ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2022/HC-B12/3ހައިކޯޓު · 19 ޖަނަވަރީ 2022 · ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު ރަޝީދު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 19 ޖަނަވަރީ 2022ދަށު ކޯޓު: ކ. ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު HMC/2022/1ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމީ ބަންދު މަޖިލީހުގައި ދިން ބަޔާނާއި ތަޙްޤީޤު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 އާއި 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ހޯދާފައިވާތީ މި ތަޙްޤީޤުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވެން ނެތް ކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ކުރަމުންދިޔަ ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރުތަކުން ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކުރި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ އުފުލިއެވެ. އެ އަމުރުތައް އިޚްތިޞާޞް ނެތި ނެރުނު އަމުރުތައް ކަމަށް ހައިކޯޓުން ބާޠިލުކުރި ނިންމުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ތާއީދުކޮށްފައިވެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އިޚްތިޞާޞް ނެތް ކޯޓަކުން ނެރުނު (ފަހުން ބާޠިލުކުރި) ހައްޔަރާއި ބަންދުގެ އަމުރުތަކުގެ ދަށުން ބަންދުގައި ހުއްޓާ ބަންދު މަޖިލީހުގައި ދިން ބަޔާނާއި، އެ ބަންދުގައި ހުއްޓާ ކުރި ތަޙްޤީޤުގެ މައްޗަށް ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެތޯއާއި، ފުލުހުން ހެޔޮ ނިޔަތުގައި (ގުޑް ފެއިތް) ޢަމަލުކުރުމުގެ އިސްތިސްނާ މިހާލަތަށް ތަޠްބީޤުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕީ.ޖީ. ބުނީ އިޖުރާއީ ގޯސް ރަނގަޅުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، ފުލުހުން ކޯޓު އަމުރުތައް ތަންފީޛުކުރީ ބާޠިލު ނުކުރާ ދުވަހު ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ކަމަށްވާތީ 2014/SC-A/18 ގެ ގުޑް ފެއިތް އިސްތިސްނާ ތަޠްބީޤުވާނެ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣުލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔަކީ ހައްޔަރާއި ބަންދު ޣައިރު ޤާނޫނީ ކަމަށްވާތީ އޭގެ ތެރެއިން ނެގި ބަޔާނާއި ތަޙްޤީޤު ބާޠިލް ކަމަށާއި، އަސާސީ ޙައްޤުތައް ގެއްލިފައިވާތީ ރަނގަޅުކުރެވޭނެ ގޯހެއް ނޫން ކަމަށާއި، ޤާނޫނީ އިމުން ބޭރުގައި ކުރާ ޢަމަލަކަށް ހެޔޮ ނިޔަތުގެ އިސްތިސްނާ ނުލިބޭނެ ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކ. ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު HMC/2022/1
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)، މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މަޖުބޫރުކޮށްގެން ހޯދާ ބަޔާނާއި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދާ ހެކި ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. ޣައިރު ދުސްތޫރީ ޢަމަލުތަކަކުން ހޯދާ ހެއްކަކީ ޝަރީޢަތަށް ބަލައިގަނެވޭނެ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 12)

HN2ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

އިޚްތިޞާޞް ނެތް ކޯޓަކުން ނެރުނު އަމުރުތަކުގެ ދަށުން ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ ބޭރުން ކުރެވޭ ހައްޔަރެއް ކަމަށްވާތީ، އެ ހައްޔަރުގައި ބަހައްޓައިގެން ނަގާ ބަޔާނަކީ ބާޠިލް ކަމެއްގެ މައްޗަށް ތަރުތީބުވެގެން އައި ބާޠިލް ބަޔާނެކެވެ. އަދި އެ ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން ކުރެވޭ ތަޙްޤީޤާއި ނަގާ ބަޔާންތަކުގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ދަޢުވާއަކީ ބާޠިލް އިޖުރާއަތެއްގެ މައްޗަށް ތަރުތީބުވެގެން އައި ބާޠިލް ދަޢުވާއެކެވެ. (ޕެރ. 13، 15)

HN3ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދައުލަތުން ކުރާ ކޮންމެ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއްގައި ކުށުގެ މައްސަލަ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ތަޙްޤީޤުކުރެވިފައި އޮންނަންޖެހޭއިރު، އެ ތަޙްޤީޤު ވާންޖެހޭނީ ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރޭގައި ކުރެވިފައިވާ ސާފުތާހިރު ތަޙްޤީޤަކަށެވެ. (ޕެރ. 14)

HN4ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

އިޖުރާއަތު ތަންފީޛުކުރާ ފަރާތްތަކުން ހަދާ ގޯހެއްގެ ސަބަބުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ލިބެންޖެހޭ އަސާސީ ޙައްޤެއް ގެއްލިގެން ނުދާނަމަ، އަދި ޚިލާފުވި އިޖުރާއަތަކީ ރަނގަޅުކުރެވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް އިދާރީ އިންތިޒާމެއްނަމަ، އެކަން ރަނގަޅުކުރުމާއެކު މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކޮށްގެން އަސާސީ ޙައްޤުތައް ގެއްލިގެން ގޮސްފައިވާ ޙާލަތަކީ ރަނގަޅުކުރެވޭނެ އިޖުރާއަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 16)

HN5ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ހެޔޮ ނިޔަތާއެކުވެސް ކަމެއް ކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ބާރު އޮންނާނީ ޤާނޫނީ ތަރަހައިގެ ތެރެއިންނެވެ. ޤާނޫނީ ތަރަހައިގެ ބޭރުން ޣައިރު ޤާނޫނީ ބަންދެއްގައި ބަހައްޓައިގެން ތަޙްޤީޤުކުރުމަށްފަހު އެކަން ކުރީ ހެޔޮ ނިޔަތުގައި (ގުޑް ފެއިތް) ކަމަށް ބުނުމަކީ ޙައްޤު ނިގުޅިގެން ދިއުމަށް އޮތް އިސްތިސްނާއެއް ނޫނެވެ. ހެޔޮ ނިޔަތުގައިވެސް އަސާސީ ޙައްޤުތަކުން މީހުން މަޙްރޫމް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 17-18)

HN6ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

އަދުލުވެރިކަމާއި އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ޝަރީޢަތްކުރެވޭނީ ޤާނޫނުތަކާއި ޤަވާޢިދުތަކާއި އިޖުރާއަތުތަކާ އެއްގޮތަށް ތަޙްޤީޤުކުރެވި، ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުތަކާ އެއްގޮތަށް ޝަރީޢަތް ކުރެވިފައިވުމުންނެވެ. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 268 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފަށް ކުރާ ކޮންމެ ކަމަކީ ބާޠިލް ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 19-20)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 18 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48، 49 އަދި 50 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، 45 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 68 އަދި 69 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 268 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 117 ވަނަ މާއްދާ އަދި 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 105 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)، 137 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (އިޚްތިލާފީ ރައުޔުގައި)
  • 2020/SC-A/108,109,110 (ޢަލީ ޒުބައިރު، ޙުސައިން ޒަހީން، އަރުޝަދު ޚާލިދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • 2014/SC-A/18 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙުސައިން ޞަބާޙު)
  • 2020/SC-A/74
  • 2020/SC-A/75
  • 2019/HC-A/311
  • 2019/HC-A/312

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން ޝަހީދު، ހާތިފް ޙިލްމީ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ