ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތައް ބާޠިލު؛ މައްސަލަތައް އެ ކޯޓުތަކަށް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ މައްސަލަތަކެއް ކަމަށާއި އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަލައިގަންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް ކަނޑައެޅި

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، މުރާޖަޢާކޮށްދިނުމަށް އެދި ހުށަހެޅި ފޯމާމެދު ނިންމިގޮތް، އިޚްތިޞާޞް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ ނައްސުތައް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 155 ވަނަ މާއްދާ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 69 ވަނަ މާއްދާ، މި ޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 5، ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް (territorial/regional jurisdiction)، މައުޟޫޢީ އިޚްތިޞާޞް ނުވަތަ ކަމުގެ އިޚްތިޞާޞް (subject matter jurisdiction)، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ، އިޚްތިޞާޞްއާ ގުޅޭ މާއްދާތައް އެއް ރޮއްޖަކުން ކިޔުން، ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް އެއް ކޯޓަށް ވުރެ ގިނަ ކޯޓުތަކަށް ލިބޭ ޙާލަތް (multiple venues)، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްއަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރީ ބާރު (prosecutorial discretion)، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 220 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/9 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)

ދަށު ކޯޓު: ށ. ފުނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު C15C/2024/4

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ބެލުމުގެ ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް އެއް ކޯޓަށް ވުރެ ގިނަ ކޯޓުތަކަށް ލިބޭ ޙާލަތުގައި، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ ބިންގާތަކުގެ ތެރެއިން ވަކި ބިންގާއަކަށް އިސްކަން ދޭންޖެހޭތޯއާއި، ދަޢުވާ އުފުލާނެ ކޯޓު އިޚްތިޔާރުކުރުމަކީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އިޚްތިޔާރީ ބާރެއްތޯ؛ އަދި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓެއްގެ މައުޟޫޢީ އިޚްތިޞާޞް ހަނިވަނީ އެ ކޯޓުގެ ޖުޑީޝަލް ދާއިރާގައި ހިނގާ ކުށްތަކަށްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ދައުލަތުން ށ. ފުނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ށ. ދޮޅިޔަދޫއިން ތަކެތި ވަގަށް ނެގުމުގެ މައްސަލައިގައި އެކި ރަށްރަށަށް ނިސްބަތްވާ 6 މީހެއްގެ މައްޗަށް (ހެކިންނަކީ ށ. ފުނަދޫގައި ތިބި ފުލުހުން ކަމަށް ބުނެ 69(ފ) ގެ ދަށުން)، ހދ. ހަނިމާދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހއ. ބާރަށުގައި ހިނގި އަނިޔާއާއި ބިރުދެއްކުމުގެ މައްސަލައެއް (ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ދާއިމީ އެޑްރެސްގެ ބިންގާއިން 69(ހ) ގެ ދަށުން)، އަދި ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް މާލޭގައި ހިނގި ވައްކަމުގެ 2 ދަޢުވާ (ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ދިރިއުޅޭ ރަށުގެ ބިންގާއިން) ހުށަހެޅިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ށ. ފުނަދޫ އަދި ހދ. ހަނިމާދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުން ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ނެތް ކަމަށް ބުނެ މައްސަލަތައް ބަލައިނުގަނެ، ރަޖިސްޓްރާރގެ ނިންމުން މުރާޖަޢާކުރުމުގައިވެސް ބަދަލެއް ނުގެނެސް (ހަނިމާދޫގައި 69(މ) އާއި 6(ރ) އަށް އިސްކަން ދޭންޖެހޭ ކަމަށާއި 69(ހ) ބޭނުންކުރާނަމަ ސަބަބު ބުނަންޖެހޭ ކަމަށް)؛ ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް ހިނގީ އެ ކޯޓުގެ ޖުޑީޝަލް ދާއިރާގެ ބޭރުގައި ކަމަށް ބުނެ ކަމުގެ (subject matter) އިޚްތިޞާޞް ނެތް ކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ ޖިނާއީ ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ ބާރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223(ނ) އާއި ޕީޖީ ޤާނޫނުގެ 15(ނ) ގެ ދަށުން ޕީޖީއަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށާއި، 6(ރ) އަކީ އިޚްތިޞާޞްގެ ދާއިރާ ފުޅާކުރާ ނައްސެއް ކަމަށާއި، 69 ވަނަ މާއްދާގެ ބިންގާތަކުގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބިންގާއަކަށް އިސްކަމެއް ދީފައި ނުވާތީ ކޯޓު އިޚްތިޔާރުކުރުމަކީ ޕީޖީގެ އިޚްތިޔާރެއް ކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތެއް ނެތް (exparte)؛ ދަށުކޯޓުތަކުގެ ސަބަބުތައް ވަނީ އެ ނިންމުންތަކުގައެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞްގެ ބިންގާތަކާމެދު އާންމު އުޞޫލެއް ނުވަތަ ތަރުތީބެއް ނެތް ކަމަށާއި، އިޚްތިޞާޞް ގިނަ ކޯޓުތަކަށް ލިބޭ ޙާލަތުގައި ކޯޓު އިޚްތިޔާރުކުރުމަކީ ޕީޖީގެ އިޚްތިޔާރީ ބާރެއް ކަމަށާއި، މި މައްސަލަތަކުގައި ޕީޖީން ސަބަބު ބުނެދީފައިވާ ކަމަށާއި، މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ މައުޟޫޢީ އިޚްތިޞާޞް ކުށް ހިނގި ޖުޑީޝަލް ދާއިރާއަށް ހަނި ނުވާ ކަމަށެވެ؛ އެހެންކަމުން ތިން ކޯޓަށްވެސް މައްސަލަތައް ބެލުމުގައި ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނެތެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. "އިޚްތިޞާޞް" އަކީ ކޯޓުގެ ކުރިމައްޗަށް ގެނެވޭ މައްސަލައެއް ބަލައި ޙުކުމް ކުރުމަށް ނުވަތަ ޤާނޫނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަރުވާ ދިނުމަށް ޤާނޫނުގެ އިމުގެ ތެރެއިން ކޯޓަކަށް ދީފައިވާ ބާރާއި އިޚްތިޔާރެވެ؛ މައުޟޫޢީ (subject matter) އިޚްތިޞާޞާއި ސަރަޙައްދީ (territorial) އިޚްތިޞާޞް، މި ދެ މިންގަނޑުންވެސް ޤާނޫނީ ގޮތުން އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެން މެނުވީ ކޯޓަކަށް މައްސަލައެއް ބަލައި ފައިސަލާ ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 28-32)
2. ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖަދުވަލު 5 އެކުއެކީގައި ކިޔާއިރު އެ ނައްސުތަކުން މައުޟޫޢީ އިޚްތިޞާޞާއި ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ދެކަންވެސް ބަޔާންކުރެއެވެ؛ ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުގެ މައުޟޫޢީ އިޚްތިޞާޞް ކަނޑައެޅޭ އާންމު ހަމައަކީ ޖަދުވަލު 5 ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގައި އިސްތިސްނާކޮށްފައިވާ މައްސަލަތަކެވެ. (ޕެރ. 36-41)
3. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) "އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް" ފެށިފައިވާއިރު، އެ ނައްސުން ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އިޚްތިޞާޞްގެ އިތުރަށް ކުށުގެ ޢަމަލު ހިނގި ރަށާއި ދަޢުވާލިބޭ މީހާ ދިރިއުޅޭ ރަށުގެ ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ލިބޭ 2 ގޮތެއް އިތުރުކުރެއެވެ؛ އެއީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު ނަފީކުރުމެއް ނުވަތަ ހަނިކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 44-45)
4. ޤާނޫނެއްގެ ނައްސުތައް މާނަކުރަންވާނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/46 ޤަޟިއްޔާގައިވާ ގޮތަށް، ޤާނޫނު އެއް ރޮއްޖަކުން ވިޔެފައިވާ އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި، މުޅި ޤާނޫނުގެ ސިޔާސަތާއި މަޤްޞަދުގެ ފުޅާ އިމުގެ ތެރޭގައެވެ؛ ވަކި ނައްސެއް (މިސާލަކަށް ޖަދުވަލު 5 ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ހ)) އެހެން މާއްދާތަކާ ނުލައި ލަފްޒީ ހަރުކަށި މާނައެއް ދީގެން ކިޔުމަކީ ރަނގަޅު ތަރުޖަމާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 46، 78)
5. ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައި ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞްގެ ބިންގާތަކާމެދު އާންމު އުޞޫލެއް ނުވަތަ އިސްފަސްކުރުމެއް ނުވަތަ ޚާއްޞަކަމެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާތީ (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ތަފާތަށް)، 69 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަކީ އާންމު އުޞޫލު ކަމަށާއި (މ) އަކީ އިސްކަންދޭންޖެހޭ ޚާއްޞަ ގޮތް ކަމަށް ބެލުމަކީ މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އާ ޚިލާފު ތަރުޖަމާއެކެވެ. (ޕެރ. 48-51، 72)
6. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ތަޢާރަފުކުރެވުނީ، މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްލު ހޯދައިދިނުމުގެ އުޞޫލުގެ މަތިން، ކުރިން އޮތް އުނިކަން ފޫބައްދައި ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގެ އިޚްތިޞާޞްގެ ދާއިރާ ފުޅާކޮށް، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތަކަށް އުނިކަމެއް ނާންނާނެ ގޮތުގެ މަތިން އެކަށީގެންވާ އަވަސް މިނެއްގައި އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށެވެ. (ޕެރ. 52)
7. ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް އެއް ކޯޓަށް ވުރެ ގިނަ ކޯޓުތަކަށް ލިބޭ ޙާލަތުގައި (multiple venues)، ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ދަޢުވާ އުފުލާނެ ކޯޓު އިޚްތިޔާރުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަދި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްއަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރީ ބާރެކެވެ (prosecutorial discretion). (ޕެރ. 54، 60)
8. އާންމު އުޞޫލަކީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އިޚްތިޔާރީ ބާރުގެ ތެރެއަށް ކޯޓުތައް ނުވަނުމެވެ؛ އެކަމުގެ އިސްތިސްނާއަކީ ނުބައި ނިޔަތެއްގައި ނުވަތަ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނުން ލިބިދީފައިވާ ބާރުގެ ބޭރުން ނުވަތަ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރާ ޙާލަތްތަކެވެ؛ އެ ބާރު ބޭނުންކުރަންވާނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 220 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ އެއްގޮތަށް، ސިޔާސީ މަންފާއާއި ތަފާތުކުރުމާއި ނުބައި ނިޔަތަކާ ނުލައެވެ. (ޕެރ. 55-59)
9. ދަޢުވާ އުފުލާ ކޯޓު އިޚްތިޔާރުކުރުމުގައި ކުށް ހިނގި ސަރަޙައްދާއި، ހެކި/ހެކިން ހުރި ތަނާއި، ދަޢުވާލިބޭ މީހާ އުޅޭ ތަނާއި، ކޯޓުގެ ޤާބިލުކަމާއި އާންމު މަޞްލަޙަތަށް ބެލެވެއެވެ؛ ދަޢުވާ އުފުލި ކޯޓުގައި އެ ދަޢުވާ އުފުލި ސަބަބާއި މަޞްލަޙަތު ބަޔާންކުރުމަކީ ޖަވާބުދާރީވާ ނިޒާމެއްގެ މައިގަނޑު އަސާސެއް ކަމުގައި ކޯޓުން ދެކެއެވެ. (ޕެރ. 61-62)
10. ކޯޓުތަކުގެ ބެކްލޮގް ނުވަތަ އިދާރީ ގޮންޖެހުންތަކަކީ ޤާނޫނުގެ ވެރިކަން އެއްފަރާތްކުރުމުގެ އުޒުރެއް ނޫނެވެ؛ ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް އޮތްތޯ ބެލުމުގައި ބެކްލޮގަށް ރިޢާޔަތްކުރެވޭކަށް ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 68)
11. މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓެއްގެ މައުޟޫޢީ އިޚްތިޞާޞް ކަނޑައެޅުމުގައި ބަލަންޖެހެނީ އެ މައްސަލައަކީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 5 ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގައި ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނަކުން އިސްތިސްނާކޮށްފައިވާ މައްސަލައެއްތޯއެވެ؛ ޖިނާއީ ކުށް ހިނގީ އެ ކޯޓުގެ ޖުޑީޝަލް ދާއިރާގެ ބޭރުގައިކަމުން މައުޟޫޢީ އިޚްތިޞާޞް ގެއްލިއެއް ނުދެއެވެ. (ޕެރ. 79-80)
12. ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކޮށް އަލުން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާ މައްސަލައެއް އަލުން ހުށަހެޅުމުން، އެ ކޯޓަށް ކަމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތް ކަމަށް ބުނެ ބޭރުކޮށްލުމަކީ އެއް ކޯޓަކުން އެކި ފަހަރު އެކި ގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމެވެ؛ އެއީ ހަމަހަމަކަމާއި އަވަސް އިންސާފަށް ހުރަހަކަށް ވާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 81)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 155 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 220 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 66 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 69 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (މ)، (ފ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 70 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 98 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 5 (1 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ހ)، 2 ވަނަ ނަންބަރު، 3 ވަނަ ނަންބަރު)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ރ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 83 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/9 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/4 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަދި (ރ)، އަދި 4 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ (ހ) އަދި (ރ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2019/18 (ކުޑަކުދިންގެ އަދުލުގެ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/2008 (ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަންގެ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) (މިސާލެއްގެ ގޮތުން)
• ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭގޮތުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދު 6 (2013) ގެ 2 ވަނަ އަދި 3 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/9 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 120، 122، 210، 211 ވަނަ މާއްދާ (ދަޢުވާތައް އުފުލާފައިވާ މާއްދާތައް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު 2015/06/SC
• ފަނޑިޔާރުންގެ ޢާންމު މަޖިލީހުގެ FAM/2021/02 (މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރުންގެ މަޖިލިސް އެއްގޮތްކުރުމާބެހޭ އުޞޫލު)
• 2018/SC-A/31
• 2020/SC-A/46
• 2023/SC-A/02
• 2024/SC-A/06
• 2021/SC-A/113
• 2021/SC-A/96
• 2021/SC-A/79
• 2020/HC-A/183
• Ajith Y. Abraham & Ors v Inspector of Police [2004] 8 SCC 100
• R (Corner House Research) v DPP [2008] UKHL 60
• Repco Holdings Bhd v PP [1997] 3 MLJ 681
• Ramalingam Ravinthran v AG [2012] 2 SLR 49
• Mat Shuhaimi bin Shafiei v Public Prosecutor [2014] 2 MLJ 145
• Sukma Darmawan Sasmitaat Madja v Ketua Pengarah Penjara [1999] 2 MLJ 241
• United States v. Armstrong 517 U.S. 456 (1996)