Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2021/HC-A/406 · 13 ޖޫން 2024 · ވަޒީފާއާ ބެހޭ

އަޙްމަދު އިބްރާހީމް ވ. މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯރޓް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން، ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާ

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 63/VTR/2020

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޑިއުޓީ ފްރީ ފްލޯރއަށް ގެންދަން ޙަވާލުކުރެވުނު 5 ސެންޓު ފުޅި މުވައްޒަފު ގެއަށް ގެންދިޔަކަމަށާއި އެއީ މަޤާމުގެ ނުފޫޛު ބޭނުންކޮށްގެން ފައިދާ ނެގުމެއްކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ސާބިތުވޭތޯއާއި، ނޯޓިހެއްނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްވެފައިވޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ޑިއުޓީ ފްރީގެ ސީނިއަރ ސުޕަވައިޒަރ ސޭލްސްއެއް، ފްލޯރއަށް ގެންދަން ޙަވާލުކުރެވުނު GWP 5 ސެންޓު ފުޅި ޖީބަށް ލައި ގެއަށް ގެންގޮސް ދެން ދުވަހު އަނބުރާ ގެނައިކަމަށް ސުލޫކީ ކޮމިޓީއިން ކަނޑައަޅައި، މަޤާމުގެ ނުފޫޛު ބޭނުންކޮށްގެން ފައިދާ ނެގުމުގެ ކުށުގައި ނޯޓިހެއްނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާތީ މުވައްޒަފު އެދުނު އަމުރުތައް ނުކުރެވޭނެކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: މުވައްޒަފު ބުނީ ފުޅިތައް ގެއަށް ގެންދިޔަކަމަށް ހެއްކަކީ ހަމައެކަނި ދެ ހެކިވެރިންގެ ގާތު އޭނާ ބުނިކަމަށް ބުނާ ބުނުން ކަމަށާއި، އެ ހެކިވެރިންގެ ތެދުވެރިކަމާއި ޢަދުލުވެރިކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/36 އަދި 2014/SC-A/08 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުކަމަށެވެ. ކުންފުނިން ބުނީ ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖާއި މުވައްޒަފުގެ ބަޔާނާއި ހެކިތަކުން ވާޤިޢާ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: އަޣުލަބިއްޔަތުން ދެކުނީ ޓްރައިބިއުނަލުން ހަމައެކަނި ހެކިވެރިންގެ ނަޤުލީ ބަޔާނަށް ބުރަވެފައިނުވާކަމަށާއި، ވީޑިއޯ ފުޓޭޖުގައި ފެންނަ ޢަމަލުތަކާއި ވަގުތުތަކާ ގުޅުވައިލުމުން ތަކެތި ގެއަށް ގެންދިޔަކަން ބޮޑަށް ބުރަވެވޭކަމަށާއި، ހެކިވެރިންގެ ތެދުވެރިކަމާމެދު އުފައްދާ ސުވާލުތަކަށް ބުރަދަނެއް ނެތްކަމަށެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި ދެކުނީ ނޯޓިހެއްނެތި ވަކިކުރެވޭ ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ސާބިތުވާ ވަރުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންނެވެ؛ ވަކިކުރުމުގެ ނިންމުން ބިނާކުރި ކަންކަމާއި ތުހުމަތުތަކުގެ ދޮގުތެދު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހޭނީ މަދަނީ މައްސަލަތަކުގެ މިންގަނޑު ކަމުގައިވާ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ ގޮތުގެ (balance of probabilities) މިންގަނޑުންނެވެ.
  2. ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ބެލުމުގައި ކަންހިނގި ގޮތާއި ހުށަހެޅިފައިވާ އެންމެހާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ކަން ވުމާއި ނުވުމުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގާތް ގޮތަކީ ކޮބައިތޯ ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންވާނެއެވެ (2018/SC-A/49 ގައި ހިމެނޭ Miller v Minister of Pensions ގެ އުޞޫލު).
  3. ހެކިވެރިއެއްގެ ބަޔާންތަކުގައި މައްސަލަ ނިންމުމަށް އަސަރުނުކުރާ ކަމެއްގައި ތަފާތެއް އޮތުމަކީ ހެކިވެރިޔާގެ ތެދުވެރިކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދި ހެކިބަސް އެއްކައިރިކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ އަދި މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ބަލާ ފަރާތަކުން އޭނާގެ މަސައްކަތުގެ އުނިކަންތައް ފާހަގަކުރުމަކީ މުޠްލަޤަށް ޒާތީ ތަޢައްޞުބެއް އޮތްކަމަށް ބަލައި ހެކިވެރިޔާގެ ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލޭ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ވަކި މުވައްޒަފަކާ ޖައްސާލައި ދެކޮޅުވެރިކަން އޮތްކަން އެނގޭނަމަ އެ ހެކިބަސް ބަލައިގަތުމުގައި ފާރަވެރިވާންޖެހެއެވެ.
  4. ހެކިވެރިއަކު ހެކިބަސް އަދާކުރަންޖެހެނީ އޭނާއަށް ތަޖުރިބާކުރެވުނު ކަމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ މުވައްޒަފު ހެކިވެރިންގެ ގާތުގައި ބުނިކަމަށް ބުނާ ބުނުމުން ހަމައެކަނި ތަކެތި ގެއަށް ގެންދިޔަ ވާޤިޢާ ސީދާ ސާބިތެއް ނުވެއެވެ؛ ނަމަވެސް ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖުގައި ފެންނަ ޢަމަލުތަކާއި ވަގުތުތަކާއި އެހެނިހެން ޤަރީނާތަކާ ގުޅުވައިލުމުން ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ ގޮތް ކަނޑައެޅުމަކީ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ.
  5. ވީޑިއޯ ފުޓޭޖް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަށް ނުލިބުނު ނަމަވެސް، އެއީ ވުޖޫދުގައިވާ ހެއްކެއްކަން ބަޔާންތަކުން އެނގި، ފުޓޭޖުން ފެނުނު ކަމަށް ތަޙުޤީޤު ރިޕޯޓުގައިވާ ކަންކަމާ ޓްރައިބިއުނަލް މަރުޙަލާގައި ނުވަތަ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ޢިތުރާޟެއް ނުކުރެވިއްޖެނަމަ، އެ ރިޕޯޓުގެ ހޯދުންތަކަށް ބަލައި ކޯޓަށް ނިންމިދާނެއެވެ.
  6. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބު ސާބިތުކުރީ ހަމައެކަނި ހެކިވެރިން ދިން ނަޤުލީ ބަޔާނަކަށް ބުރަވެގެން ނޫން ނަމަ، 2019/SC-A/36 އަދި 2014/SC-A/08 ޤަޟިއްޔާތަކުގެ އުޞޫލު އެ މައްސަލައަށް ތަޠުބީޤެއް ނުވެއެވެ.
  7. (ޚިލާފު ރައުޔު - ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު) ނޯޓިހެއްނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ވެއްޖެނަމައެވެ؛ ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލަކަށް ވާނީ ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް ޢަމަލެކެވެ؛ މި މައްސަލައިގައި އިންކާރުކުރި ބުނުމެއް ބުނިކަމަށް ހެކިވެރިން ދިން ބަޔާން ފިޔަވައި އިތުރު ހެއްކެއް ނެތުމުން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ސާބިތުނުވެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.