ޙަސަން އަމީން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުއްޖާގެ ބަހާއި އެހެން ހެކިތަކުން ކުށް ސާބިތުކޮށް، 12/2009 ގެ 3 (ނ) ގެ ދަށުން 10 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް ކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް، 14 އަހަރުގެ ކުއްޖަކާއި އޭނާގެ ގޭގެ ކޮޓަރިއެއްގައި ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ކަމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ؛ ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ފުލުހުންނާއެކު ގެއަށް އައިސް، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަދިގޭގައި ފޮރުވިފައި ހުއްޓާ ހައްޔަރުކުރިއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގައި، ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ޝަރީޢަތުން ނުނަގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ 5 ބާވަތުގެ ހެކި ނެތި، ޑޮކްޓަރު ޙާޟިރުނުކޮށް މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓަށް ބުރަވެ، އަދި ފުލުސް އޮފިސަރަކާ ކުރި ބުނުމަކަށް ބަލައިގެން ކުށް ސާބިތުކުރުން، އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރާއި ޤާނޫނުއަސާސީއާ އެއްގޮތްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ 47 ވަނަ މާއްދާގެ 5 ބާވަތުގެ ހެކި ނެތް ކަމަށާއި، ޑޮކްޓަރު ޙާޟިރުނުކޮށް ރިޕޯޓު ބަލައިގަތީ 2011/SC-A/31 އާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، ފުލުހަކު ގާތު ވި ބުނުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ގެ ދަށުން ހެއްކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ޙުކުމް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ކުއްޖާގެ ތަޙުޤީޤު ބަޔާނާއި ވީޑިއޯ އިންޓަވިއު އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވެ، ސޯޝަލް ސަރވިސް ރިޕޯޓާއި، ފުލުސް ހެކިބަހާއި، މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުން ކޮރޮބޮރޭޓްވާތީ، ފުލުހަކަށް ކުރި ބުނުން ޤަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގެން، ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވެއެވެ. ޙުކުމަކީ ޤާނޫނީ ހަދުތަކުގެ ތެރޭގައިވާ ޙުކުމެކެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 438/S2C/2016
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (10 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ހެކީގެ އުޞޫލަކީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން މައިގަނޑު އަސާސަކަށް ބަލައިގެން ކުށް ސާބިތުވޭތޯ ވަޒަންކުރުމެވެ. އެ މާއްދާގައިވާ 12 ބާވަތުގެ ހެކިތަކަކީ ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ތެދުތޯ ކަށަވަރުކުރުމާއި ކޮރޮބޮރޭޓްކުރުމުގެ ވަސީލަތްތަކެވެ؛ ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ ހަމައެކަނި އެ ބަހުން ވެސް ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 24)
47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 5 ބާވަތަށްވުރެ މަދު ހެކި ލިބިފައި ހުރި ނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) ގެ މިންގަނޑުން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ހުރަހެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 27)
ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތް ކަމަށް ބެލެވޭނީ ތެދުބަހުން ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނެ ފަދަ ތަފްޞީލު ހިމެނި، އެކި ފަހަރު ކިޔައިދިނުމުގައި ޖައުހަރީ ފުށުއެރުން ނެތްނަމައެވެ. ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބަލަނީ އެހެން ހެކިންގެ ބަހާއި ސައިންޓިފިކް/ޑޮކްޓަރީ ނަތީޖާއާ ދިމާވޭތޯއެވެ. (ޕެރ. 25-26)
މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކަށް ބަލަނީ ތަޙުޤީޤުގައި ދޭ ބަޔާނާއި އިންޓަވިއު ވީޑިއޯ ރެކޯޑިންގއަށެވެ. ހާދިސާއާ ގާތްކޮށް ދޭ ބަޔާނަކީ ޙަޤީޤަތާ އެއްގޮތް ބަޔާނެއް ކަމަށް ބެލެވޭއިރު، ގިނަ އަހަރު ފަހުން ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އަލުން ނެގުމަކީ ތަޢާރުޟުވާ ހެކިބަހަކުން ޢަދުލުއިންޞާފަށް ހުރަސްއެޅިދާނެ ކަމަކަށް ވާތީ، އަލުން ނެގުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 23)
މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓު ދޫކުރުމުގެ ބާރުލިބިފައިވާ ފަރާތަކުން ތައްޔާރުކޮށް، ޞައްޙަކަމާ ސުވާލު ނުއުފައްދާނަމަ، ތައްޔާރުކުރި ޑޮކްޓަރު ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުނުކޮށް ވެސް ރިޕޯޓު ބަލައިގަނެވިދާނެއެވެ. ހަބީރެއްގެ ރައުޔު މައިގަނޑު އަސާސަކަށް ހެދި ހެކިބަހުން އެކަން ނޭނގޭ ހާލަތުގައި ބަލަންޖެހޭ ޙާޟިރުކުރުމުގެ ޝަރުޠު (2011/SC-A/31) މިފަދަ ރިޕޯޓަކަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވެއެވެ. (ޕެރ. 20-21)
ޝަރީޢަތުން ބޭރުގައި ފުލުސް އޮފިސަރެއްގެ ކުރިމަތީގައި ވެވޭ އިޢުތިރާފަކަށް ބުރަދަން ދެވޭނީ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެއްގެ ދަރަޖައިގައެވެ؛ ކުށް ސާބިތުވާނީ އެ އިޢުތިރާފު ކަށަވަރުކޮށްދޭ އިތުރު ހެކި ހުރިނަމައެވެ. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ގެ ޙައްޤުތައް އަންގާފައި ނުވާނަމަ ހޯދާ ހެއްކަކީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށް ހޯދާ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17-19)
ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށުގެ އަދަބަކީ 12/2009 ގެ 3 (ނ) ގެ ދަށުން 10 އަހަރާއި 14 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު ޙުކުމެވެ؛ 10 އަހަރުގެ ޙުކުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 30)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ (ވ) ހިމެނޭ ގޮތުން
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)، (އ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
- 2011/SC-A/23 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙަސަން ޢަބްދުﷲ އާއި އިތުރު 5 މީހުން)
- 2011/SC-A/31 (އާދަމް ޙަލީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- 2012/HC-A/129
- 2018/SC-A/24 (މޫސާ ރަޝީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
- ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ. ޢަލީ ޝާހް (ސުޕްރީމް ކޯޓު)
- 2017/SC-A/16
- 2011/SC-A/34
- 2012/SC-A/01
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ހާތިފް ޙިލްމީ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.