ނަން ފޮރުވާފައި ވ. ނަން ފޮރުވާފައި

މި ޤަޟިއްޔާގައި ފަރާތްތަކުގެ ނަން ފޮރުވާފައި.

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ފެމިލީ ކޯޓު 608/Fm-C/2023

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުއްޖާއަށް ތުރުކީގެ ރަށްވެހިކަން ހޯދުމަށް ބައްޕަގެ އިޢުތިރާޟެއް ނެތްކަމުގެ ލިޔުމުގައި ސޮއިކުރުމަށް ބައްޕައަށް އަންގައި، އިންކާރުކޮށްފިނަމަ އެކަންކަން ކުރުމުގެ ބާރު މަންމައަށް ދިން ފެމިލީ ކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ، ކޯޓުން އަމިއްލައަށް ހޯދި ބިދޭސީ ޤާނޫނާ ގުޅޭ ގޮތުން ބަސްބުނުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ، ދަޢުވާގައި އެދިފައިނުވާ ފަރުވާއެއް ދީ، ބައްދަލުކުރުމުގެ ޙައްޤަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނިންމި ނިންމުމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމަށް ހޯދާ ލިޔުންތަކާއި މަޢުލޫމާތު ޚަޞްމުންނާ ހިއްސާކޮށް ބަސްބުނުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަކީ ނެޗުރަލް ޖަސްޓިސް (hearing rule) ދެމެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމު ކަމެއް؛ މި އުޞޫލުތައް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގައި ހިމެނޭ (ޕެރ. 65-68)
2. ބިދޭސީ ޤާނޫނެއް ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ފަނޑިޔާރަށް އަމިއްލައަށް އެ ޤާނޫނު ހޯދައި ވާޤިޢާތަކަށް ތަޠުބީޤުކުރެވިދާނެ (2017/SC-A/23)؛ ޢަދުލު އިންޞާފު ޤާއިމުކުރުމުގެ ތެރޭގައި ޚަޞްމުން ހުށަނާޅާ ލިޔުންތައް ކޯޓުން ހޯދުމަކީ ދިވެހި ނިޒާމު ތަންދޭ ކަމެއް (ޕެރ. 60-62)
3. އިޖުރާއީ އައިބެއްގެ ސަބަބުން މުޅި މައްސަލަ ފާސިދުވާނީ އެ އައިބަކީ ފޫވައްޓަނިވި ސީރިއަސް އައިބެއްނަމަ؛ އެ އައިބަކީ illegality އެއްތޯ ނުވަތަ ރަނގަޅުކުރެވިދާނެ irregularity އެއްތޯ، އަދި ނިޔާއަށް އަސަރުކުރޭތޯ ބަލަންވާނެ (ޕެރ. 69-72)
4. ކޯޓުން ހޯދި ލިޔުމުގައިވާ މަޢުލޫމާތަކީ ޚަޞްމު ބަހުޘްކުރި ލިޔުމެއްގައިވާ ހަމަ އެ މަޢުލޫމާތުކަމުގައިވެ، ނަތީޖާއަށް ބަދަލެއް ނާންނާނަމަ، އެ ލިޔުމާ ގުޅޭ ގޮތުން ބަސްބުނުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމަކީ ނިންމުން ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫން (ޕެރ. 73-76)
5. ކޯޓުން ޙުކުމްކުރަންވާނީ ޚަޞްމުން ހުށަހަޅާ ވާޤިޢާތަކާއި ފައިސަލާކުރުމަށް އެދޭ ކަންކަމަށް؛ ނަމަވެސް ދަޢުވާގައި އެދުނު ފަރުވާގެ ތެރެއިން ދޭ ފަރުވާއަކީ އެދިފައިނުވާ ކަމަކަށް ގޮތް ނިންމުމެއް ނޫން (2013/SC-A/44، 2021/SC-A/49) (ޕެރ. 78-88)
6. ކުޑަކުދިންނާ ގުޅޭ ކަންކަމުގައި އެންމެ އިސްކަން ދޭންވާނީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާ؛ CRC 3(1))؛ މަޞްލަޙަތު ވަޒަންކުރަންވާނީ ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެ ޙާލަތު ވަކިން subjective މިންގަނޑަކުން، 8 (ށ) ގެ މިންގަނޑުތަކަކީ exhaustive ލިސްޓެއް ނޫން (ޕެރ. 85، 91-102)
7. ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތުގެ މިންގަނޑުތައް ފުށުއަރާނަމަ proportionality test ބޭނުންކޮށް، ކުއްޖާގެ ނަޒަރުން ވަޒަންކޮށް، ކުއްޖާއަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތް އިޚްތިޔާރުކުރަންވާނެ؛ ބެލެނިވެރިންގެ ޙައްޤަށް ރިޢާޔަތްކުރަނީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް ފައިދާވާ މިންވަރަށް (ޕެރ. 104-108، 120، 127-128)
8. ކުއްޖާއަށް ފައިދާހުރި ރަށްވެހިކަމެއް ލިބުމަށް ބަދަލުގައި ބައްދަލުކުރުމުގެ ޙައްޤު (24 ވަނަ މާއްދާ) ތަންފީޒުކުރުމުގެ މައްސަލަތައް ޝަރީޢަތުގެ ނިޒާމުން ވަކިން ޙައްލުކުރެވޭ ކަމަކަށްވާތީ، ބައްދަލުނުވުމަކީ ކުއްޖާއަށް ފައިދާވާ ކަމަކަށް ހުރަސްއެޅުމަށް ޖާއިޒު ސަބަބެއް ނޫން؛ ކުއްޖާގެ ރައުޔަށް (9 ވަނަ މާއްދާ) ބުރަދަން ދޭންވާނެ (ޕެރ. 115-129)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހަވާލާދީފައި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 19/2019 (ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3، 8 (ހ)، (ށ)، (ނ)، 9، 15، 19، 20، 21 އަދި 24 (ހ) ވަނަ މާއްދާ
• ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) (ފެމިލީ ކޯޓުން ހަވާލާދީފައި)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު R-10/2018 (ފެމިލީ ކޯޓުން ކުރާ ޙުކުމްތައް ތަންފީޛުކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު) ގެ 5 (ހ) (4)
• Convention on the Rights of the Child ގެ 2، 3(1)، 6 އަދި 12 ވަނަ މާއްދާ
• CRC Committee General Comment No. 14 (2013)
• Turkish Citizenship Law No. 5901 ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (2)؛ Regulation on the Implementation of the Turkish Citizenship Law, Article 37 (4)-(5)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/44 (އިސްމާޢީލް ޝުޖާޢު ވ. ޔޫސުފް ރިޟާ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-A/44 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޝަމްޢީލް ރަޝީދު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/49 (ދިބާޖާ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ދިވެހި ދައުލަތް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/23 (އެކްސްޕޯޓް އިމްޕޯޓް ބޭންކް އޮފް މެލޭޝިޔާ ބެރްހާދް ވ. ސަލްޓަންސް އޮފް ދަ ސީސް މެރިން ޓެކްސީ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2022/SC-A/13 (މައިނަރ އިންޓަރނޭޝަނަލް (ލަބުއާން) ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/28 (މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ ވ. މޯލްޑިވްސް ކޮލިޓީ ސީފުޑް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/108,109,110 (ޢަލީ ޒުބައިރު އާއި އިތުރު ދެ މީހަކު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/45، 2021/SC-A/30، 2022/SC-A/16,18,19 ޤަޟިއްޔާތައް
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2022/SC-A/41 (ޢާއިޝަތު ލަޠީފާ ވ. އާމިނަތު ނަސީމް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/26 (ޞަފޫރާ ނާފިޢު މޫސާ ވ. މުޙައްމަދު ޝަރީފް) (ރައްދުވާ ފަރާތުން ހަވާލާދީފައި)
• Re G (Children) [2006] UKHL 43
• Githa Hariharan v. Reserve Bank of India (1999) 2 SCC 228
• Mahabir Prasad v Mahabir Prasad [1982] 1 MLJ 189