ސްޓޭޓް ޓްރޭޑިންގ ކޮމްޕެނީ ޕަބްލިކް ލިމިޓެޑް ވ. އަޙްމަދު ފަރްޙާން

ނަތީޖާ: ބައެއް ބަދަލުކުރި (ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމާއި މުސާރަ ނަގައިދިނުން ބާޠިލު؛ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ކަނޑައެޅުމަށް ޓްރައިބިއުނަލަށް ފޮނުވި)

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، ނޯޓިސް ދިނުމަކާ ނުލައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން، ސާބިތުކުރުން، ވަޒީފާ އިޢާދަކުރުން، ގެއްލުމުގެ ބަދަލުނަގައިދިނުން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 183/VTR/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މުވައްޒަފުގެ ސުޕަވައިޒަރީ ލޮގިން ބޭނުންކޮށް ސޭލްސް ރިޓާން ހަދާފައިވުމުގެ މައްޗަށް އެކަނި ބިނާކޮށް ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވިތޯ؛ އަދި އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާ ޙާލަތުގައި ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމާއި މުސާރަ ނަގައިދިނުމުގައި ބަލަންޖެހޭ އުޞޫލުތަކާއި، އެހެން ވަޒީފާއެއް އަދާކުރިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ކާކުގެ މައްޗަށްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: އެސް.ޓީ.އޯގެ ލ.ފޮނަދޫ ފިހާރައިގެ ހެޑް ކޭޝިއަރުގެ ސުޕަވައިޒަރީ ލޮގިން ބޭނުންކޮށް މުދާ ނުލިބި ސޭލްސް ރިޓާން ހަދާފައިވާކަން ފާހަގަވެ ސްޓޮކް ވޭރިއަންސް ފެނުމުން، އިދާރީ ތަޙްޤީޤަކަށްފަހު އޭނާ ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށް ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެންގިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން، ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކޮށް ވަކިކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެން މުސާރައާއި އިނާޔަތް ދިނުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އެސް.ޓީ.އޯ އިން ބުނީ ޓްރައިބިއުނަލުން ހަރުކަށި މިންގަނޑެއް ތަޠުބީޤުކުރި ކަމަށާއި، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރި ކަމަށާއި، އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީ ރުޖޫޢަކުރުން ނުވާނެ ކަމަށާއި، އެހެން ވަޒީފާއެއް އަދާކުރިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ނުލާން ކަމަށާއި، އެއް ހެކިވެރިއެއްގެ ހެކިބަސް ޢަދުލުވެރި ނޫން ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ބިނާކޮށްފައިވަނީ ހަމައެކަނި ލޮގިން އައިޑީގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، އެ އައިޑީ އެހެން މީހުން ބޭނުންކުރި ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ހަމައެކަނި ލޮގިން އައިޑީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ވަކިކުރުމުން މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާ ނަމަވެސް، ތަޙްޤީޤީ ބަޔާން ނަގާފައިވާތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާ ކަމަށާއި، ހެޑް ކޭޝިއަރުގެ އިހުމާލުން ގެއްލުން ލިބި އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާތީ ރުޖޫޢަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދޭންޖެހޭ ކަމަށް އަޣުލަބިއްޔަތު ދެކިވަޑައިގަތެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި (ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ބިނާވުން) އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން (ޢަދުލުވެރި އިޖުރާއަތެއް ފުރިހަމަކުރުން) ޤާއިމުކުރުމަށްފަހުގައެވެ.
2. ވަކިކުރި ސަބަބު އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، ސާބިތުކުރަންޖެހޭނީ މަދަނީ މައްސަލަތަކުގެ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ ގޮތުގެ މިންގަނޑުންނެވެ.
3. ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭނީ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ފަދަ ޢަދުލުވެރި ސަބަބެއް އޮތިއްޔާއެވެ؛ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލަކީ ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ، އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވާ، ނުވަތަ ދެފަރާތުގެ އިތުބާރާއި އަމާނާތްތެރިކަން ގެއްލޭ، ނުވަތަ ވަޒީފާގެ އިލްތިޒާމުތަކާ އަސާސީގޮތުން ޚިލާފުވާ ޢަމަލެކެވެ.
4. އާންމު އުޞޫލުން މުވައްޒަފަކަށް ޚާއްޞަކޮށް ދީފައިވާ ޕާސްވޯޑަކުން ހިންގާ މުޢާމަލާތްތައް އެ މުވައްޒަފަށް ނިސްބަތްވާނެ ނަމަވެސް، އޭނާގެ ބާރުގެ ބޭރުން ހިނގިކަމަށް ބެލެވޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބު ހުރިނަމަ އިސްތިސްނާއެއް އަންނާނެއެވެ؛ ޕާސްވޯޑު އެހެން މީހަކު ބޭނުންކުރިކަމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތްކަން ދައްކާ ހެކި ހުރި ޙާލަތުގައި، ހަމައެކަނި އެ އައިޑީން މުޢާމަލާތްކޮށްފައިވުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޚިޔާނާތުގެ ސަބަބުން ވަކިކުރުމުން މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމެއް ނުވެއެވެ. [އަޣުލަބިއްޔަތު]
5. އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ކުރެވުނު ތުހުމަތުގެ މަޢުލޫމާތު އޭރު ދެވެން ހުރި މިންވަރަކުން ދީ، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމެވެ؛ ތުހުމަތާ ގުޅިގެން މުވައްޒަފުގެ ތަޙްޤީޤީ ބަޔާން ނަގާފައިވާ މި މައްސަލައިގައި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވެއެވެ.
6. ނާޖާއިޒު ގޮތުން ވަކިކުރުމުގެ އަސާސީ ޙައްލަކީ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުން ނަމަވެސް، ވަކިކުރުމުގެ ޙާލަތާއި މުވައްޒަފުގެ ޢަމަލާއި ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ވަޒީފާގެ ގުޅުން ދެމެހެއްޓޭނެ މިންވަރުގެ އިތުބާރު އޮތްތޯ ވަޒަންކުރަންވާނެއެވެ؛ މުވައްޒަފުގެ އިހުމާލުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް މާލީ ގެއްލުން ލިބި އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާ ޙާލަތުގައި ރުޖޫޢަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުން ޢަދުލުވެރިވެއެވެ.
7. ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރާއިރު ވަކިކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެން މުސާރައާއި އިނާޔަތް ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމުގައި މުވައްޒަފަށް ބޭއިންސާފު މުއްސަނދިކަމެއް ނުލިބޭނެ ގޮތަކަށް، އެހެން ވަޒީފާއަކުން ލިބުނު އާމްދަނީއަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ މުވައްޒަފު އެހެން ވަޒީފާއެއް އަދާކުރިކަން ނުވަތަ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމުގެ ޒިންމާއާ ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ އެ ވާހަކަ ދައްކާ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ.
8. މުވައްޒަފަކާމެދު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވުމަކީ ހަމައެކަނި އެ ސަބަބަށްޓަކައި އެ މުވައްޒަފުގެ ހެކިބަހުގެ ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.
9. އިސްތިއުނާފު ފޯމު ޓްރައިބިއުނަލަށް ފުރަތަމަ ފޮނުވި ތާރީޚު އިސްތިއުނާފީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައިވާނަމަ، ފައިލު ސައިޒުގެ ސަބަބުން އީމެއިލް ލަސްވެގެން ލިބުނަސް އިސްތިއުނާފު ހުށަހެޅީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ.
10. ޚިލާފު ރައުޔު (ބައެއް): ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު ދެކިވަޑައިގަތީ، ސުޕަވައިޒަރީ ޕާސްވޯޑު ހިއްސާނުކުރާކަމަށާއި ޓްރާންސެކްޝަންތައް ހަދާފައިވަނީ އޭނާގެ ލޮގިންއިން ކަމަށް މުވައްޒަފު ބުނެފައިވާ ޙާލަތުގައި، އެކަން ކުރީ އޭނާ ނޫންކަމާއި އިހުމާލެއް ނެތްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ މުވައްޒަފަށް އަންނަ ކަމަށާއި، އެކަން ސާބިތުނުކުރެވޭތީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) - ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމުގެ މާއްދާ، ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާގެ މާއްދާ އަދި ޓްރައިބިއުނަލުގެ ޙައްލުތަކުގެ މާއްދާ (ޙުކުމުގައި '32'، '33' ވަނަ މާއްދާ)
• ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ޤަވާއިދު (R-20/2015) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) - ގެއްލުން ކުޑަކުރުމުގެ މާއްދާ (ޙުކުމުގައި '31 ވަނަ މާއްދާ')
• 2017/SC-A/44
• 2018/SC-A/49
• 2014/SC-A/27
• 2017/SC-A/14
• 2019/SC-A/68
• 2019/SC-A/36
• 2016/HC-A/555
• 2021/SC-A/31,32,33,34,35