ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/45ހައިކޯޓު · 19 ނޮވެމްބަރު 2020 · ޗެކުން ލިބެން ޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް އެދި

މުޙައްމަދު އަސްލަމް ވ. އަޙްމަދު ޢަބްދުﷲ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 19 ނޮވެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2519/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ޗެކުގައިވާ 1,300,000 ރުފިޔާއަކީ ވާރިޘުންނަށް އަދާކުރަންޖެހި އަދާނުކޮށްވާ ފައިސާއެއްކަން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 2 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކޮށްފައިވެއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް 6 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އަނބުރާ ދެއްކުމަށް ނިޔާވެފައިވާ ފަރާތެއްގެ އަތުން 1,300,000 ރުފިޔާ ނަގައި، އެ ފައިސާ އަނބުރާ ދެއްކުމަށް ދިން ޗެކް ބައުންސްވިއެވެ. ފައިސާ ދިން ފަރާތް ދިރިހުއްޓާ ތިން ފަހަރަކު ދަޢުވާކުރި ނަމަވެސް، ނިޔާވުމަށްފަހު އޭނާގެ ވާރިޘުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބައުންސްވި ޗެކަކަށް ފައިސާ ދޭންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ޗެކާ ގުޅިފައިވާ މުޢާމަލާތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭތޯއާއި، ދަރަނި ދިން ފަރާތް ނިޔާވުމަށްފަހު އޭނާގެ ވާރިޘުން ކުރި ދަޢުވާގައި، ދަރަނި ދައްކާ ޚަލާޞްކުރިކަމަށް އަލަށް ހުށަހަޅާ ހެކި ބަލައިގަނެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޗެކާ ގުޅިފައިވާ މުޢާމަލާތަށް ބެލުމެއްނެތި ހަމައެކަނި ޗެކެއް އޮތުމުގެ މައްޗަށް ފައިސާ ދޭންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައަޅައި 2012/SC-A/22 ގެ މަފްހޫމް ގޯސްކޮށް ތަޠްބީޤުކުރިކަމަށާއި، ޗެކަށް ފައިސާ ދޫނުކުރުމަށް ބޭންކަށް އަންގާފައިވާއިރު ޗެކްގެ އަޞްލު ހޯދުމަށް ޝަރުޢީ މަރުޙަލާ މެދުވެރިނުކުރުމަކީ ފައިސާ ދޭންޖެހޭ ސަބަބަކަށް ހެދީ ގޯސްކޮށްކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުންޏެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ނިޔާވި ފަރާތް ދިރިހުއްޓާ ދިން ޖަވާބާ ތަފާތު ޖަވާބެއް ދީ، ޚަލާޞްކުރިކަމަށް އަލަށް ހުށަހަޅާ ހެކި ޤަބޫލުނުކުރެވޭނެކަމާއި، ފައިސާ ނެގިކަން ސާބިތުވާއިރު ޚަލާޞްކުރިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދަރަނި ނެގި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ވާތީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަށް ބަދަލުގެންނަ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2519/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ޗެކުން ލިބެން ޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް އެދި

ދަރަނި ދިން ފަރާތް ނިޔާވުމަށްފަހު އޭނާގެ ވާރިޘުން ކުރާ ދަޢުވާގައި، ނިޔާވި މީހާއަށް ނިސްބަތްކޮށް ދައްކާ ވާހަކަތަކަށް އޭނާއަށް ރައްދެއް ނުދެވޭތީ، އެކަންކަމުގެ ޖަވާބު ހޯދޭނީ އޭނާ ދިރިހުއްޓާ ކޯޓުގައި މަޙްޟަރުކުރެވިފައިވާ ބަޔާންތަކާއި ހުށަހެޅި ލިޔުންތަކުންނެވެ. (ޕެރ. 6)

HN2މަދަނީ › ޗެކުން ލިބެން ޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް އެދި

ދަރަނި ދިން ފަރާތް ދިރިހުއްޓާ އެ މައުޟޫޢުގައި ކުރެވުނު ދަޢުވާތަކުގައި ދީފައިވާ ޖަވާބާ މުޅިން ތަފާތު ޖަވާބެއް އޭނާ ނިޔާވުމަށްފަހު ދީ، އޭރު ހުށަނާޅާ ހެކިތަކެއް ހުށަހަޅައިގެން އެއަށް ބުރަދަން ދިނުމުގެ ފުރުޞަތު ދެވޭކަށް ނެތެވެ. އެހެނީ އެ ހެކިތަކަށް ޠަޢުނުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ނިޔާވި ފަރާތަށް ނެތުމާއި، އެއީ އުފެއްދި ހެކިތަކަކަށް ވުމުގެ ފުރުޞަތު އިންތިހާއަށް ބޮޑުވުމެވެ. (ޕެރ. 7-8)

HN3މަދަނީ › ޗެކުން ލިބެން ޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް އެދި

ޗެކަކީ ބޭންކަށް ފައިސާ ދޫކުރުމަށް ކުރާ އަމުރެއްގެ އިތުރުން، ޗެކުގައިވާ ޢަދަދަށް ފައިސާ އަދާކުރުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ހަރުދަނާ ހެއްކެވެ. ޗެކް ބައުންސްވުމުން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ޗެކު ދޫކުރި ފަރާތަށް ފުރޮޅިގެން ދެއެވެ. (ޕެރ. 9)

HN4މަދަނީ › ޗެކުން ލިބެން ޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް އެދި

އަޞްލަކީ ދަރަނީގައި ނުވުމެވެ. ނަމަވެސް ދަރަނި ނެގިކަން ނުވަތަ ދަރައިއޮތްކަން ސާބިތުވުމުން، ދަރަނި ޚަލާޞްކުރިކަން ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހޭނީ ދަރަނި ނެގި ފަރާތުންނެވެ. (ޕެރ. 9)

HN5މަދަނީ › ޗެކުން ލިބެން ޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް އެދި

ޗެކަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ޙާދިޘާ ސާބިތުކޮށްދޭ އެއްޗެއް ނޫންކަމަށް ކުރިން އޮތް ވިސްނުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަހުގެ ނިންމުމުން ބަދަލުވެފައިވެއެވެ. ބަޔާންވެދިޔަ އުޞޫލުތައް ބިނާވަނީ ޗެކް ބައުންސްވުމަށްފަހުގެ ޙާލަތަށެވެ. ޗެކް ބައުންސްވުމުގެ ކުރިން ކައުންޓަރމާންޑް ކޮށްފިނަމަ ނަތީޖާ ތަފާތެވެ. (ޕެރ. 9)

HN6މަދަނީ › ޗެކުން ލިބެން ޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް އެދި

ފައިސާ ނަގާފައިވާކަން ޗެކަށް ފައިސާ ނެގިކަމުން އޮޅުމެއްނެތި ސާބިތުވާއިރު ޙާދިޘާ ސާބިތުކުރުމުގެ ސުވާލެއް ނުއުފެދެއެވެ. އެ ފައިސާ އަނބުރާ ދައްކާ ޚަލާޞްކުރިކަމަށް މިހާރު ހުށަހަޅާ ހެއްކަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 10)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/22 ޤަޟިއްޔާ (އޯނަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/29 ޤަޟިއްޔާ (އޭ.ޑީ.ކޭ ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އެޑިއުކޭޓް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/SC-A/34 ޤަޟިއްޔާ (އޯނަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު މަނިކު އަދި އިތުރު ދެފަރާތެއް)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/28 ޤަޟިއްޔާ (އޭ.ޑީ.ކޭ ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ގަސްވެލި އައިލޭންޑް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/178 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/107 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ