ޔޮޓް ޓުއަރސް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2730/Cv-C/2016

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ރިޒޯޓު މަރާމާތަށް ބަންދުކުރުމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމުން "އިޢުތިރާޟެއް ނެތް" ކަމަށް ދިން ސިޓީއަކީ ލީސް އެގްރީމަންޓުގެ 51-56 ވަނަ މާއްދާ (ޤުދުރަތީ ކާރިސާ/އިމްޕޮސިބިލިޓީ އޮފް ޕަރފޯމަންސް) ގެ ދަށުން ކުލި މެދުކަނޑާލުމުގެ ހުއްދައެއްތޯ، އަދި އެއީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދެވުނު ލުޔެއް (އިޖުރާއަތު ދޫކޮށްލުމެއް) ކަމަށް ބެލެވޭނެތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ސިޓީއެއް ލިބުނުކަން ދެކޮޅު ފަރާތުން އިންކާރުކުރާއިރު، އެ ސިޓީ ރައްދުކުރިކަން ސާބިތުކުރާނެ ހެއްކެއް ނުހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެއީ އެ ފަރާތަށް ލިބިފައިވާ ސިޓީއެއްކަމުގައި ޤާނޫނީގޮތުން ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 22-23)
2. ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ދަށުން އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމެއް ފުރިހަމަވާނީ ކޮންޓްރެކްޓުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތަށް ތުނޑުން ތުނޑަށް އެކަން ކުރުމުންނެވެ. ކޮންޓްރެކްޓުގައިވާ ފޯސް މަޖޫރު/އިމްޕޮސިބިލިޓީ ބާވަތުގެ ލުއި ލިބިގަނެވޭނީ އެކަމަށް ކޮންޓްރެކްޓުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތު (ހާދިސާ ބަޔާންކޮށް ނޯޓިސްދިނުމާއި، ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތުން އިންސްޕެކްޓްކޮށް ލިޔުމުން އެއްބަސްވުން) ފުރިހަމަކުރުމުންނެވެ. (ޕެރ. 27-28)
3. ކޮންޓްރެކްޓުގެ މާއްދާއަކަށް ޙަވާލާނުދީ، ޕަރފޯމަންސަށް ހުރަސްއެޅި ހާދިސާއެއް ބަޔާންނުކޮށް ފޮނުވާ ބަންދުކުރުމުގެ ނޯޓިހަކާ ގުޅިގެން ދޭ "އިޢުތިރާޟެއް ނެތް" ކަމުގެ ސިޓީއަކީ އެ މާއްދާގެ ދަށުން ދެވޭ ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. ނޯޓިހުގައި ހުރަސްއެޅި ކަމާއި އެކަމުގެ މަޢުލޫމާތު އަނެއް ފަރާތަށް ނުލިބެނީސް، އެ ފަރާތުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 28-30)
4. ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ކޮންޓްރެކްޓަށް އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ (amendment) ނުވަތަ އަނެއް ބައިވެރިޔާ އުފުލަންޖެހޭ އިލްތިޒާމަކަށް ދުލެއްދިނުމުގެ (waiver) ޙާލަތު ފިޔަވައި، ބައިވެރިން ޢަމަލުކުރަންވާނީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 33-34)
5. ކޮންޓްރެކްޓުގައިވާ ކަމަކަށް ދުލެއްދިނުމާއި (waiver) ބަދަލެއް ގެނައުމަކީ (variation) ތަފާތު ދެކަމެކެވެ. ދުލެއްދިނުމަށް މުޤާބިލެއް ނުވަތަ ބަރޯސާވުމެއް ލާޒިމު ނުވާއިރު، ބަދަލެއް ގެނައުމަށް ދެފަރާތުގެ އެއްބަސްވުމާއި މުޤާބިލެއް އޮންނަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 35)
6. ކޮންޓްރެކްޓުގައިވާ ޙައްޤެއް ދޫކޮށްލީކަމަށް ބެލެވޭނީ އެ ފަރާތަށް އެކަން އެނގިހުރެ، އަމިއްލަ ރުހުމުގައި، ދޫކޮށްލުމުގެ ނިޔަތުގައިކަން މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާތަކުން ފާޅުވާނަމައެވެ. އެކަން ފަސޭހައިން އިފްތިރާޟު ނުކުރެވޭނެއެވެ. ބައިވެރިއެއްގެ ޢަމަލުން ދޫކޮށްލުން ދޭހަކުރެވޭނީ އޮޅުމެއްނެތި، އެއް މާނައެއް ފިޔަވައި ނުނެގޭ ގޮތަށެވެ. ދޫކޮށްލީތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯއަކީ ވާޤިޢީ ސުވާލެކެވެ. (ޕެރ. 36-37)
7. ޤުދުރަތީ ކާރިސާއެއްގެ ހާލަތު ވުޖޫދުގައިވާކަން އެނގި ނުހުރެ ދެވޭ ހުއްދައެއް، ނުވަތަ އެއްބަސްވުމުގައިވާ އިޖުރާއަތެއް ފުރިހަމަނުކޮށް ދެވޭ ހުއްދައަކީ، އެ އިޖުރާއަތު ދޫކޮށްލުމެއް، އެއްބަސްވުމަށް ބަދަލެއް ނުވަތަ 20 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދެވުނު ލުޔެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 38-39)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2013/SC-A/46 (ސީގޭޓް ދި އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕވޓ ލޓޑ ވ. މުޙައްމަދު ރަޝީދު އާއި ޢަބްދުއްރަޝީދު ޢަބްދުލްކަރީމް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2020/SC-A/34 (މެރިޓައިމް އެކަޑަމީ އޮފް މޯލްޑިވްސް ވ. އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: ދައުލަތް ވ. ވިލާ އެއާރ ޕވޓ ލޓޑ (ފަނޑިޔާރު ޙުސްނުއްސުޢޫދުގެ ރައުޔު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2019/SC-A/71 (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ބްލޫ ލެގޫން އިންވެސްޓްމަންޓް ޕވޓ ލޓޑ، ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރަލްޑާ ޒާހިރުގެ ރައުޔު)