Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2018/HC-A/407 · 6 މާރިޗު 2022 · އިދާރީ ފިޔަވަޅުތަކާ ބެހޭ

ޔޮޓް ޓުއަރސް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ތަޙުލީލުން)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1260/Cv-C/2017

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޓޫރިޒަމް އެއްބަސްވުންތަކުގެ ދަށުން ނުދައްކާ ހުރި ކުއްޔާއި ޖޫރިމަނާ ހޯދުމަށް ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނުގެ 50 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މީރާއިން ބޭންކް އެކައުންޓްތައް ހިފެހެއްޓުމަކީ އެއްބަސްވުމާއި pacta sunt servanda، ޕްރިވިޓީ އޮފް ކޮންޓްރެކްޓް، ރަޖުޢީ ތަޠްބީޤު ނުކުރުމާއި ދެ އަދަބު ނުދިނުމުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ފިޔަވަޅެއްތޯ، އަދި 50 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 'ޤާނޫނު' ގެ މާނައިގައި ގަވާއިދު ހިމެނޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. އަލްޢަޤްދު ޝަރީޢަތުލް މުތަޢާޤިދައިން (pacta sunt servanda) ގެ އުޞޫލަކީ ޤައިދެއް ނެތް އުޞޫލެއް ނޫނެވެ؛ ދައުލަތް ބައިވެރިވާ އިދާރީ ކޮންޓްރެކްޓްތަކަކީ ޕަބްލިކް ލޯގެ ބަނދެވުންތަކާ ތަބާވާ، ދައުލަތަށް ޝަރުޠުތަކަށް ބަދަލުގެނައުމާއި ތަންފީޛު ބެލެހެއްޓުމާއި ޖަޒާއީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ޙައްޤުތަކާއި އިމްތިޔާޒުތައް ލިބިދޭ ކޮންޓްރެކްޓްތަކެކެވެ. (ޕެރ. 11-12)
  2. ދައުލަތާއި ފަރުދުންނާ ދެމެދު ވެވޭ އެއްބަސްވުންތަކުގައި ޞަރީޙަ ޢިބާރާތުން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވިޔަސް ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުން ލާޒިމުކުރާ އިލްތިޒާމުތަކަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ޟިމްނީ (implied) މާއްދާތަކެވެ؛ އެހެންކަމުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް އަޅާ ޞައްޙަ ފިޔަވަޅުތަކަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ބޭރުން އަޅާ ފިޔަވަޅު ނުވަތަ pacta sunt servanda އާ ޚިލާފު ފިޔަވަޅު ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14-15، 23)
  3. ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނުގެ 50 ވަނަ މާއްދާ (އެ ވަގުތު އޮތް ގޮތަށް) އާއި ގަވާއިދު ނަންބަރު 2010/R-20 ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ޓެކުހަށް ނުވާ ނަމަވެސް ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން މީރާއަށް ދައްކަންޖެހޭ ކުލި/ޖޫރިމަނާ ހޯދުމުގައި ޓެކްސް ހޯދުމުގައި އަޅާ ފިޔަވަޅުތައް (ބޭންކް އެކައުންޓް ހިފެހެއްޓުން ހިމެނޭ) އެޅުމުގެ ބާރު މީރާއަށް ލިބިގެން ވެއެވެ؛ ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ގަވާއިދެއް ބާޠިލްކަމަށް ނުކަނޑައަޅާހާ ހިނދަކު އޭގެ ޞައްޙަކަމަކީ ޤާނޫނީ އިފްތިރާޟެވެ. (ޕެރ. 19-22)
  4. ޤާނޫނެއްގައި މާނަކޮށްފައިނުވާ ލަފުޒެއް ކޯޓުތަކުން މާނަކުރަނީ މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ އެހީގައި ކަމުން، އެހެން ޤާނޫނެއްގައި (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 274 ވަނަ މާއްދާ ހިމެނޭ) އެ ލަފުޒު މާނަކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަކީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފެއް ނޫނެވެ؛ ޢާންމު އުޞޫލުން 'ޤާނޫނު' ގެ މާނައިގައި ޤާނޫނުން ބާރުލިބިގެން ހެދޭ ޞައްޙަ ގަވާއިދުތައް ހިމެނޭއިރު، ޓެކްސް ނެގުން ފަދަ ބައެއް ޙާލަތްތަކުގައި އެ މާނަ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނަށް ހަނިވެއެވެ. (ޕެރ. 28، 30، 32)
  5. ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން މީރާއަށް ދެއްކުން ލާޒިމު ނުކުރާ ފައިސާ ހޯދުމުގެ ހައިސިއްޔަތު މީރާއަށް ނެތްކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައެޅި އުޞޫލު، ޓޫރިޒަމް ޤާނޫނުން ބާރުލިބިގެން ހެދުނު ގަވާއިދުގެ ދަށުން މީރާއަށް ދައްކަން ޖެހޭ ފައިސާއަށް ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 31)
  6. އެއްބަސްވުމަކުން ބަނދެވުމަށްފަހު ޤާނޫނަށް ނުވަތަ ގަވާއިދަށް ބަދަލު އައުމަކީ މަޖިލީހަށް ލިބިގެންވާ ބާރެއް ކަމުން، އެފަދަ ކޮންމެ ބަދަލަކީ ކޮންޓްރެކްޗުއަލް އީކުއަލިޓީގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ބަދަލެއް ނޫނެވެ؛ ނަމަވެސް އެފަދަ ބަދަލުތަކަކީ ލެޖިޓިމޭޓް އަދި މުހިއްމު ޢާންމު މަންފާއަކަށްޓަކައި ގެނެވޭ ބަދަލަކަށް ވާން ޖެހޭނެއިރު، ވަކި ފަރާތަކަށް އަމާޒުކޮށް އާރބިޓްރަރީކޮށް ގެނެވޭ ބަދަލަކަށް ނުވާން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 35-36)
  7. ޢާންމު އުޞޫލުން އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އެޅޭނީ އެ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިންނަށް ނަމަވެސް، ޕްރިވިޓީ އޮފް ކޮންޓްރެކްޓްގެ އުޞޫލަށް ވާ އިސްތިސްނާތަކުގެ ތެރޭގައި ޤާނޫނަކުން ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ބާރު ދީފައިވާ ޙާލަތު ހިމެނޭތީ، ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނުގެ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައި މީރާއިން އަޅާ ފިޔަވަޅުތަކަކީ އެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ފިޔަވަޅު ނޫނެވެ. (ޕެރ. 40-41)
  8. ޢާންމު އުޞޫލުން ޤާނޫނު ރަޖުޢީކޮށް ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭނެ ނަމަވެސް، ކުރިން ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ދައްކަންޖެހޭ ކުލި ހޯދުމުގެ އިޖުރާއަތަށް ފަހުން ގެނެވޭ ބަދަލު، ބަދަލުގެނައުމަށްފަހު އަޅާ ފިޔަވަޅުތަކަށް ތަޠްބީޤުކުރުމަކީ ރަޖުޢީ ތަޠްބީޤެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 46-48)
  9. އެއްބަސްވުމުގައި ނެތް ނަމަވެސް ޤާނޫނުން ބާރުލިބިގެން އަޅާ ފިޔަވަޅުތަކަކީ އެއް ޚިލާފަކާ ގުޅިގެން ދެ އަދަބު ނުދިނުމުގެ މަބްދަޢު (nemo debet bis vexari) އާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 49)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.