އައިލެންޑް އިންޖިނިއަރިންގ ސާވިސަސް އެންޑް ސަޕްލައިޒް ޕވޓ ލޓޑ ވ. އަޝޯކް ކުމާރު ޖެގަނަޔަގަމް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 64/VTR/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ހުއްދައެއްނެތި އެހެން މުވައްޒަފެއްގެ ޕާސްވޯޑް ޖަހާފައިވާ ކޮމްޕިއުޓަރަކަށް ވަދެ ސޭލްސް އަދި މާލީ މަޢުލޫމާތުގެ ފޮޓޯ ނެގި މުވައްޒަފު ނޯޓިހާނުލާ ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވޭތޯއާއި، ވަޒީފާ ރުޖޫޢަކުރުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅީ ރަނގަޅަށްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: އިންޖިނިއަރިންގ ކޯޑިނޭޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި ބިދޭސީ މުވައްޒަފަކު ޗުއްޓީގައި ހުރި އެހެން މުވައްޒަފެއްގެ ޕާސްވޯޑް ޖަހާފައިވާ ކޮމްޕިއުޓަރަކަށް ވަދެ ސޭލްސް އަދި މާލީ މަޢުލޫމާތުގެ ސްކްރީން ފޮޓޯ ނަގާތަން ފެނުމުން، ސުވާލުކޮށް 2 ދުވަހުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަމަށް ބުނެ، dishonesty ގެ ސަބަބުން ނޯޓިހާނުލާ ވަކިކުރެވުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވާއިރަށް ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމަށް ނުވަތަ މުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަހާ ހަމައަށް މުސާރައާއި އިނާޔަތް ދިނުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނިން ބުނީ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށާއި، ތަޙުޤީޤުކޮށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާ ކަމަށާއި، އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާއިރު ރުޖޫޢަކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ޙައްލެއް ނޫން ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ވަކިކުރީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: އަޣުލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ހުއްދަނެތި ކުންފުނީގެ މާލީ މަޢުލޫމާތަށް ވަދެ ފޮޓޯނެގިކަން ސާބިތުވާއިރު ސަބަބު ބަޔާންކުރުމުގެ ޒިންމާ މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށް ވާތީއާއި، އޭނާ ޖަވާބެއް ނުދީ ހުރުމުން ވަކިކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ކަމަށާއި، ސުވާލުކޮށް ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާތީ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. (އަޣުލަބިއްޔަތު) ހުއްދަ ނެތް ކޮމްޕިއުޓަރަކަށް ވަނުމަކީ ކޮމްޕިއުޓަރު ބޭނުންކޮށްގެން ހިންގާ ޚިޔާނާތުގެ ޢަމަލުތަކުގެ ފެށުން ކަމުގައި ވެދާނެ ޢަމަލެކެވެ؛ ވިޔަފާރި ކުންފުންޏެއްގެ ސޭލްސް އާއި މާލީ މުޢާމަލާތުގެ މަޢުލޫމާތަކީ ކުންފުނީގެ މުދަލުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިދާނެ މަޢުލޫމާތެވެ؛ ހުއްދަނެތި އެފަދަ މަޢުލޫމާތަށް ވަދެ ފޮޓޯނެގުމަކީ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގައިވާ "dishonesty in connection with or misappropriation of property" ގެ ޢަމަލެއްކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ޤަބޫލުކުރެވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެކެވެ؛ ސަބަބު ބަޔާންކުރަން (show cause notice) އެންގުމަށްފަހު އެކަން ނުކުރުމަކީ ވަކިކުރެވިދާނެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެކެވެ. (ޕެރ. 34، 41)
2. (އަޣުލަބިއްޔަތު) ހުއްދަނެތި އެހެން މުވައްޒަފެއްގެ ކޮމްޕިއުޓަރަށް ވަދެ ފޮޓޯ ނެގިކަން ސާބިތުވުމުން، ނެގީ ކޮން މަޢުލޫމާތެއްކަމާއި އެއީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ގެއްލުމެއް ވާ ކަހަލަ މަޢުލޫމާތެއް ނޫންކަމާއި ކޮމްޕިއުޓަރަށް ވަތްގޮތް އެކަށީގެންވާ ހަމައަކުން ބަޔާންކޮށްދިނުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށެވެ؛ ފޮޓޯތައް ލީކުކުރިކަމާއި ގެއްލުމެއްވީކަން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ސާބިތުކުރަން ޖެހޭކަމަށް ނިންމުމަކީ ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ ފުރޮޅޭ ގޮތް ރަނގަޅަށް ދެނެނުގަތުމެވެ. (ޕެރ. 35-37)
3. (އަޣުލަބިއްޔަތު) ޖިނާއީ ކުށެއް ނުއެކުލެވޭކަމަށް ފުލުހުން ބުނުމަކީ މައްސަލައިގެ މަދަނީ ބަޔަށް އަސަރުކުރާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެހެން މީހުންގެ ކޮމްޕިއުޓަރަށް ވަނުން މަނާކޮށް ސަރކިއުލަރެއް ނެރެފައި ނުވުމަކީ ހަމަޖެހޭ ދިފާޢެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 38، 46)
4. (އަޣުލަބިއްޔަތު) ޙާދިޘާއާ ގުޅިގެން މުވައްޒަފާ ސުވާލުކޮށް، ތުހުމަތަށް ޖަވާބުދާރީވުމަށް ލިޔުމުން 2 ދުވަހުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާ ޙާލަތުގައި، ލިޔުމުގައި މުވައްޒަފުގެ ސޮއި ނެތް ނަމަވެސް، އޭގައިވާ ކަންކަން ސުވާލުކުރިކަމާ ދިމާވެ، މުވައްޒަފު ދުވަހަކުވެސް ޢަމަލުގެ ސަބަބެއް ބަޔާން ނުކުރާނަމަ، ލިޔުން ރައްދުނުވިކަމަށް ބެލުމަށްވުރެ ޖަވާބުދޭން ބޭނުންނުވީކަމަށް ބުރަވެވޭތީ، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާނެއެވެ. (ޕެރ. 42-45، 47)
5. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ އަޤައްލިއްޔަތުގެ ރައުޔު) ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ؛ ހަމައެކަނި އެހެން މުވައްޒަފެއްގެ ސިސްޓަމް ބޭނުންކުރިކަމަށް ބުނުމަކީ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ނޫނެވެ؛ ތުހުމަތު އަންގައި ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ދިން ލިޔުން މުވައްޒަފަށް ލިބުނުކަން ސާބިތުނުކުރެވޭނަމަ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 17، 23، 27)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
• ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ޤަވާޢިދު 2015 ގެ 39 ވަނަ މާއްދާ
• ILO Termination of Employment Convention 1982 (No. 158) ގެ އާޓިކަލް 7
• ILO Termination of Employment Recommendation 1982 (No. 166)
• ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ
• 2014/SC-A/27، 2014/SC-A/30 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
• 2017/SC-A/14
• 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވެލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއާ)
• 2018/SC-A/49
• 2019/SC-A/68
• 2011/HC-A/134 (މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިންގ ކޮމްޕެނީ ޕަބްލިކް ލިމިޓެޑް ވ. އަޙްމަދު މުޙައްމަދު)
• 2017/HC-A/321