ޔޫސުފް ނަޢީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ފޮނުވި

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފަކަށް ރިޝްވަތު ދިނުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 135 ވަނަ މާއްދާ، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 510 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ)، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1201 ވަނަ މާއްދާ އާއި 1202 ވަނަ މާއްދާ

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 699/Cr-C/2021

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޝަރީޢަތް ފެށުމަށްފަހު ދައުލަތުން ހާމަކުރި ހެކި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 135 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަލައިގަތުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ކަމެއްތޯ، ރިޝްވަތު ދިނުމުގެ ކުށުގެ ޢުންޞުރުތައް (ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތާ ގުޅޭ ޢުންޞުރު ހިމެނޭ ގޮތުން) ސާބިތުކުރުމާ ބެހޭ ދިފާޢުގެ ބަހުސްތަކަށް ދަށުކޯޓުން ގޮތެއް ނުނިންމުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުތޯ، އަދި އަދަބާ ބެހޭ ހުށަހެޅުމަށް 1.5 ގަޑިއިރު ދިނުމާއި ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1201 އަދި 1202 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ޔޫސުފް ނަޢީމްގެ ޙިއްޞާ އޮންނަ ކުންފުންޏަކަށް (ޓޫ ޖީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް) އެމް.އެމް.ޕީ.އާރު.ސީ މެދުވެރިކޮށް ވ.އާރަށް ކުއްޔަށް ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުމުގެ މުޤާބިލުގައި، އޭރުގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމަށް 2015 ސެޕްޓެންބަރު 15 ގައި 1,000,000 ޑޮލަރު ރިޝްވަތުގެ ގޮތުގައި ދިން ކަމުގެ ދަޢުވާ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 510 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އުފުލިއެވެ. ދިފާޢީ ހެކިންގެ ހެކިބަސް ނެގުމަށްފަހު 2022 އޮކްޓޫބަރު 4 ގައި ދައުލަތުން 135 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިތުރު ލިޔުންތަކެއް ހާމަކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ދައުލަތުން ފަހުން ހާމަކުރި ހެކި 135 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަލައިގަނެ، ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 3 އަހަރާއި 2 މަހާއި 12 ދުވަހުގެ ޖަލު އަދަބު ކަނޑައަޅައި، އެހެން އަދަބަށް ބަދަލުކުރަން ފެންނަ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކި ބަލައިގަތީ ގުޅުމެއްނެތް މާއްދާއަކުން ކަމަށާއި، ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުގެ ޢުންޞުރު ސާބިތުނުވާ ކަމަށާއި، އަދަބާ ބެހޭ ހުށަހެޅުމަށް 1.5 ގަޑިއިރު ދިނުމާއި 1201/1202 އަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރުމަކީ ގޯސް ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ހެކިތަކަކީ ހެކިންގެ ކްރެޑިބިލިޓީއަށް ހުށަހެޅި ހެކި ކަމަށާއި، ރައީސުގެ ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތު މުޢާމަލާތުގައި ހިމެނޭ ކަމަށާއި، މުއްދަތާއި އަދަބު ކަނޑައެޅުމަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޚްތިޔާރު ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: 135 ވަނަ މާއްދާއަކީ ހާމަކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާއެއް ކަމުން އެއިން ހެކި ބަލައިގަތުމަކީ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތް، ޤާނޫނުގައި ނެތް އިޖުރާއަތެއް ތަޠުބީޤުކުރުން ކަމަށާއި، އިޢުތިރާޟުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމަކީ އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތަށް ހުރަސްއެޅުން ކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ. ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތާ ގުޅޭ ދިފާޢުގެ ބަހުސްތަކާ މެދު ދަށުކޯޓުން ގޮތެއް ނުނިންމާ، އޮފިޝަލް އެކްޓް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާއިރު ޢުންޞުރުތައް ސާބިތުވާކަން ނޭނގޭ ކަމަށާއި، އަދަބާ ބެހޭގޮތުން އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ނުދީ، 1201/1202 އަށް ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް ރިޢާޔަތް ނުކުރީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 135 ވަނަ މާއްދާއަކީ ހެކި ހާމަކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ދެމިއޮތުމާ ބެހޭ މާއްދާއެއް ކަމުން، އެ މާއްދާގެ މައުޟޫޢަކީ ހެކި ބަލައިގަތުން ނޫނެވެ. ހެކި ހާމަކުރުމާއި ހުށަހެޅުމާއި ބަލައިގަތުމަކީ ތަފާތު ތިން މަރުޙަލާއެއް ކަމުން، 135 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހެކި ބަލައިގަތުމަކީ ސުވާލާ ގުޅުމެއްނެތް މާއްދާއެއް ތަޠުބީޤުކުރުމެވެ. (ޕެރ. 76-80، 89)
2. ހެކިވެރިޔާގެ ކްރެޑިބިލިޓީ، އެކިއުރަސީ އަދި ރިލައަބިލިޓީއާ މެދު ސުވާލު އުފައްދަންވީ ޙަޤީޤީ މަޙައްލަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 147 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކްރޮސް އެގްޒަމިނޭޝަންގެ މަރުޙަލާއެވެ. ކްރޮސް އެގްޒަމިނޭޝަން ނިމުމަށްފަހު ރިބަޓަލް ނުވަތަ ކްރެޑިބިލިޓީ ހެކި ހުށަހަޅާނެ އިޖުރާއަތެއް ޤާނޫނުގައި ނެތްއިރު، ޤާނޫނުގައި ނެތް އިޖުރާއަތެއް ފަނޑިޔާރު އީޖާދުކޮށް ތަޠުބީޤުކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތް ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 92-93، 121، 141)
3. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 83 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 145 ވަނަ މާއްދާގައި ހެކި ހުށަހެޅުމާއި ބަލައިގަތުމުގެ ވަކި އިޖުރާއަތެއް ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، އެ އިޖުރާއަތުގައި ނެތް ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ އެ މާއްދާތަކާ ޚިލާފުވުމެވެ. އަޑުއެހުންތައް ނިމުމަށްފަހު އާ ހެކި ބަލައިގަނެވޭނީ 151 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ޙާލަތުގައެވެ. (ޕެރ. 126-130)
4. އިޚްތިޔާރީ ބާރުގެ ދަށުން ހެކި ބަލައިގަނެވޭ ޙާލަތުގައިވެސް ހެކި ބަލައިގަތުމުގެ ޢާންމު އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ދެކޮޅު ފަރާތަށް އިޢުތިރާޟު ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދީ، އެ އިޢުތިރާޟާ މެދު ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ. ހެކިތަކަށް ޠަޢުނުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ނިގުޅައިގަތުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދޭ އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތާއި ޑިއު ޕްރޮސެސްއާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 122، 131-134، 138-140)
5. ފަނޑިޔާރުން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބަރޯސާވާންވާނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާއި އިޖުރާއަތްތަކަށެވެ. އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ޤާނޫނުތަކާއި ނިންމުންތަކަކީ ޕަރސުއޭސިވް އެހީއެއްގެ ގޮތުގައި (ޚާއްޞަކޮށް ދިވެހި ޤާނޫނުގައި އޮޅުމެއް ހުރިނަމަ) ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެ ކަންކަމެވެ. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 68 ވަނަ މާއްދާގެ މާނައަކީ ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ޤާނޫނުތައް އަކުރުން އަކުރަށް ތަޠުބީޤުކުރުން ނޫނެވެ؛ އަދި ޢަމަލުކުރަން ނުފަށާ ޤާނޫނެއްގެ މާއްދާތައް ޤާނޫނީ މަޞްދަރެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 107، 109-120)
6. ކުށުގެ އެންމެހައި ރުކުންތައް، މާއްދީ ރުކުނާއި މަޢުނަވީ ރުކުން ("އެނގިހުރުން") ހިމެނޭގޮތުން، އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުކުރުމަކީ ދައުލަތުގެ ޒިންމާއެވެ. ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން ކޮންމެ ޢުންޞުރެއް ސާބިތުވޭތޯ ފަނޑިޔާރު ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށެއްގެ ތަޢުރީފު ނުވަތަ ރުކުންތައް ފުޅާކުރުމުގެ ނުވަތަ ބަދަލުކުރުމުގެ ބާރު ކޯޓުތަކަށް ނެތެވެ. (ޕެރ. 174، 178-180، 186-188)
7. ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 510 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ރިޝްވަތުގެ ކުށަކީ quid pro quo ގެ އުޞޫލުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ކުށެއް ކަމުން، ދެވުނު މަންފާ، އެ މަންފާ ދެވުނީ ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައިކަން، އަދި ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފުގެ "އޮފިޝަލް އެކްޓް" (ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުން އަދާކުރަންޖެހޭ ވާޖިބު) ސާބިތުކުރަންވާނެއެވެ. ރިޝްވަތު ދެވުނު ކަމަށްބުނާ ކަމެއް ކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ބާރު ނުވަތަ އިޚްތިޔާރު އެ މުވައްޒަފަށް އޮތްތޯ ނުބަލައި ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޢުންޞުރުތައް ސާބިތުވާކަން ނޭނގޭ ޙާލަތެއްގައި ކުށް ސާބިތުކުރުމެވެ. (ޕެރ. 181، 193-198)
8. ކުށުގެ ޢުންޞުރުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ދިފާޢުން ދަށުކޯޓުގައި އުފައްދާ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ނުދީ، ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް ތަޖާހުލުކޮށްލުމަކީ އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތާއި މައުޞޫމްކަމުގެ ޤަރީނާއާ ކުށުން ބަރީއަވުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ ދުސްތޫރީ ޙައްޤުތަކަށް އުނިކަން ގެނެސްދޭ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 176، 188-192)
9. ކުށް ސާބިތުވުމަށްފަހު އަދަބާ ބެހޭ ހުށަހެޅުމަށް ތައްޔާރުވުމަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއި ވަސީލަތް (ވަކީލުންނާ މަޝްވަރާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ހިމެނޭގޮތުން) ދޭންވާނެއެވެ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)، އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގެ އުޞޫލުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އަދި 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)). ޙުކުމްކުރުމަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރެއް ފޮނުވުމަކީ އަދަބާ ބެހޭ ހުށަހެޅުމަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމެއް ނޫނެވެ. ތާވަލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު އިންސާފުވެރި މިންގަނޑުތަކުގެ ތެރެއިން ބޭނުންކުރަންވާނެ ކަމަށާއި، ފުރުޞަތަށް އެދުން ރައްދުކުރާނަމަ ސަބަބު ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 223-235، 276-278)
10. ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1201 އަދި 1202 ވަނަ މާއްދާއިން ޖަލަށްލުމަކީ އަސާސީ އަދަބަށް ވިޔަސް ހަމައެކަނި އަދަބަށް ނުވާން ޖެހޭ ޙާލަތްތަކާއި މަސްހުނިކޮށް އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިކޮށްދެއެވެ. އެ މާއްދާތަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކޮށް، ޤާނޫނީ އަސާސެއް ބަޔާންނުކޮށް މަސްހުނިކޮށް އަދަބު ނުކަނޑައަޅަން ނިންމުމަކީ އެ މާއްދާތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެކެވެ؛ އިޚްތިޔާރީ ނިންމުމެއް ވިޔަސް ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ޤާނޫނީ ހަމަތަކުން ޖަސްޓިފައިކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 245-257)
11. ހެކި ވަޒަންކުރަނީ ޖުމްލަ ހެކިތަކުން ކުރެވޭ ދޭހައިގެ މައްޗަށް ކަމުން، ޤާނޫނީ އިމުން ބޭރުން ބަލައިގަތް ހެކިތަކަށް ބުރަދަން ދީގެން ކުރެވުނު ނިންމުމެއް ޤާއިމުނުވާނެއެވެ؛ ދަށުކޯޓުގައި ނުބެލި ކަންކަން ހުރުމުން ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 32 އަދި 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، އެ ހެކި އެއްފަރާތްކޮށް، ދިފާޢުގެ ބަހުސްތަކާ މެދު ގޮތް ނިންމުމަށް މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 258-262)
12. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ސަލީމް) 135 ވަނަ މާއްދާގެ ހާމަކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހިނގަނީ ފަރާތަކަށް "އިތުރު ހެއްކެއް ލިބިއްޖެ" ޙާލަތުގައެވެ؛ ޝަރީޢަތް ފެށުމަށްފަހު ދައުލަތުން އިތުރަށް މަސައްކަތްކޮށް ހޯދާ ހެކި އެ މާއްދާގެ ދަށުން ހާމަކުރުމަށް ފުރުޞަތު ދިނުމަކީ އެ މާއްދާގެ ރޫޙާއި މަޤްޞަދާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. ޤާނޫނުގެ ބަހުން ދޭހަވާ ޢާންމު މާނަ ފުޅާކުރުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ (މާނަކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 3 ވަނަ މާއްދާ). (ޕެރ. 265-270)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 1، 83 (ހ)، 135، 145، 147، 151 (ނ) އަދި 160 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ގެ (i)، 510 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ)، 1201 އަދި 1202 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42، 51 (ބ)، 51 (އ)، 51 (ޅ)، 68 އަދި 142 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 02/2021 އުޞޫލު (ޝަރީޢަތުން އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާ އަދި 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2022 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) - އޭރު ޢަމަލުކުރަން ނުފަށާ ކަމަށް ފާހަގަކުރެވިފައި
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: ޚަދީޖާ އިބްރާހީމް ދީދީ ވ. ދަ މޮރިޝަސް ކޮމާޝަލް ބޭންކް (މޯލްޑިވްސް) ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް [2022] SC 46
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް 2020/SC-A/93
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޢަލީ ޙަސަން [2021] SC 30
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: މީޑިއާނެޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ 2016/SC-A/23
• ހައިކޯޓު: ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް 2022/HC-B12/48
• ހައިކޯޓު: ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢިރުފާން ތަޤިއްޔު 2023/HC-B12/71
• ހައިކޯޓު: ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙަސަން މުނާޒް 2023/HC-B12/5
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އ.ޚ.މ [2022] SC 39 (ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: އިސްމާޢީލް އިފްހާމް މުޙައްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް [2022] SC 58 (ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)
• ހައިކޯޓު: އަޙްމަދު ކިރިކް ރިޟާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް 2023/HC-B12/15 (ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)
• ހައިކޯޓު: ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އިބްރާހީމް ޝާހިދު 2020/HC-A/40 (ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)
• ހައިކޯޓު: 2016/HC-A/457؛ ކްރިމިނަލް ކޯޓު: 629/Cr-C/2020، 758/Cr-C/2015 (ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)
• Blunden v. United States, 169 F.2d 991 (6th Cir. 1948) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
• ހައިކޯޓު: 2023/HC-A/122 (ވާޤިޢާތައް އެ ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަށް)