ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/153ހައިކޯޓު · 28 އޮގަސްޓް 2018 · ޗެކުން ލިބެން ޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް އެދި

ދަ މޮރިޝަސް ކޮމަރޝަލް ބޭންކް (މޯލްޑިވްސް) ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޝަރޫ ލޯންޗް ސަރވިސަސް ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 28 އޮގަސްޓް 2018ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 39/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޗެކުގައިވާ ފައިސާއަކީ ކުންފުންޏާއި ބޭންކުގެ ފަރާތުން ދަޢުވާކުރި ފަރާތަށް އަދާކުރަންޖެހޭ ފައިސާއެއްކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ޘާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 20 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފައިސާ ދައްކައި ދަރަނި ޚަލާސްކުރުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ފަހުން އަނބުރާ ދައްކާ ގޮތަށް ރުފިޔާ ދިނުމުން، އެ ފައިސާ އަނބުރާ ދެއްކުމުގެ ގޮތުން ކުންފުނީގެ ޑޮލަރު އެކައުންޓުން ބޭންކުގެ "ބޭންކް ގެރެންޓީ" ތައްގަނޑާއެކު ދޫކުރި 150،000 ޑޮލަރުގެ ޗެކް ބޭންކަށް ހުށަހެޅުމުން ފައިސާ ނުލިބުނެވެ. ބޭންކުން ގެރެންޓީ ތައްގަނޑުގެ ޞައްޙަކަމާ ސުވާލު އުފެއްދިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުރިން ބާޠިލްކުރި ދަޢުވާއެއް އަލުން ހުށަހެޅުމުން އެ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ސިވިލް ކޯޓަށް ލިބޭތޯއާއި، ބޭންކުގެ "ބޭންކް ގެރެންޓީ" ތައްގަނޑު ޖަހައިގެން ދޫކުރި ޗެކަކަށް ފައިސާ ނުލިބުމުން، ޗެކް ދޫކުރި ފަރާތާއެކު ތަޟާމުނީކޮށް އަދި ފަރުދީކޮށް ބޭންކު ޒިންމާވާންޖެހޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ބޭންކުން 13 ނުކުތާ ހުށަހެޅިއެވެ: ކުރިން ދަޢުވާ ބާޠިލުކޮށްފައިވާތީ އަލުން ނުއުފުލޭނެކަން، މުޢާމަލާތަކީ ލައިސަންސްނެތި ކުރި ބޭރުފައިސާގެ މުޢާމަލާތަކާއި ރިބާގެ މުޢާމަލާތެއްކަން، ތައްގަނޑަކީ ޞައްޙަ ތައްގަނޑެއް ނޫންކަން، ފައިސާ ލިބުނީ ކުންފުންޏަށްކަމުން ބޭންކު ޒިންމާ ނުވާނެކަން، އަދި ޖިނާއީ މައްސަލަ ނުނިމެނީސް ހެކި މަދަނީ މައްސަލައެއްގައި ނުބެލޭނެކަން.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދަޢުވާ ބާޠިލްކުރީ އިސްލާޙްކޮށް އަލުން ހުށަހެޅުމަށްކަމުން އިޚްތިޞާޞް ލިބޭކަމަށާއި، ފުލުހުންގެ ޑޮކިއުމެންޓް އެގްޒެމިނޭޝަން ރިޕޯޓުން ތައްގަނޑު ނަމޫނާއާ ދިމާވާތީ ތައްގަނޑަކީ ޞައްޙަ ތައްގަނޑެއްކަމަށާއި، ގެރެންޓީ ތައްގަނޑާއެކު ދޫކުރި ޗެކަކީ ބޭންކު ބަނދެވޭ ލިޔުމުން ދެވޭ ގެރެންޓީއަކަށްވާތީ ބޭންކު ތަޟާމުނީކޮށް އަދި ފަރުދީކޮށް ޒިންމާވާނެކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމްކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 39/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޤާނޫނު ނަންބަރު 78/81 ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގައި ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ދަޢުވާ ކުރާ ފަރާތުން ދަޢުވާ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، އަލުން އެދަޢުވާއެއް ނުއުފުލޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، ދަޢުވާ ބާޠިލްކޮށްފައިވަނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ދަޢުވާ އިސްލާޙްކޮށް އަލުން ހުށަހެޅުމަށްޓަކައި އެދިފައިވާތީ ދަޢުވާ އިސްލާޙްކޮށްގެން އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބެލޭގޮތަށްކަމަށް ވާނަމަ، އެ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 4 (ށ))

ޗެކް ދޫކުރެވެނީ ޤާނޫނީ ރިކުއަރމެންޓަކަށްޓަކައި ނުވަތަ ޗެކްގައިވާ ޢަދަދަށް ފައިސާ އަދާކުރުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ހަރުދަނާ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ޗެކްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ތާރީޚްގައި އެޗެކުން ފައިސާ ލިބެންވާ ފަރާތަށް ޗެކްގައިވާ އަދަދަށް ފައިސާ ލިބުން ޙައްޤުވާނެއެވެ. ޗެކެއް ދޫކުރުމުގައި ޗެކް ދޫކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތަކީ އެ ޗެކްގައިވާ ޢަދަދަށް އަމިއްލަ އެކައުންޓްގައި ފައިސާ ހުރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމެވެ. އެކައުންޓުގައި ޗެކްގައި ބުނެފައިވާ ޢަދަދަށް ފައިސާ ނެތުމަކީ ޗެކް ބައުންސްވުމާއި ޗެކާ ގުޅިގެން އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާއާ ޚިލާފުވުމެވެ. (ޕެރ. 4 (ރ))

ޤާނޫނީ ގޮތުން ޝަކުލިއްޔާތު ފުރިހަމަކޮށް މީހެއްގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުން ޗެކް ދޫކޮށްފިނަމަ، އެޗެކްގައި ފައިސާ ލިބެންވާ ފަރާތްކަމަށް ލިޔެފައިވާ ފަރާތަށް އެ ޗެކްގައިވާ ފައިސާ ލިބިދިނުމަކީ ޗެކް ދޫކުރި ފަރާތުގެ ޤާނޫނީ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. ޤާނޫނީ ޝަކުލިއްޔަތު ފުރިހަމަކޮށް ދޫކުރެވޭ ޗެކަކީ، އެޗެކްގައިވާ ފައިސާ އެޗެކް ދޫކުރެވޭ ފަރާތަށް ލިބުމަށްޓަކައި އިތުރު އެހެން ވާޤިޢާއެއް ޤާނޫނީ ގޮތުން ޘާބިތުކުރުން ލާޒިމުނުވާގޮތުން، އޭގެ ޒާތުގައިވެސް ޗެކުގައިވާ ޢަދަދަށް ފައިސާ އަދާކުރުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ހަރުދަނާ ހެއްކެކެވެ. (ޕެރ. 4 (ރ))

ޗެކް ދޫކުރާ ފަރާތުގެ ރުހުމާއި ޤަބޫލުގައި ޗެކެއްގައި ފައިސާގެ ޢަދަދު ޖަހައި ސޮއިކޮށް، ޤާނޫނީ ގޮތުން ޗެކެއްގައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ހުރިހާ ޢުންޞުރުތަކެއް ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު ޗެކް ދޫކޮށްފިނަމަ، ޗެކް ދޫކުރާ ފަރާތުން އެޗެކް އެ ދޫކުރަނީ އެޗެކްގައިވާ ފައިސާ އެޗެކް ދޫކުރެވުނު ފަރާތަށް އިތުރު އެއްވެސް ޝަރުޠަކާ ނުލައި ލިބިދިނުމުގެ އިލްތިޒާމް ފުރިހަމައަށް އަދާކުރާނެ ކަމުގެ ޔަޤީންކަމުގައެވެ. (ޕެރ. 4 (ރ))

ބޭންކް ގެރެންޓީ ދޭންވާނީ އެ ގެރެންޓީ ދިނުމުގެ ކުރިން ބޭންކުން ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭ އިދާރީ އިޖުރާއާތުގެ ތެރެއިން ވަކި ޚާއްޞަ ކަންތައްތަކެއް ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހުގައެވެ. ޗެކެއްގައި ގެރެންޓީ ތައްގަނޑު ޖެހުމަށްފަހު އެޗެކަކީ، އެޗެކެއް ދޫކުރާ ބޭންކަކުން ވަކިކަމަކަށް ކަށަވަރުކޮށްދޭ ގެރެންޓީ ލިޔުމަކާއި އެއްފަދަ އެއްޗެކެވެ. (ޕެރ. 4 (ކ))

ބައިނަލްއަޤްވާމީ ކޮމާޝަލް މިންގަނޑުތަކުން ބެލިކަމުގައިވިއަސް، މިފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި ގެރެންޓީ ދޭ ފަރާތަކީ ބޭންކެވެ. ދެވޭ ގެރެންޓީއަކީ އޭގައި ހިމެނޭ ޝަރުޠުތައް ބަދަލުނުކުރެވޭ ގޮތަށް ބޭންކް ގެރެންޓީ ލިބިގަންނަ ފަރާތާއި ބޭންކާ ދެމެދު ބަންދެވިގެންދާ އެއްބަސްވުމެއް އުފަންވެގެންދިއުމެވެ. ބޭންކް ގެރެންޓީ ތައްގަނޑު ޖެހުމަށްފަހު ޗެކުގެ ވެރިފަރާތަށް އެޗެކް އިޝޫކޮށްފިނަމަ، އެއީ ލިޔުމުން ދެވޭ ބޭންކް ގެރެންޓީއެކެވެ. އެއީ އެޗެކުގައިވާ ބޭންކް ގެރެންޓީގެ މައްޗަށް ބޭންކު ބަންދެވިގެންދާ ޤާނޫނީ އިލްތިޒާމްތަކެއް އުފަންވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް އޮތް ޗެކެކެވެ. (ޕެރ. 4 (ބ)، (ކ))

ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ނުނިމެނީސް، އެފަދަ މައްސަލައެއްގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާތައް މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި ހުށަހެޅޭނީ ވަކި އުޞޫލަކުންކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ފަރާތަކީ ސީދާ ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގެ ތުހުމަތު ކުރެވުނު ފަރާތެއްކަމުން، މަދަނީ ޤަޟިއްޔާގެ ފަރާތްތަކަކީ އެ ޤަޟިއްޔާއާ ގުޅިގެން ޖިނާއީ ތުހުމަތެއް ކުރެވޭ ނުވަތަ ޖިނާއީ ތަޙްޤީޤެއް އެ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ނުވަތަ ކުރެވިފައިވާ ފަރާތްތަކަކަށް ނުވާނަމަ، އެ ޤަޟިއްޔާތައް ތަޠްބީޤުކުރަން ޖެހޭކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ނުފެނެއެވެ. (ޕެރ. 4 (އ))

ޗެކެއްގައިވާ އަދަދަށް ފައިސާ ދިނުމުގެ ގެރެންޓީ ބޭންކުގެ ފަރާތުން ނަގާފައިވާނަމަ، ޗެކް ދޫކުރި ފަރާތުގެ ހައިސިއްޔަތުން ފައިސާ ލިބިދިނުމުގެ ޒިންމާ، ޗެކް ދޫކުރި ފަރާތާއެކު ތަޟާމުނީ (jointly) ކޮށް އަދި ވަކިވަކީން ފަރުދީ (severally) ކޮށް، ޗެކަށް ފައިސާ ލިބިދެވޭނޭކަމުގެ ގެރެންޓީ ދީފައިވާ ފަރާތުގެ ހައިސިއްޔަތުން ބޭންކުން ޒިންމާވާންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4 (ވ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 78/81 (ދައުލަތް ފިޔަވައި އެހެން ފަރާތްތަކުން ދައުވާއާއި މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/95 (ފައިސާއަށް ބަދަލުކުރެވޭ ގޮތުގައި ގެންގުޅޭ ލިޔުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/95 (ފައިސާއަށް ބަދަލުކުރެވޭ ގޮތުގައި ގެންގުޅޭ ލިޔުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/95 (ފައިސާއަށް ބަދަލުކުރެވޭ ގޮތުގައި ގެންގުޅޭ ލިޔުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
  • އިންޓަރނޭޝަނަލް ޗެމްބަރ އޮފް ކޮމާސްގެ 325 ވަނަ ޕަބްލިކޭޝަން (ޔުނިފޯމް ރޫލްސް ފޯރ ކޮންޓްރެކްޓް ގެރެންޓީސް - URCG)
  • އިންޓަރނޭޝަނަލް ޗެމްބަރ އޮފް ކޮމާސްގެ 458 ވަނަ ޕަބްލިކޭޝަން (ޔުނިފޯމް ރޫލްސް ފޯރ ޑިމާންޑް ގެރެންޓީސް - URDG)
  • އިންޓަރނޭޝަނަލް ޗެމްބަރ އޮފް ކޮމާސްގެ 590 ވަނަ ޕަބްލިކޭޝަން (އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްޓޭންޑްބައި ޕްރެކްޓިސަސް - ISP98)
  • ދަ ޔޫއެން ކޮންވެންޝަން އޮން އިންޑިޕެންޑެންޓް ގެރެންޓީސް އެންޑް ސްޓޭންޑްބައި ލެޓަރސް އޮފް ކްރެޑިޓް
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/22
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-S/29
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/SC-A/13
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-C/35
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/SC-SJ/08
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/HC-A/47

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙަސަން ޢަލީ، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ