އަލިބޭ މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޙުސައިން ޢަބްދުﷲ ދީދީ

ނަތީޖާ: ބައެއް ބަދަލުކުރި: ނާޖާއިޒުކޮށް ވަކިކުރިކަން ޤާއިމް، ވަޒީފާ އިޢާދަކޮށް މުސާރަ/އިނާޔަތް ދިނުމުގެ ބައި ބާޠިލުކޮށް 6 މަސްދުވަހުގެ އަސާސީ މުސާރަ (2400 ޑޮލަރު) ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ދިނުމަށް

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 19/VTR/2022

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ލިޔުމުން އާނުކޮށް ކުރިއެކޭ އެއްގޮތަށް ދެމިގެންދިޔަ 1 އަހަރުގެ ވަޒީފާ އެއްބަސްވުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 13 (އ) ގެ ދަށުން މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިނުވާ (ދާއިމީ) އެއްބަސްވުމެއްތޯ، ނުވަތަ މުއްދަތު ހަމަވެގެން 13 (ބ) ގެ ދަށުން ނިމުނު އެއްބަސްވުމެއްތޯ؛ އަދި ފަރުވާއެއްގެ ގޮތުގައި ވަޒީފާ އިޢާދަކޮށް ފާއިތުވި މުއްދަތުގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތް ދިނުމަށް ނިންމިދާނެތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) (ޖުމްލަ މުއްދަތު 2 އަހަރަށްވުރެ އިތުރުވުން) އާއި (އ) (މަޤްޞަދު ނުވަތަ ނަތީޖާއަކީ އާދައިގެ މަތިން އަބަދުވެސް ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތެއް ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ކުރުންމަތީ ދެމިހުރުން) އަކީ ވަކިވަކިން ހިނގާ މުސްތަޤިއްލު ދެ ޤާނޫނީ އިފްތިރާޟް؛ (އ) ގެ ދަށުން ދާއިމީ އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ބެލުމަށް 2 އަހަރު ވަޒީފާގައި ހޭދަކުރުން ލާޒިމެއް ނުކުރޭ (ޕެރ. 23-29)
2. 13 (އ) ގައިވާ "ވަކިމުއްދަތެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ" މި ޢިބާރާތަކީ ލިޔުމުގެ ކުށެއް ނޫން؛ (ކ) އާއި (އ) މުސްތަޤިއްލު އިފްތިރާޟްތަކެއްކަމަށް މާނަކުރުމުން 13 (ބ) ގެ މަޤްޞަދު ނުގެއްލޭ (ޕެރ. 28-29)
3. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުން ލިބިދޭ ޙައްޤުތަކަކީ އެންމެ މަދުވެގެން ކަށަވަރުވާ ޙައްޤުތައް (minimum rights) ކަމުން، ވަޒީފާގެ މައްސަލަތަކުގައި އެއްބަސްވުމުގެ މައްޗަށް އިސްވާނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު؛ ޤާނޫނީ އިފްތިރާޟަށް ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ އުޞޫލުތަކުން ތަޢުނުކޮށް ގޮތް ނުނިންމޭ (ޕެރ. 35-36)
4. އެއްބަސްވުމުގެ ޝަރުޠުތައް ބަދަލުކުރެވޭނީ ލިޔުމުން ދެފަރާތުން ސޮއިކޮށްގެންކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ލިޔުމުން އާނުކޮށް ޢަމަލީ ގޮތުން ދެމިގެންދިޔަ އެއްބަސްވުމަކީ އާކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރީ މާއްދާގެ ދަށުން ހަމަ އެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް (1 އަހަރަށް) އާކުރެވުނު އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ނުބެލެވޭ (ޕެރ. 30-34)
5. ވަގުތީ އެއްބަސްވުމެއްގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ނޯޓިހަކާ ނުލައި އެއްބަސްވުން ނިމޭނެ (13 (ބ))، ނަމަވެސް (ކ) ގެ ޙާލަތުގައި ވަޒީފާގެ ގުޅުން ދެމިގެންދޭ (ޕެރ. 20، 28)
6. ވަޒީފާއިން ނާޖާއިޒުކޮށް ވަކިކުރެވޭ މުވައްޒަފަކަށް ދެވޭ އަސާސީ ޙައްލަކީ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުން ނަމަވެސް، އިޢާދަނުކުރެވޭ މިންވަރަށް އިތުބާރު ގެއްލުން ފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި އެކަމަށް ހުރަސްއެޅޭ؛ މިކަން ވަޒަންކުރުމުގައި ވަކިކުރި ލިޔުމުގައިވާ ސަބަބުގެ ބޭރުން ހިނގި ކަންކަމަށްވެސް ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެ (2018/SC-A/49) (ޕެރ. 41-50)
7. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުން ގެއްލުނު ހުރިހާ މުސާރައާއި އިނާޔަތް ދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ލާޒިމު ކަމެއް ނޫން؛ ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅަނީ ވަޒީފާގެ ބާވަތް، ހޭދަކުރި މުއްދަތު، މުސާރަ، ޢުމުރު، ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް މުވައްޒަފު ކުރި މަސައްކަތް، ނުޙައްޤު މުއްސަނދިކަން ފަދަ ކަންކަމަށް ބަލައި؛ ވާޤިޢާތައް ކަށަވަރުކުރެވޭނަމަ އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަށް ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅިދާނެ (ޕެރ. 51-60)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 (ށ)، (ނ)؛ 13 (ހ)، (ނ)، (ބ)، (ޅ)، (ކ)، (އ)؛ 16 (ހ)؛ 29 (ހ) (1)، (3)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ (ހ)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 އަދި 68 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ރ)
• ILO Termination of Employment Convention, 1982 (No. 158) Art. 2(2)؛ Termination of Employment Recommendation, 1982 (No. 166)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/49 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/70 (ކޮރަލް ގޭޓް މޯލްޑިވްސް ވ. އައިމާ ކޮންސްޓްރަކްޝަން) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހަވާލާދީފައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/12 (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހަވާލާދީފައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/14 (ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ޕލކ ވ. ފާޠިމަތު މަލީޙާ ޖަމާލް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ [2021] SC 35 (އާމިނަތު އަރީޖް ޙުސައިން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ [2021] SC 15 (ކްރައުން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢަބްދުﷲ އާނިސް އަދި އިތުރު 21 ފަރާތެއް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/22 (ޙުސައިން ނަޒީފް ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/36 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. އަސްފާޤު ވަޙީދު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/27 (ޢަލީ ވަޙީދު ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް އެންޑް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/30 (މުޙައްމަދު ނަދީމް ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/30 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު) އަދި 2019/SC-A/35 (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހަވާލާދީފައި)
• ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/364 ޤަޟިއްޔާ
• ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/280 (ޕްރިސިޝަން މެރިން ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢަބްދުއްރައްޒާޤު ޢަލީ)
• ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/111 ޤަޟިއްޔާ (ރައްދުވާ ފަރާތުން ހަވާލާދީފައި)