Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2022/HC-A/138 · 31 އޮކްޓޫބަރު 2023 · ރަޖިސްޓްރާގެ ނިންމުން އަލުންބަލައި ނިންމި ނިންމުން

ޢަބްދުﷲ ޝަފީޢު މަޙްމޫދު

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ ޙުކުމުގެ ތާރީޚުން 3 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހަޅައިފިނަމަ އެ ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލަންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައެޅި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 02/Cv-C(A)/2022

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ އިޞްލާޙުގެ ކުރިން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު ހިންގުމުގެ އިސްމަޤާމެއްގެ މުވައްޒަފަކު، އިޞްލާޙުގެ 3 މަސްދުވަސް ފަހުން ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ދަޢުވާ އެ ކޯޓަށް ނުބެލޭނެކަމަށް ރަޖިސްޓްރާރ ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއްތޯ؛ އެ އިޞްލާޙު ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤުކުރެވޭނެތޯ، ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ދެމިއޮތްތޯ، އަދި ދަޢުވާ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވަނީ ކޮންތާކަށްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރަންވާނީ ކުރިއަށްކަމުގެ އުޞޫލު (Nova constitutio futuris formam imponere debet non praeteritis) ގެ ދަށުން، މާނަކުރުމުގެ ހަމަތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާ އެއްގޮތަށް، މަދަނީ މައުޟޫޢީ ޤާނޫނުތަކުގެ ޢާއްމު އުޞޫލަކީ ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤު ނުކުރުމެވެ؛ އެކަމަކު މަދަނީ އިޖުރާއީ ޤާނޫނެއް ނުވަތަ އިޖުރާއީ މާއްދާއެއް، ޤާނޫނުގައި އެހެންގޮތަކަށް ބުނެފައި ނުވާނަމަ ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 34-35، 38-39)
  2. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ އިޞްލާޙުން ކުރިން ސިވިލް ކޯޓުގެ އިޚްތިޞާޞްގައިވާ ދަޢުވާތައް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ބަދަލުކުރުމަކީ ދަޢުވާކުރުމުގެ މަޙައްލަށް ގެނެވުނު އިޖުރާއީ ބަދަލެއް ކަމުން، ދަޢުވާކުރުމުގެ މަޙައްލާ ގުޅޭ މާއްދާތައް ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 40)
  3. އަޙްމަދު މާޖިދު ވ. ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލަށް ތަބާވެ ސިވިލް ކޯޓުން ދަޢުވާ ބަލައިނުގަތުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ؛ ނަމަވެސް ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާ ޢާއްމު ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނަތީޖާ ބަދަލުކުރުވާފަދަ ޚާއްޞަ ވާޤިޢާތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ މައްސަލައިގެ މުހިއްމު ވާޤިޢާއެއް ތަފާތުވާ ޙާލަތުގައި، އެ ތަފާތުގެ މިންވަރަށް މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުގެ ނިންމުމާ ދުރަށް ދަށު މަރުޙަލާގެ ކޯޓަކަށް ދެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 43-45)
  4. ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 އަދި 16 ވަނަ މާއްދާތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނެއްގެ ޞަރީޙަ ބަހުން މެނުވީ ހަނިނުކުރެވޭނެ ޙައްޤެކެވެ؛ އިޖުރާއީ އިޞްލާޙެއް ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤުކުރުމުގެ ނަތީޖާއަކަށް ކުރިން ލިބިފައިވާ މައުޟޫޢީ ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު މުޅިން ނެތިގެންދިއުން ވާނަމަ، އެގޮތަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 38.3، 46، 48-49)
  5. ދަޢުވާކުރުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިފައިވާ މަޙައްލެއްގައި ދަޢުވާ ހުށަހަޅައި ބަލަމުންދަނިކޮށް އިޖުރާއީ ސަބަބަކާހުރެ ދަޢުވާ ބާޠިލުވެ، އަލުން ހުށަހެޅުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ ޙާލަތަކީ އަޙްމަދު މާޖިދު ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅި ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތުގެ އުޞޫލުގެ އިސްތިސްނާއީ ޙާލަތެކެވެ؛ އަދި ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުން ގޮތްނިންމުމަށް ހޭދަވި މުއްދަތަކީވެސް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ވާޤިޢާއެކެވެ. (ޕެރ. 47، 49-50)
  6. ދަޢުވާ ހުށަހަޅަންޖެހޭ މަޙައްލު ނުވަތަ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ތަނާމެދު އުފެދޭ ސުވާލަކީ ޚާލިޞް އިޖުރާއީ ސުވާލެކެވެ؛ އެއްވެސް މަޙައްލެއްގައި މައުޟޫޢީގޮތުން ބަލައި ނިންމާފައިނުވާ ހިންގުމުގެ އިސްމަޤާމެއްގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ މައްސަލައެއް، 6 ވަނަ އިޞްލާޙަށް ފަހު ބަލަންޖެހޭނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުންނެވެ. (ޕެރ. 52-53)
  7. ދަޢުވާގެ މަޙައްލު ގެއްލިފައިވާ ޙާލަތުގައިވެސް، މައްސަލަ އަނބުރާ ނުގެންދާނަމަ ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ޤާނޫނީ ނުކުތާއަށް ގޮތްކަނޑައެޅުމަކީ ކޯޓުގެ ޒިންމާއެކެވެ (ބަނީ ހޯލްޑިންގްސް ޤަޟިއްޔާ). (ޕެރ. 51)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.