ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޝަރުވަތު ޢަބްދުލްޣަނީ (އެޑްރެސް އުނިކުރެވިފަ)
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅީ 2022/SC-A/23 ގެ އުޞޫލާއި މާނަކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 35 (ބ) ގެ މަތިން ނޫންކަމަށް ބަލައި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ މައުޟޫޢީގޮތުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކުޑަކުއްޖަކާ ގުޅޭ ޖިންސީ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ ނ. މާފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގައި އޮއްވާ، ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުގެ އެދުމުން ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ބަދަލުކުރުމަށް ދައުލަތުން 6 އޮގަސްޓް 2020 ގައި ދަޢުވާ އަނބުރާ ނަގައި، 11 ޖަނަވަރީ 2021 ގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުގެ އެދުމުގެ މަތިން އެއް ކޯޓަކުން ދަޢުވާ އަނބުރާ ނަގައި އަނެއް ކޯޓަކަށް ހުށަހަޅާ ޙާލަތުގައި، ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހަޅަންޖެހޭ މުއްދަތު ބަލާނީ ކޮން އުޞޫލަކުންތޯ، އަދި 4 މަހާއި 24 ދުވަސް ފަހުން ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށްވާ ދިފާޢު ސާބިތުވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ މިއީ އަލަށް ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއް ނޫން، ކޯޓު ބަދަލުކުރި ދަޢުވާއެއް ކަމަށާއި، އެކަމަށް ޤާނޫނީ މުއްދަތެއް ނެތްކަމަށެވެ. ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުން ބުނީ ބޭކާރު ލަސްވުމެއް ވެފައިވާކަމަށާއި ދައުލަތުން މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ނުދައްކާކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ފަނޑިޔާރު މަޒީދު ބުނީ ޝިފާޢު ޤަޟިއްޔާ ތަފާތުކަމަށާއި ލަސްވުން އެކަށީގެންނުވާ ވަރެއް ނޫންކަމަށް، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވަންޖެހޭކަމަށެވެ. ފަނޑިޔާރު ނިޔާޒް ބުނީ ކޯޓު ބަދަލުކުރުމަށް ޕީޖީއަށް ދަޢުވާ އަނބުރާ ނެގޭނެ ގޮތެއް ނެތުމުން ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ތާއީދުކުރާކަމަށެވެ. ފަނޑިޔާރު ފަރްހީޒާ ބުނީ ޝިފާޢު ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލު މި މައްސަލައަށްވެސް ހިނގާކަމަށެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B3/SHN/(32-2021)/2022/01
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް (ފަނޑިޔާ…ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް (ފަނޑިޔާރުންގެ ރައުޔު ތަފާތު)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 120 ވަނަ މާއްދާއަކީ ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށް ވެދާނެ ދިފާޢެއް ކަމަށް ޤާނޫނެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ ދިފާޢެއް ހުށަހަޅައި މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުކޮށްދީފިނަމަ ކޯޓުން ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތް ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެވެ؛ ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގައި ދަޢުވާ ނުއުފުލުމަކީވެސް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 60 ވަނަ ބާބުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށް ވެދާނެ ދިފާޢެކެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ޕެރ. 13.1، 13.2)
ދަޢުވާ ހުށަހެޅިފައިވާ ކޯޓުން ދަޢުވާ އަނބުރާ ނަގައި އެހެން ކޯޓަކަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ މުއްދަތެއް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައްވެސް ގަވާއިދެއްގައްވެސް ކަނޑައަޅާފައި ނުވެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ޕެރ. 13.6؛ ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، ޕެރ. 20)
ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ރައުޔުގައި: ހައިކޯޓުގެ ހުއްދައާއެކު 5 މަސް ފަހުން ދަށުކޯޓަށް އަލުން ހުށަހެޅި 2022/SC-A/23 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު ޝިފާޢު) ގެ ވާޤިޢާއާއި، ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުގެ އެދުމަށް ކޯޓު ބަދަލުކުރި މި މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާ ތަފާތުވާތީ، އެ ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލު އެގޮތަށް ތަޠުބީޤުކުރުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13.8، 13.9)
ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ރައުޔުގައި: ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާ ކަމެއް މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނުގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ކުރަންވާނީ އެކަށީގެންވާ އަވަސްމިނުގައި، ބޭކާރު ލަސްވުމެއް ނެތިއެވެ؛ މައްސަލަ ކޯޓު ބަދަލުކުރަންޖެހުނު ސަބަބާއި ޙާލަތަށް ބަލާއިރު 4 މަހާއި 24 ދުވަސް ފަހުން ދަޢުވާ އުފުލުމަކީ އެކަށީގެންނުވާ މުއްދަތެއް ނޫނެވެ؛ ޤާނޫނުގައި ނުބުނާ މުއްދަތެއް ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް މުޠުލަޤަށް ކުރުކޮށް ކަނޑައެޅުމަކީ ބޮޑެތި ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތައް ޖަވާބުދާރީ ނުކުރެވި ދޫވެގެންދާ، ޖިނާއީ ޢަދުލުގެ ނިޒާމުގެ މަޤްޞަދާ ފުށުއަރާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 13.10، 13.11)
ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ރައުޔުގައި: ދަޢުވާ އަނބުރާ ގެންދިއުމާއި އެއް ކޯޓުން އަނެއް ކޯޓަށް މައްސަލަ ތަޙުވީލުކުރުމަކީ ދެ ކަމެކެވެ؛ މައްސަލަ ތަޙުވީލުކުރުމަކީ ކޯޓުގެ ދާޚިލީ ކަމެއް (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/03/SC ސާކިއުލަރ؛ ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޤަވާއިދު (6) ގެ 39 ވަނަ މާއްދާ) ކަމުން، ޕްރޮސިކިއުޓްކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގައި ނުހިމެނޭ ސަބަބަކަށް، ކޯޓު ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ދަޢުވާ އަނބުރާ ނެގޭނެކަމަށް ޤަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ. (ޕެރ. 16–19)
ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔުގައި: 2022/SC-A/23 ގައި ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލަކީ ޤާނޫނުގައި މުއްދަތު ކަނޑައަޅާފައިނުވާ ކަމެއްގައި މުއްދަތު ގުނާނެ ގޮތް (މާނަކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 35 (ބ)) ކަމުން، ކޯޓު ބަދަލުކުރުމަށް އަނބުރާ ގެންދާ މައްސަލަތަކަށްވެސް އެ އުޞޫލު ހިނގައެވެ؛ ލަސްވި ފަރާތުން ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހެނީ އެކަށީގެންވާ އަވަސްމިނުގައި ބޭކާރު ލަސްވުމެއް ނެތި ކަންކޮށްފައިވާކަމެވެ؛ ލަސްވުން އެކަށީގެންވޭތޯ ބަލަންޖެހެނީ ތައްޔާރުވެފައިވާ ދަޢުވާ ފޯމާއި ލިޔެކިޔުންތައް އަނެއް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށް ނަގާނެ މުއްދަތަށެވެ. (ޕެރ. 22–24)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 92 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 2 (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހުށަހެޅި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 60 ވަނަ ބާބު
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހުށަހެޅި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނު) ގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހުށަހެޅި)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާ
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2017/R-76 (ޕްރޮސިކިއުޓްކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު (6) ގެ 39 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/03/SC (10 ސެޕްޓެމްބަރު 2012) ސަރކިއުލަރ
- 2022/SC-A/23 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު ޝިފާޢު)
- 2021/HC-B12/40 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުﷲ ރަޝީދު)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙުސައިން މަޒީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.