރީގެ ޙުކުމަށް ޢަމަލުނުކޮށް ހޭދަކުރި މުއްދަތަށް ކުރިން އެއްބަސްވެފައިވާ ކުލީގެ މިންވަރަށް ބަދަލު ގެނެސް މިޘްލީ ކުއްޔެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 17)
ކޯޓަށް ހާޟިރުވުމުގެ އަމުރު ލިބި، މަޤްބޫލު އުޛުރެއް ނެތި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ހާޟިރުނުވެއްޖެނަމަ، އޭނާގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ގޮތެއް ނިންމުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ؛ ހާޟިރުނުވެވޭ ސަބަބުގެ ލިޔުމެއް ކޯޓަށް ލިބިފައި ނުވާނަމަ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރުމަކީ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 18)
ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ތަނުގެ ވެރިފަރާތާއި ތިންވަނަ ފަރާތަކާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ ގުޅޭ ޝަރީޢަތުގެ ނިންމުމަކުން، ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތާއި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތު އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާތައް ނަފީއެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 20)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
- ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 29 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ޤަވާޢިދުގައިވާ ގޮތަށް)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/09 ޤަޟިއްޔާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/01/2014 ސަރކިއުލަރ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/26 ޤަޟިއްޔާ (މެރީޑިއަމް ސަރވިސަސް ވ. ސަޢީދާ މޫސާ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/25 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/81 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/HC-A/05 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/186 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/188 ޤަޟިއްޔާ
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.