ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް ވ. ހަސަން މުފީދު
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން
ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 258/VTR/20202
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ތުހުމަތު އަންގައި ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ނުދޭތީ އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބަދަލު ނަގައިދިން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުމަކީ 2014/SC-A/08 އާއި 2010/HC-A/208 ގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ.
ޚުލާޞާ
ވާޤިޢާ: 2009 އިން ފެށިގެން ފެނަކައިގެ ތ. ބުރުނި ބްރާންޗުގައި ޑެޕިއުޓީ މެނޭޖަރުކަމުގައި ހުރި މުވައްޒަފަކު، ފިންގަރ ޖަހާފައި ގެއަށް ގޮސް މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާނުކުރާ ކަމަށް 7 އޮކްޓޫބަރު 2020 ގައި ފެކްސް މެސެޖަކުން ޝަކުވާ ލިބި، އެދުވަހު ތަޙްޤީޤުކޮށް، 8 އޮކްޓޫބަރު 2020 ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނެވެ.
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން (258/VTR/2020) މައުޟޫޢީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވާތީ ވަޒީފާއަށް އިޢާދަނުކޮށް، ނަމަވެސް ތުހުމަތު އަންގައި ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ނުދޭތީ އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 87 (ށ) ގެ ދަށުން 3 މަހުގެ މުސާރަ 46,200 ރުފިޔާ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދިނެވެ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ފެނަކައިން ބުނީ ތަޙްޤީޤުކޮށް ބަޔާން ނަގައި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާތީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމަކީ 2014/SC-A/08 އާއި 2010/HC-A/208 ގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށާއި، ރަށްރަށަށް ތަޙްޤީޤު ޓީމު ފޮނުވުމަކީ ޚަރަދުބޮޑު ކަމެއް ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ފޯނުން ވާހަކަ ދައްކާ ތައްޔާރުކުރި ބަޔާނެއްގައި ސޮއިކުރުވި ކަމަށާއި ތުހުމަތަށް ޖަވާބުދާރީވާން ފުރުޞަތު ނުލިބޭ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ތަޙްޤީޤު ބަޔާން ތައްޔާރުކޮށްފައިވަނީ ފޯނު ކޯލެއްގެ މައްޗަށް ކަމާއި، ޝަކުވާ ލިބުނު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ތަޙްޤީޤު ނިންމާފައިވާތީ ތުހުމަތާއި ޙައްޤުތައް އަންގައި ފުރިހަމައަށް ޖަވާބުދާރީވާން ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަން ނޭނގޭތީ، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓާއި ހައިކޯޓުގެ އުޞޫލުތަކާ ތަޢާރުޟުވާ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- (ޕެރ. 18–19) ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާއި އައި.އެލް.އޯގެ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ކޮންވެންޝަން 1982 (ނަންބަރު 158) ގެ ދަށުން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ މައުޟޫޢީ އަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ދެކަންވެސް ޤާއިމުކުރުމަށްފަހުގައެވެ.
- (ޕެރ. 20) މައުޟޫޢީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުމަށް ޢިތުރާޟު ނުކުރެވޭނަމަ، އެ ނިންމުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ނިޔާގެ ބާރު ލިބިގެންދެއެވެ.
- (ޕެރ. 22) ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ ސާބިތުނުކުރެވިއްޖެނަމަ ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތިކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ.
- (ޕެރ. 23) 2010/HC-A/208 ގައިވާ ގޮތުން، އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނީ އެންމެ ކުޑަމިނުން، ތުހުމަތުގެ މަޢުލޫމާތު (ދެވެން ހުރި ތަފްޞީލާއެކު) މުވައްޒަފަށް ދީ، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީ، އިދާރީ ތަޙްޤީޤު ކޮށް، 23 ވަނަ މާއްދާގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާކަމަށް ފެނި ވަކިކުރާނަމަ ސަބަބުތަކާއެކު އަންގާފައިވާނަމައެވެ؛ 21 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ނުވަތަ އަޚްލާޤާ ގުޅިގެން ވަކިކުރާނަމަ، ސަބަބު އަންގައި، ރަނގަޅުކުރުމަށް މުއްދަތެއް ދީ، އިތުރު ފުރުޞަތެއް ދީގެން ނިންމަންވާނެއެވެ.
- (ޕެރ. 25–27) ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތުގައި މުވައްޒަފު އެދޭނަމަ އެދޭ މީހެއްގެ އެހީ ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންވާނެއެވެ؛ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރާ ޙާލަތުގައިވެސް ތަޙްޤީޤު ކޮމިޓީއަށް ޙާޟިރުކޮށް ތުހުމަތަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންވާނެއެވެ، އެ ފުރުޞަތުގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅޭނީ ޙާލަތާއި ތުހުމަތުގެ ތަބީޢަތަށް ބަލައިގެންނެވެ (2021/SC-A/20)؛ އެންމެ ކުޑަމިނުން ތުހުމަތު އަންގައި، ތަޙްޤީޤު ހިންގާކަން އަންގައި، ތުހުމަތާ ގުޅޭ ގޮތުން މުވައްޒަފާ ސުވާލުކުރެވިފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.
- (ޕެރ. 31) އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވޭތޯ ބަލާނީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގެ ޙަޤީޤަތްތައް ވަކިން ވަޒަންކޮށްގެންނެވެ؛ މުވައްޒަފު ޖަވާބު ނުދީފިނަމަ ނުވަތަ ޙާޟިރުނުވެއްޖެނަމަ، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރިކަން ސާބިތުވުމުން ފުދޭނެއެވެ.
- (ޕެރ. 35–36) ފޯނު ކޯލެއްގެ މައްޗަށް ތައްޔާރުކޮށް ސޮއިކުރުވާ ބަޔާނަކާއި، ޝަކުވާ ލިބުނު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެންމެހާ ބަޔާން ނަގައި ތަޙްޤީޤު ނިންމުމަކީ، ތުހުމަތާއި ޤާނޫނީ ޙައްޤުތައް އަންގައި ފުރިހަމައަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމެއް ނޫނެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގެ 29 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގެ 87 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- އައި.އެލް.އޯ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ކޮންވެންޝަން 1982 (ނަންބަރު 158) ގެ 4 އަދި 7 ވަނަ މާއްދާ
- އައި.އެލް.އޯ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ރެކޮމެންޑޭޝަން 1982 (ނަންބަރު 166)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/SC-A/08 (ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން (މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސް) ވ. އަޙުމަދު ވާޞިފް)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/HC-A/208 (އަޙްމަދު އަސްލަމް ވ. އަޕަރ ސައުތު ޔުޓިލިޓީސް ލިމިޓެޑް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/SC-A/27، 2014/SC-A/30 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއު)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/HC-A/24 (ރީތިރަށް ރިސޯޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢަލީ މުޢާޒު)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/134 (މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިންގ ކޮމްޕެނީ ވ. އަޙްމަދު މުޙައްމަދު)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/68 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ވ. އަޙްމަދު ޒަމީލް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/38 (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޒުހަރު ރަޝާދު)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/SC-A/20 (ޤާސިމް މޫސާ ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/142
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.