Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2024/HC-B12/16 · 6 މޭ 2024 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ 7 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބަންދާމެދު ދަށުކޯޓުން އަލުން ގޮތެއް ނިންމަންދެން ރިމާންޑް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރި

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލުން، ކޯޓު އަމުރު ނެރުމުގައި ފަނޑިޔާރު އެ ނިންމުމަށް ވާސިލުވި ސަބަބު ބަޔާންކުރުން

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު N11C/MA/2024/01

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް، ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކުރުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު، ޤާނޫނީ ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކު އެ ކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމުގެ ދަޢުވާއާ ގުޅިގެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވަނިކޮށް، ބަލި ޙާލަތާއި ޢުމުރު ފާހަގަކޮށް ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމަށް އެދުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް، ބަންދުކުރި ސަބަބުތައް ނެތިގެން ނުދާނެ ގޮތަށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުން ދޫކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ 28، 36 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު، ބަންދުކުރި ޙާލަތު ބަދަލުނުވާ ހާލު ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ބަންދަކީ އެންމެ ފަހު ކަމެއްކަމަށާއި 36 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތްތަކުގެ ދަށުން ދޫކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ދަށުކޯޓުގެ އަމުރުގައި 36 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ކޮން ޙާލަތަކަށް ބިނާކޮށް ބަންދުން ދޫކުރީކަން ނުވަތަ ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ޤާނޫނީ ހަމަ ބަޔާންކޮށްފައި ނެތް ކަމަށާއި، ބަންދުކުރި ޙާލަތު ބަދަލުނުވާކަން ދަށުކޯޓަށްވެސް ޤަބޫލުކުރެވިފައިވާތީ، އަމުރު ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 28 ވަނަ މާއްދާއިން، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މިނިވަންކަމުގެ ޙައްޤު ހިފަހައްޓައި، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް އަދި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފާނެކަމަށް ބަލައި ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރަށް މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ. (ޕެރ. 28-30)
  2. އާންމު އުޞޫލުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާކަން ދައްކުވައިދޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެން ނަމަވެސް، މި ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތުހުމަތު އުފުލޭ މީހަކީ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާނެ އަދި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިކުރުވާނެ މީހެއްކަމުގައި އިފްތިރާޟްކޮށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ޤާނޫނުން މަގުފަހިކޮށްދެއެވެ. (ޕެރ. 30)
  3. އެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް ބަންދު އަމުރު ބާޠިލުކުރެވޭނީ، ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ކޮންމެހެން ބޭނުން މީހެއް ނޫންކަމަށް، ނުވަތަ ބަންދުކުރިއިރު އޮތް ޙާލަތު ބަދަލުވެއްޖެކަމަށް، ނުވަތަ އަމުރު ދެމެހެއްޓުމުގެ ބޭނުމެއް އިތުރަށް ނެތްކަމަށް ކޯޓަށް ފެނިއްޖެނަމައެވެ؛ ބަންދުން ދޫކުރާ އަމުރުގައި މި ޙާލަތްތަކުން ކޮން ޙާލަތަކަށް ބިނާކޮށްކަން ބަޔާންކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 32، 39)
  4. ބަންދުކުރި ޙާލަތު ބަދަލުވެފައިނުވާކަން ދަށުކޯޓަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ޙާލު، ބަންދުން ދޫކުރި ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ޤާނޫނީ ހަމަ ބަޔާންނުކޮށް ނެރޭ އަމުރަކީ ޤާނޫނީ ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 41، 44-45)
  5. ފަނޑިޔާރަށް ލިބިދީފައިވާ އިޚްތިޔާރެއްގެ ދަށުން ނިންމާ ނިންމުމެއް ނަމަވެސް، އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތެއް ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އެ އިޚްތިޔާރު ބޭނުންކުރި ގޮތުގެ ސަބަބު ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ ގުޅުވައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 45)
  6. އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާއަކީ މައްސަލަ އަލުން ބަލާ މަރުޙަލާއެއް ނޫން ކަމަށްވާތީ، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ބަލަންޖެހޭނީ ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު އެކަށީގެންވާ އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްތޯއެވެ. (ޕެރ. 43)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.