މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް ވ. މީޑިއާ ނެޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: ނިންމި ގޮތް ފައިލުގައި ނެތް (ބެލުނު ހުރިހާ ނުކުތާއެއްގައި ދަށުކޯޓުގެ ވަގުތީ އަމުރަށް ތާއީދުކުރޭ)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-B3-CR1/VA/2022/01

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ސިވިލް ކޯޓުން މީޑިއާ ނެޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ އެދުމަށް، އެމް.އެން.ޑީ.އެފްއަށް ކޭބަލް ޓީވީ ޚިދުމަތް ހޯދުމުގެ އިޢުލާނާ ގުޅިގެން އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް ނޭޅުމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސަށް އަންގައި ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރު، ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ޝަރުޠުތަކާއި ސުޕްރީމް ކޯޓާއި ހައިކޯޓުގެ ސަވާބިޤުތަކާ އެއްގޮތްތޯ؛ އަދި ދަށުކޯޓުގައި ނުނަގާ ނުކުތާއެއް އިސްތިއުނާފުގައި ނެގިދާނެތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރެފިނަމަ ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެ ހިނގައިދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ ސަބަބުތައް ހުރިނަމަ، ނުވަތަ މައްސަލާގައި ހިމެނޭ ފަރާތަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ، ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
2. ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަކީ ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރީ ބާރެކެވެ؛ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައިވެސް ކޯޓުން އެ މައްސަލައެއްގެ ޙަޤީޤަތްތަކާއި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ވަކިން ބަލައި ވަޒަންކުރަންވާނެއެވެ.
3. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅި ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ޢާންމު ތިން ޝަރުޠަކީ: (1) އެދޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙުތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި އޮތުން، (2) ވަގުތީ އަމުރަކާނުލައި އަޞްލު ދަޢުވާ ލަސްވެގެން ހިނގައްޖެނަމަ ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލެއް އޮތުން، (3) އެދޭ ފަރާތަށް އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަ ނުވަތަ ހައިސިއްޔަތު ޤާނޫނީގޮތުން ލިބިގެންވުން.
4. ހައިކޯޓުން އިސްތިއުނާފު ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކޮށްގެން ކަމުން، ދަށުކޯޓުގައި ނުނަގާ ނުކުތާއެއް (ވަގުތީ އަމުރުގެ ސަބަބުން އަސަރުފޯރާ ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ މަޞްލަޙަތު) ހައިކޯޓުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނަގައިގެން ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނގަޅުނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ނުކުތާއެއް ނުވެއެވެ.
5. ދެފަރާތުގެ ވާހަކައަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ސިވިލް ކޯޓުން ކުރިން ބެލި ޙަޤީޤަތް އެއްގޮތް ހައިކޯޓު ޤަޟިއްޔާއެއް (2019/HC-A/431) ގެ އަލީގައި މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް އޮތުމުގެ އިޙުތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުކަމަށް ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅުނޫންކަމަށް ނުފެނެއެވެ.
6. ނުރައްކާ ނުވަތަ ގެއްލުން ވަޒަންކުރުމުގައި ވަގުތީ އަމުރު ނެރެފިނަމަ އަނެއް ޚަޞްމަށް ކުރިމަތިވާ ގެއްލުމަށްވެސް ބަލަންވާނެއެވެ؛ އެ ގެއްލުން މާލީގޮތުން އަގުކުރެވިދާނެތޯއާއި، އިޢާދަ ނުވަތަ އިޞްލާޙު ނުކުރެވޭނެ ގެއްލުމެއްތޯ ބަލަންވާނެއެވެ؛ ބަދަލު ދެވޭނެ ގެއްލުމަކީ ޢާންމުކޮށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރެންޖެހޭ ޙާލަތެއް ނޫނެވެ؛ ނަމަވެސް މައުޟޫޢީ ޙައްޤު އެކީއެކަށް ގެއްލިދާނެ ޙާލަތާއި ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެ އެހެން ޙާލަތްތައް ތަފާތުކުރަންވާނެއެވެ.
7. ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމެއްނެތި ދަޢުވާ ލަސްވުމުން ލިބިދާނެ ގެއްލުން ނުވަތަ ނުރައްކާ ވަޒަންކުރަންވާނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އެސް.ޕީ.އެޗް ވ. ޖުމެއިރާ ([2021] SC 28) ގައި ބަޔާންކުރާ 'ބެލެންސް އޮފް ކޮންވީނިއަންސް ޓެސްޓް' އިންނެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު (ސިވިލް ޕްރޮސީޖަރ) – ވަގުތީ އަމުރުގެ މާއްދާ (މާއްދާ ނަންބަރު ލިޔުމުގައި '335' ކަމަށް، އަކުރު އޮޅިފައި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) – ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގެ ހެކިތަކާއި ދިފާޢު އަސާސްކޮށްގެންކަމުގެ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައި '23 ވަނަ މާއްދާ')
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ޤަޟިއްޔާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: އެސް.ޕީ.އެޗް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޖުމެއިރާ މެނޭޖްމަންޓް ސަރވިސަސް (މޯލްޑިވްސް) ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް [2021] SC 28
• ސުޕްރީމް ކޯޓު [2021] SC 111 (އުރީދޫ މޯލްޑިވްސް ވ. އަމީން ކޮންސްޓްރަކްޝަން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު [2021] SC 75 (ކަޕޫރުﷲ ޔޫސުފް ވ. މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2015/SC-A/27 (ސްޓޭޓް ބޭންކް އޮފް އިންޑިޔާ ވ. އަޙްމަދު ޙަމީދު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2009/SC-A/05 (އަޙްމަދު ޢާރިފް ވ. ޢަބްދުﷲ ޢާރިފް)
• ހައިކޯޓު 2019/HC-A/287
• ހައިކޯޓު 2013/HC-A/379
• ހައިކޯޓު 2013/HC-A/149
• ހައިކޯޓު 2019/HC-A/431
• ހައިކޯޓު 2021/HC-A/277 (ދ. ކުޑަހުވަދޫ ކައުންސިލްގެ އިދާރާ ވ. އިސްމާޢީލް ރަޝީދު)