މުނި އެންޓަރޕްރައިސަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޙުސައިން ޢަބްދުﷲ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 231/VTR/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދޯނީގެ ކެޕްޓަނަކު ދިގު ދަތުރެއް ކުރުމަށް އިންކާރުކުރުމުން ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްވެފައިވޭތޯ، އަދި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް އެއްފަރާތެއްގެ ބަސްމައްޗަށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ކުންފުނީގެ ދޯނީގެ ކެޕްޓަނަކަށް ހުރި މުވައްޒަފަކު، ލައިސަންސް ހުރި ދެވަނަ ފަޅުވެރިއަކު ނެތި ރިސޯޓަކަށް ދާ ދިގު ސަޕްލައި ދަތުރެއް ކުރުމަށް އިންކާރުކުރުމުން، ނޯޓިސް ނުދީ ފޯނުން އަންގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ. ވަޒީފާގެ ބަޔާނެއް ނުވަތަ ލިޔުމުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ނެތެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން، ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްނުވާކަމަށާއި އެއީ ނުޙައްޤު ވަކިކުރުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކޮށް ވަކިކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެން މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ދިނުމަށް ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނިން ބުނީ ދަތުރުކުރުމަކީ ކެޕްޓަންގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތްކަމަށާއި، އިންކާރަކީ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭ ޙާލަތެއްކަމަށާއި، ޓްރައިބިއުނަލުން ހެކިތަކަށާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް މުވައްޒަފުގެ ބަސްމައްޗަށް ނިންމިކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ދަތުރަށް އިންކާރުނުކޮށް ދެވަނަ ލައިސަންސް ހުރި ފަޅުވެރިއަކު ނެތުމުގެ ރިސްކް ކުންފުނީގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނައިކަމަށާއި، ވަކިކުރި ސަބަބު ނާންގާކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ރިސްކް ސަމާލުކަމަށް ގެނައިކަމަށް ކުންފުނިން އިންކާރުނުކޮށް، ދެވަނަ ފަޅުވެރިއަކު ހުރިކަމުގެ ހެއްކެއް ނުހުށަހަޅާތީ، އިންކާރަކީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާހުރެ ކުރި އިންކާރެއް ކަމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތެވެ. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ސަލާމަތާބެހޭ މާއްދާތަކަށް ބަލާއިރު ހަމައެކަނި އެ އިންކާރަކީ ވަކިކުރުމުގެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ނުވާތީ، ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރާނެ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްވެފައިވޭތޯ ބަލަންޖެހޭނެއެވެ؛ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުން ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވުމާއި، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކުރާ އިޖުރާއަތު ޢަދުލުވެރިވުމެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/44 އަށް ތަބާވެ).
2. ނޯޓިސް ދިނުމަކާނުލައި މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރެވޭނީ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ފަދަ ޢަދުލުވެރި ސަބަބެއް އޮވެގެންނެވެ؛ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލަކަށް ބެލެވޭނީ ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް ޢަމަލެއް، އެބަހީ އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވުން، ދެފަރާތުގެ އިތުބާރާއި އަމާނާތްތެރިކަން ގެއްލުން، ނުވަތަ ވަޒީފާގެ އިލްތިޒާމުތަކާ އަސާސީ ނުވަތަ ސީދާ ގޮތުން ޚިލާފުވުމެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/SC-A/27،30 އަދި 2017/SC-A/14 އަށް ތަބާވެ).
3. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތިމާގެ ޞިއްޙަތަށް ނުވަތަ ފުރާނައަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއް ހުރިނަމަ އެފަދަ މަސައްކަތުން ދުރުހެލިވުމުގެ ޙައްޤު މުވައްޒަފަށް ލިބިގެންވާއިރު، އެ ޙައްޤުގެ ބޭނުންކުރުން ނުވަތަ ކުރަން އުޅުމަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ މުވައްޒަފުންގެ ޞިއްޙަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ.
4. މުވައްޒަފަކު ދަތުރެއް ކުރުމަށް އިންކާރުކުރީ ލައިސަންސް ނުވަތަ ތަޖުރިބާ ހުރި ދެވަނަ ފަޅުވެރިއަކު ނެތި 10 ގަޑިއިރުގެ ދަތުރުކުރުމުގެ ރިސްކް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނެސްގެން ކަމުގައިވެ، އެކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އިންކާރުނުކޮށް އެ ހާލަތު ނެތްކަމުގެ ހެއްކެއް ނުހުށަހަޅާނަމަ، އިންކާރަކީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ހުރެގެން ކުރި އިންކާރެއް ކަމަށް ބެލެވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތެވެ؛ އެހެން ނޫންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ.
5. އެފަދަ ޙާލަތެއްގައި ހަމައެކަނި ދަތުރަށް އިންކާރުކުރުމަކީ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމުގެ ނުވަތަ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ އެކަށީގެންވާ ޤާނޫނީ ސަބަބަކަށް ނުވާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް އިންކާރާ ގުޅިގެން ތަޙްޤީޤުކޮށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތުދީ، އިންކާރުކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނޫންކަން ކަނޑައަޅައިގެން ވަކިކުރިނަމަ، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތީހެވެ.
6. ޓްރައިބިއުނަލުން ކަމާބެހޭ ޤާނޫނީ މާއްދާތައް ތަޠުބީޤުކޮށްގެން ނިންމާފައިވާއިރު، އެ ތަޠުބީޤު ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ ޚިލާފުވާ ގޮތެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ދައްކައިނުދޭނަމަ، ނިންމުން ބާޠިލުކުރާނެ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ހުށަހެޅިކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމާމެދު އިތުރަށް ބެލުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) (ޓެކްސްޓުގައި 3228/3)
• ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 35 ވަނަ މާއްދާ (ޞިއްޙަތާއި ރައްކާތެރިކަން؛ ޓެކްސްޓުގައިވާ ނަންބަރު)
• ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 33 ވަނަ މާއްދާ (ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ މަސައްކަތުން ދުރުހެލިވުމުގެ ޙައްޤު؛ ޓެކްސްޓުގައިވާ ނަންބަރު)
• ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (5) (ވަކިކުރުމުގެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ނުބެލެވޭ ކަންކަން؛ ޓެކްސްޓުގައިވާ ނަންބަރު)
• ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) (ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުން؛ ޓެކްސްޓުގައިވާ ނަންބަރު)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2022 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) (ޓެކްސްޓުގައި 3233/23) ގެ 381 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތު)
• 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވެލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއު)
• 2014/SC-A/27، 2014/SC-A/30 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
• 2017/SC-A/14 (ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ޕލކ ވ. ފާޠިމަތު މަލީޙާ ޖަމާލް)
• 2014/HC-A/146
• 2019/SC-A/22
• 2019/SC-A/36
• 2010/SC-A/02