Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2021/HC-A/301 · 30 ޖަނަވަރީ 2023 · ވަޒީފާއާބެހޭ

ފިއުލް ސަޕްލައިސް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު ޙާޝިރު

ނަތީޖާ: ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކުރުމާއި މުސާރަ ދިނުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން، ބަދަލު ނަގައިދިނުން، ނޯޓިސް ދިނުމާނުލައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 229/VTR/2019

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ތެޔޮ ޑެލިވަރީއެއްގައި ތެޔޮ މަދުވި މައްސަލައެއްގައި ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ބާޖު ކްރޫއެއްގެ މައްސަލައިގައި، ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮތްތޯ ބެލުމުގައި ޓްރައިބިއުނަލުން ތަޠުބީޤުކުރި މިންގަނޑަކީ ޞައްޙަ މިންގަނޑެއްތޯއާއި، ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށްފައިވޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ތެޔޮ ސަޕްލައިކުރާ ކުންފުންޏެއްގެ ބާޖެއްގައި ކްރޫއެއްގެ ގޮތުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރި މީހަކު، ރިސޯޓަކަށް 60,000 ލީޓަރު ތެޔޮ ޑެލިވަރީކުރިއިރު ގާތްގަނޑަކަށް 8,000 ލީޓަރު ތެޔޮ މަދުވި މައްސަލައެއްގައި ބަޔާނެއް ނަގައި، ބާޖުގެ ކެޕްޓަނާއި ފަޅުވެރިންނާއެކު ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްނުކުރާތީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ވަކިކުރުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 29 (ހ) (1) ގެ ދަށުން ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކޮށް ވަކިކުރި ދުވަހުން ފެށިގެން މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ދިނުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމި.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކުންފުނީގެ ބަހުސަކީ ޓްރައިބިއުނަލުން ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑަށްވުރެ ހަރުކަށި މިންގަނޑެއް ތަޠުބީޤުކުރިކަމާއި، ތުހުމަތު އަންގައި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަމާއި، އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާއިރު ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމާއި ބަދަލުގެ މިންވަރު މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފުކަމެވެ. މުވައްޒަފުގެ ބަހުސަކީ ޑެލިވަރީގެ ޒިންމާތައް އޮތީ ކެޕްޓަނަށްކަމާއި، ކެޕްޓަންގެ އިރުޝާދަށް ތަބާވިކަމެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ޑެލިވަރީ ނޯޓުތަކާއި ވެރިފިކޭޝަން ފޯމާއި ތަޙްޤީޤު ރިޕޯޓަށް ބަލާއިރު، ތެޔޮ މަދުވެ އެކަން ބާޖުގެ ތިން މީހުންކުރެ އެކަކުވެސް ނާންގާކަން ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާތީ، ވަކިކުރުމަކީ 23 (ށ) (2) ގެ ބާވަތުގެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށްވާތީއާއި، ތުހުމަތު އަންގައި ބަޔާން ނަގައި ސަބަބާއެކު ނޯޓިސް ދީފައިވާތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވާތީ، ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރި.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ އިޚްތިޔާރު ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތަށް ޤައިދުކުރުމެވެ؛ އަޚްލާޤު އެކަށީގެންނުވާ މުވައްޒަފަކު ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭނީ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ޙާލަތްތަކުގައެވެ (ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމުން ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމަށް ފެނުން، ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވުން). (ޕެރ. 18-19)
  2. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބު އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާ؛ ILO ކޮންވެންޝަން 158 ގެ 9 (2) (a))؛ ވަކިކުރުމުގެ ނިންމުން ބިނާކުރި ތުހުމަތުތަކުގެ ދޮގުތެދު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ސާބިތުކުރަންވާނީ މަދަނީ މައްސަލަތަކުގެ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުންނެވެ. (ޕެރ. 20، 30-32)
  3. ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުގައި، ކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތަށާއި ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަލައި، ކަން ވުމާއި ނުވުމުން ކޮންގޮތެއް ގާތްތޯ ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންވާނެއެވެ (2018/SC-A/49 ތަބާވެ). (ޕެރ. 31-32)
  4. މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުން ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވުމެވެ؛ ކޮންމެ ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލަކީ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭ ޢަމަލެއް ނޫނެވެ؛ އެކަން ހުއްދަވާނީ ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް (gross misconduct) ކަމުގައިވާނަމައެވެ، މިސާލަކަށް ވަޒީފާ އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވުން ނުވަތަ އިތުބާރާއި އަމާނާތްތެރިކަން ގެއްލޭ ކަމެއް މެދުވެރިވުން. (ޕެރ. 22، 24)
  5. ތިން މީހުންގެ އެނގުމާއި ފެނުމުގެ ތެރެއިން ކުރެވޭ ތެޔޮ ޑެލިވަރީގައި ތެޔޮ މަދުވެ، އެކަން ކުންފުންޏަށް ނާންގައި، ރިސޯޓުން ޝަކުވާކުރުމުން ބާޖު ދެއްކުމަށް އިންކާރުކުރުމަކީ ވަޒީފާގައި އިހުމާލުވެ ޚިޔާނާތްތެރިވުމެއްކަމަށް މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާނަމަ، އެއީ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ގައިވާ ބާވަތުގެ ޢަމަލެކެވެ؛ އެފަދަ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާގައި ނުބެހެއްޓުމަށް ނިންމުމަކީ ޖާއިޒު ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 33-34)
  6. އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމުގެ ތެރޭގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ދެވެން ހުރި މިންވަރަކަށް ދިނުމާއި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުން ހިމެނެއެވެ؛ ޤާނޫނީ ޙައްޤުތައް ބުނެދީ ތުހުމަތު ސާފުކޮށްދީގެން ބަޔާނެއް ނަގައި، ވަކިކުރި ސަބަބު ނޯޓިސްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެއެވެ. (ޕެރ. 23، 35-37)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.